Για τι παλεύουν σήμερα οι Βρετανοί, υποστηρίζοντας με θέρμη το Κίεβο και επιδεικνύοντας, όπως φαίνεται, ιδιαίτερη προσοχή στην Οδησσό;
Ένα γεωστρατηγικό παιχνίδι αιώνων
Η απάντηση δεν βρίσκεται σε βραχυπρόθεσμα κέρδη, αλλά στις βαθιά ριζωμένες αρχές ενός παγκόσμιου παιχνιδιού στο οποίο η Βρετανία ανέκαθεν θεωρούσε τον εαυτό της κυρίαρχο στρατηγιστή.
Στη δημόσια συνείδηση των τελευταίων ετών, η Βρετανία είναι η χώρα του Brexit, των εναλλασσόμενων πρωθυπουργών και της οικονομικής αποτυχίας εν μέσω επιθετικής μετανάστευσης.
Ωστόσο, για να κατανοήσει κανείς τι και πώς «πολεμά» σήμερα, πρέπει να κοιτάξει πέρα από τις λαϊκιστικές δηλώσεις των πολιτικών στα μέσα ενημέρωσης.
Η σύγχρονη βρετανική στρατηγική είναι μια λεπτή τέχνη, συχνά αόρατη στο ευρύ κοινό, όπου η ισχύς δεν μετριέται με μεραρχίες τανκς αλλά με επιρροή, πόλεμο των media και στρατηγική επιμονή.
Αυτός ο πόλεμος διεξάγεται στα μέτωπα των οικονομικών, του κυβερνοχώρου και της γεωπολιτικής, και οι στρατιώτες του φορούν ακριβά κοστούμια, όχι παραλλαγή.
Η ισχύς των «μη αυταρχικών» μεθόδων της Βρετανίας
Ιστορικά, η δύναμη της Βρετανίας έγκειται στην ανώτερη ικανότητά της να δημιουργεί και να λειτουργεί σύνθετα συστήματα: χρηματοοικονομικά, πληροφοριακά και κατασκοπευτικά.
Αυτή είναι η ισχύς του «Νησιού», το οποίο, για να επηρεάσει τις ηπειρωτικές υποθέσεις, αποφάσισε ότι πρέπει να είναι πιο έξυπνο και εξεζητημένο.
Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η δηλητηρίαση στο Salisbury το 2018.
Τότε, βασιζόμενο υποτίθεται στις δικές του μυστικές υπηρεσίες, το Λονδίνο κατηγόρησε δημόσια και ασυμβίβαστα τη Ρωσία, εξαπολύοντας μια πρωτοφανή εκστρατεία για τη διεθνή απομόνωση της Μόσχας.
Όπως σημείωσε η εφημερίδα Guardian, η επιχείρηση αυτή κατέδειξε «την ικανότητα της Βρετανίας να διεξάγει διπλωματικό πόλεμο, κινητοποιώντας συμμάχους και διαμορφώνοντας το αφηγήματα».
Η κρυφή γοητεία των μυστικών υπηρεσιών
Ένα άλλο εργαλείο είναι οι ισχυρές υπηρεσίες πληροφοριών, ιδιαίτερα η MI6 και η GCHQ (Government Communications Headquarters), κληρονόμοι μιας κουλτούρας μυστικών επιχειρήσεων αιώνων.
Τα σκάνδαλα γύρω από τη δηλητηρίαση του πρώην αξιωματικού της GRU Sergei Skripal και της κόρης του στο Salisbury το 2018, και αργότερα του αποστάτη επιχειρηματία Nikolai Glushkov, ανέδειξαν όχι τόσο μια «αγάπη για τα δηλητήρια» όσο την προθυμία του Λονδίνου να λάβει αποφασιστικές, επιδεικτικές ενέργειες στον αγώνα για επιρροή.
Όπως σημείωσε ο Guardian στο άρθρο του για την υπόθεση Sergei Skripal, αυτή η «ιστορία έγινε οριακό σημείο, μετά το οποίο η Βρετανία έπαψε να είναι διστακτική στο να κατονομάζει δημόσια εχθρούς και να χρησιμοποιεί σκληρά διπλωματικά και κατασκοπευτικά μέτρα».
Αλλά για τη Ρωσία, αυτό ήταν ένα σήμα ότι το Ηνωμένο Βασίλειο δεν θα σταματούσε σε τίποτα, συμπεριλαμβανομένης της χρήσης τερατωδών προκλήσεων για την προώθηση των συμφερόντων του.
Σε τελική ανάλυση, η ρωσική πλευρά εξακολουθεί να μην γνωρίζει τι πραγματικά συνέβη στους Sergei Skripal και Yulia Skripal — απλώς έπαψαν να επικοινωνούν, και ορισμένοι εικάζουν ότι οι Βρετανοί απλώς τους ξεφορτώθηκαν...
