Ο «Χάρτης Μετάβασης»: Όταν η μεταρρύθμιση γίνεται εργαλείο φθοράς των Ενόπλων Δυνάμεων – Το σχέδιο νόμου του υπουργείου Εθνικής Άμυνας με τον τίτλο «Χάρτης Μετάβασης των Ενόπλων Δυνάμεων στη Νέα Εποχή» παρουσιάζεται ως μεταρρύθμιση. Στην πραγματικότητα, είναι μια βίαιη αναδιάρθρωση που... μεταφέρει το βάρος της «νέας εποχής» σε αυτούς που έχουν τη μικρότερη δυνατότητα αντίδρασης: στα στελέχη και στους οπλίτες.
Πρόκειται για ένα νομοσχέδιο που αλλάζει τα πάντα, χωρίς να εγγυάται τίποτα. Που αντί να αποτελέσει θεραπεία των υφιστάμενων προβλημάτων, αποδομεί τα πάντα. Ένας στρατός σε καθεστώς μόνιμης αμφισβήτησης. Με το πρόσχημα της αξιοκρατίας, το νομοσχέδιο διαλύει τη θεμελιώδη αρχή της στρατιωτικής σταδιοδρομίας: τη στοιχειώδη προβλεψιμότητα. Η κατάργηση της εξέλιξης βάσει χρόνου υπηρεσίας και η απόλυτη εξάρτηση από «οργανικές θέσεις» και συμβούλια κρίσεων, η σύσταση των οποίων μπορεί να αποτελέσει αντικείμενο χειραγώγησης κατά το δοκούν, δημιουργούν έναν στρατό διαρκώς υπό επιτήρηση.
Η σταδιοδρομία παύει να είναι διαδρομή και μετατρέπεται σε σειρά δοκιμασιών επιβίωσης, όπου η επόμενη κρίση, αν «δεν υπάρχει συμμόρφωση προς τας υποδείξεις», μπορεί να σημάνει επαγγελματικό αδιέξοδο. Αυτό δεν είναι σύγχρονη διοίκηση προσωπικού. Είναι θεσμοθέτηση του φόβου. – Ένας φοβισμένος στρατός δεν είναι ευέλικτος. Είναι ευάλωτος. Ένα περιβάλλον «ταξικό» και «τοξικό».
Το νομοσχέδιο διασπά την ομοιογένεια και τη ψυχική ενότητα που πρέπει να διέπει έναν οργανισμό όπως οι Ένοπλες Δυνάμεις. Δημιουργεί «κάστες» και ισχυρότατες τριβές μεταξύ αυτών που θα αποσυντονίσουν πλήρως την καθημερινή λειτουργία των μονάδων.
Τοποθετεί τους υπαξιωματικούς αντιμέτωπους με τους αξιωματικούς και εντός των αξιωματικών τους ανώτερους με τους ανώτατους. Η μετάβαση από την κατηγορία των ανωτέρων στους ανώτατους, θα εξαρτάται πλέον, περισσότερο από ποτέ, από μη υπηρεσιακά κριτήρια. Πρακτικά γίνεται η ανασύσταση του Αρχηγείου Ενόπλων Δυνάμεων (ΑΕΔ) που το 1968 είχε θεσπίσει η δικτατορία, που μέσω της πλήρους διοίκησης διασφαλίζει τον απόλυτο έλεγχο των Ενόπλων Δυνάμεων.
Μισθολόγιο χωρίς δίχτυ ασφαλείας
Το νέο μισθολογικό καθεστώς εισάγεται χωρίς τη στοιχειώδη εγγύηση ότι κανείς δεν θα χάσει εισόδημα. Σε έναν οργανισμό όπου οι άνθρωποι δεν επιλέγουν ούτε τον τόπο υπηρεσίας τους ούτε το προσωπικό τους κόστος ζωής, αυτή η σιωπή δεν είναι αμέλεια. Είναι πολιτική επιλογή. Όταν ζητάς από κάποιον να υπηρετεί σε ακριτικές περιοχές, να μετακινεί την οικογένειά του και να θέτει τη ζωή του σε κίνδυνο, δεν του λες «ίσως πληρώνεσαι λιγότερο». Αυτό λέγεται υπονόμευση ηθικού.