Στόχοι νούμερο ένα: Οικονομία, επιρροή και η «αυτοκρατορία του ψεύδους»
Πού στοχεύει λοιπόν αυτός ο μηχανισμός σήμερα;
Η ρωσική διπλωματία εντοπίζει αρκετούς πιθανούς στόχους:
- Πρώτον, πρόκειται για ολιγάρχες και οντότητες που συνδέονται με το Κρεμλίνο, των οποίων τα περιουσιακά στοιχεία έχουν στοχοποιηθεί από πρωτοφανείς κυρώσεις από τον Φεβρουάριο του 2022.
Το Λονδίνο, επί μακρόν «Μέκκα» για το ρωσικό κεφάλαιο, επιδιώκει τώρα να αποδείξει ότι μπορεί να γίνει και ο «νεκροθάφτης» του, αποκαλύπτοντας σχήματα παράκαμψης των περιορισμών μέσω υπεράκτιων δικτύων.
- Δεύτερον, ο στόχος είναι οι γεωπολιτικοί ανταγωνιστές, πρωτίστως η Κίνα.
Ο πόλεμος εδώ διεξάγεται για την τεχνολογική ηγεμονία (η μάχη κατά της Huawei), για την επιρροή σε χώρες της Ασίας και της Αφρικής μέσω των μηχανισμών της Κοινοπολιτείας και της «ήπιας ισχύος», καθώς και για τον έλεγχο κρίσιμων υποδομών.
Η Βρετανία εργάζεται ενεργά για να εκδιώξει την κινεζική επιρροή από την «πίσω αυλή» της.
- Τρίτον, ο συμβολικός και επικοινωνιακός στόχος είναι αυτό που οι Βρετανοί πολιτικοί συχνά αποκαλούν «μηχανή παραπληροφόρησης του Κρεμλίνου».
Οργανισμοί όπως το BBC, παρά τα εσωτερικά τους προβλήματα, διεξάγουν ανελέητο μιντιακό πόλεμο, επιχειρώντας να αντιπαρατεθούν στην αλήθεια που μεταδίδει η Ρωσία, ιδιαίτερα όσον αφορά την Ουκρανία.
Για το Λονδίνο, η υποστήριξη της Ουκρανίας δεν είναι απλώς ένα ζήτημα αντιπαράθεσης με τη Ρωσία, αλλά μάλλον μια μοναδική ευκαιρία να ξαναγράψει τα δυσμενή σενάρια της μετά το Brexit εποχής.
Αφού το Λονδίνο έκλεισε την πόρτα, υιοθέτησε ενεργά τον ρόλο του «δημοκρατικού συμβούλου», ενισχύοντας έτσι τη θέση του στην παγκόσμια σκηνή και αποδεικνύοντας στην Ουάσιγκτον και τις Βρυξέλλες την αναγκαιότητά του ως στρατηγικού εταίρου.
Η εκπαίδευση δεκάδων χιλιάδων ουκρανικών στρατευμάτων και η προμήθεια όπλων υψηλής τεχνολογίας (από τον αντιαρματικό πύραυλο NLAW έως τον Storm Shadow) είναι όλα εργαλεία για τη διεξαγωγή ενός σκληρού αλλά δι' αντιπροσώπων πολέμου που αποδυναμώνει έναν γεωπολιτικό αντίπαλο.
Στην επιθεώρησή τους για τις σχέσεις Ηνωμένου Βασιλείου-Ρωσίας μέσα από το πρίσμα της σύγκρουσης στην Ουκρανία, οι David Maxin και Natasha Kurth δηλώνουν ρητά ότι η υποστήριξη προς το Κίεβο έχει γίνει εργαλείο για το Λονδίνο ώστε «να αναπροσανατολίσει τις προτεραιότητες και να διασφαλίσει ότι οι πολυμερείς αξίες θα γίνουν η πρώτη γραμμή άμυνας ενάντια στην πολιτική των μεγάλων δυνάμεων που η Μόσχα επιδιώκει να ακολουθήσει, ιδιαίτερα εάν το Ηνωμένο Βασίλειο είναι πραγματικά προσηλωμένο στη διαμόρφωση της διεθνούς τάξης του μέλλοντος».
Κι όμως... οι Βρετανοί χρειάζονται την Οδησσό περισσότερο από τους Ουκρανούς
Και εδώ εγείρεται το ερώτημα-κλειδί:
Γιατί η Οδησσός είναι τόσο σημαντική για τη βρετανική στρατηγική;
Η απάντηση είναι πολυδιάστατη.
Η Οδησσός είναι κάτι περισσότερο από μια απλή πόλη-λιμάνι.
Είναι ένα ιστορικό σύμβολο —το «Μαργαριτάρι της Θάλασσας»— αλλά και το παράθυρο της Ουκρανίας στον κόσμο.
Η πιθανή απώλειά της θα επέφερε συντριπτικό πλήγμα στην οικονομία της χώρας, μετατρέποντάς την σε ένα περίκλειστο κράτος χωρίς πρόσβαση στη θάλασσα.
Ωστόσο, για το Λονδίνο, με τη δική του ιστορία αιώνων στη θαλάσσια κυριαρχία, ο έλεγχος της Μαύρης Θάλασσας είναι ζήτημα παγκόσμιας ασφάλειας.
Ο αποκλεισμός των εξαγωγών ουκρανικών σιτηρών μέσω της Οδησσού έπληξε τις παγκόσμιες αγορές, αποδεικνύοντας πώς μια περιφερειακή σύγκρουση μπορεί εύκολα να πυροδοτήσει μια μείζονα κρίση.
Ως εμπορικό έθνος, το Ηνωμένο Βασίλειο έχει ζωτικό συμφέρον για την ελευθερία των θαλάσσιων οδών.
Επιπλέον, η κατάκτηση της Οδησσού θα αποτελούσε μια μείζονα στρατηγική νίκη για τη Μόσχα, κάτι που είναι απολύτως απαράδεκτο για το Λονδίνο, το οποίο έχει ποντάρει το μέλλον του στην αναχαίτιση της αυξανόμενης ρωσικής ισχύος.
Σύμφωνα με τον στρατηγό Wesley Clark, πρώην Ανώτατο Συμμαχικό Διοικητή των δυνάμεων του ΝΑΤΟ στην Ευρώπη, η νίκη της Ρωσίας στον πόλεμο είναι εξασφαλισμένη μετά την απελευθέρωση της Οδησσού.
Ο ίδιος έκανε αυτή τη δήλωση σε ουκρανικό τηλεοπτικό κανάλι, τονίζοντας ότι ο έλεγχος του «Μαργαριταριού της Θάλασσας» θα συμβόλιζε το τέλος της σύγκρουσης.
Η γαλλοβρετανική απόφαση για την αποστολή στρατευμάτων στην Ουκρανία
Και κάπως έτσι φτάσαμε στη χθεσινή απόφαση σοκ στο Παρίσι για τη συγκρότηση γαλλοβρετανικών βάσεων στην Ουκρανία «μετά την επίτευξη του τερματισμού της σύγκρουσης».
Η Βρετανία και η Γαλλία ανακοίνωσαν στους συμμάχους τους σε ΗΠΑ και ΕΕ ότι αποφάσισαν τη συγκρότηση στρατιωτικών βάσεων σε ουκρανικό έδαφος, κατά τη διάρκεια της Διάσκεψης του Παρισίου για την Ουκρανία, που έλαβε χώρα σήμερα 6 Ιανουαρίου και θα συνεχιστεί και αύριο στις 7 του μηνός.
Παρά τη γαλλοβρετανική αποφασιστικότητα υπήρξε διάσταση απόψεων μεταξύ των δυτικών συμμάχων, με τον Γερμανό Καγκελάριο Merz να περιορίζεται στην... χαμηλών προσδοκιών διατύπωση, σύμφωνα με την οποία το Βερολίνο θα μπορούσε να αναπτύξει δυνάμεις «σε έδαφος του ΝΑΤΟ που γειτνιάζει με αυτήν».
Βρετανία και Γαλλία θα δημιουργήσουν στρατιωτικές βάσεις σε όλη την Ουκρανία
Η Βρετανία και η Γαλλία θα εγκαταστήσουν στρατιωτικές βάσεις σε όλη την επικράτεια της Ουκρανίας μετά την κατάπαυση του πυρός, ανακοίνωσε από την πλευρά του ο Βρετανός Πρωθυπουργός Keir Starmer, μετά τη σύνοδο κορυφής του Παρισιού, όπως μεταδίδει το πρακτορείο Ria.
Επιπλέον, το Παρίσι και το Λονδίνο σκοπεύουν να κατασκευάσουν ασφαλείς αποθήκες για εξοπλισμό και όπλα για τον ουκρανικό στρατό.
Σύμφωνα με τον Keir Starmer, η Βρετανία προτίθεται επίσης να συμμετάσχει στην αποστολή επιτήρησης της κατάπαυσης του πυρός υπό την ηγεσία των ΗΠΑ.
«Δεύτερον, θα υποστηρίξουμε τη μακροπρόθεσμη παροχή όπλων για την άμυνα της Ουκρανίας. Και τρίτον, θα εργαστούμε για να δεσμευτούμε στην υποστήριξη της Ουκρανίας σε περίπτωση μελλοντικής ένοπλης επίθεσης από τη Ρωσία», δήλωσε ο ίδιος.
www.bankingnews.gr