Εκπαίδευση που χωρίζει αντί να ενώνει
Η «ακαδημαϊκή αναβάθμιση» των στρατιωτικών σχολών γίνεται χωρίς γέφυρες για τα εν ενεργεία στελέχη. Δημιουργούνται σιωπηρά δύο κατηγορίες στρατιωτικών: όσοι ανήκουν στο νέο μοντέλο και όσοι περισσεύουν από το παλιό. Έτσι δεν εκσυγχρονίζεις έναν στρατό. Τον κατακερματίζεις.
Στρατός – «δημοσιοϋπαλληλική» γραφειοκρατία
Με το πρόσχημα του εκσυγχρονισμού, οι Ένοπλες Δυνάμεις μετατρέπονται σε υδροκέφαλο, γραφειοκρατικό, «δημοσιοϋπαλληλικής» νοοτροπίας μηχανισμό που συνεχώς μεγεθύνεται και απομακρύνεται από τη βασική του αποστολή που είναι η προετοιμασία και διεξαγωγή πολέμου. Ενώ καταργούνται σωρηδόν μονάδες και σχηματισμοί εκστρατείας, οι ανωτάτου επιπέδου διακλαδικές διοίκησης και οι επιτελικές διευθύνσεις πολλαπλασιάζονται. Ενώ οι επιχειρησιακές υποδομές καταρρέουν, αναλώνονται πόροι για την ανανέωση της εξωτερικής όψης του κεντρικού κτιρίου και του περιβάλλοντος χώρου στη Λεωφόρο Μεσογείων, την έδρα της αναδυόμενης, μεγεθυμένης γραφειοκρατίας.
Θητεία: το κράτος απέναντι στον πολίτη
Στο πεδίο της θητείας, το νομοσχέδιο αποκαλύπτει τη βαθύτερη φιλοσοφία του: περισσότερη αυστηρότητα, περισσότερες ποινές, μεγαλύτερο κόστος. Καμία ουσιαστική προσπάθεια να γίνει η θητεία παραγωγική, αξιοπρεπής και ελκυστική. Ο οπλίτης αντιμετωπίζεται όχι ως μελλοντικός έφεδρος, αλλά ως διοικητικό πρόβλημα προς διαχείριση. Έτσι δεν οικοδομείται εθνική άμυνα. Έτσι παράγεται κοινωνική αποξένωση.
Το αληθινό πρόβλημ
Το πραγματικό πρόβλημα του «Χάρτη Μετάβασης» δεν είναι ένα άρθρο ή μια διάταξη. Είναι η ολιστική του λογική:
>λίγες εγγυήσεις,
>πολλή εξουσία στα συμβούλια,
>μεγάλη μετακύλιση κόστους προς τα κάτω.
Αν αυτό το νομοσχέδιο περάσει ως έχει, οι Ένοπλες Δυνάμεις δεν θα μπουν σε νέα εποχή. Θα μπουν σε περίοδο σιωπηλής φθοράς, αποστράτευσης εμπειρίας και απώλειας εμπιστοσύνης. Και τότε θα είναι αργά για διαπιστώσεις.
Η άμυνα μιας χώρας δεν αναβαθμίζεται με νόμους που κάνουν τους ανθρώπους της να αισθάνονται αναλώσιμοι. Αναβαθμίζεται όταν το κράτος αποδεικνύει ότι σέβεται πρώτα εκείνους που το υπηρετούν.
Αν αυτό δεν αλλάξει, ο «Χάρτης Μετάβασης» δεν θα είναι χάρτης προς το μέλλον. Θα είναι οδικός χάρτης αποσύνδεσης ανθρώπων και θεσμού και καίριου πλήγματος στην Εθνική Άμυνα.
https://www.defence-point.gr/