Kυβερνητικοί αξιωματούχοι και λομπίστες της βιομηχανίας προειδοποιούν πως οι χώρες μπορεί να σπεύσουν ταυτόχρονα να καλύψουν τους στόχους, αυξάνοντας τη ζήτηση και δίνοντας περιθώριο στους εμπόρους να εκμεταλλευτούν τις υψηλές τιμές.
Η ανησυχία αυξάνεται στην Ευρώπη εξαιτίας των ασυνήθιστα χαμηλών επιπέδων αποθήκευσης φυσικού αερίου, καθώς ο πόλεμος με το Ιράν απειλεί να πυροδοτήσει τον ανταγωνισμό μεταξύ χωρών για τους περιορισμένους παγκόσμιους ενεργειακούς πόρους.
Η ΕΕ απαιτεί από τα κράτη-μέλη να διατηρούν αποθέματα φυσικού αερίου στο 90% της χωρητικότητας έως τον χειμώνα - ένα μέτρο που θεσπίστηκε μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022.
Ωστόσο, ο φετινός χειμώνας εξάντλησε τα αποθέματα στο χαμηλότερο επίπεδο από το 2022 (στο 30% τον Μάρτιο).
Με τις τιμές του φυσικού αερίου να εκτοξεύονται μετά τις ιρανικές επιθέσεις που ουσιαστικά «σφράγισαν» τα Στενά του Ορμούζ, η προσπάθεια αναπλήρωσης των αποθεμάτων έως τον χειμώνα γίνεται ακόμη πιο δύσκολη.
Στο παρασκήνιο, κυβερνητικοί αξιωματούχοι και λομπίστες της βιομηχανίας προειδοποιούν ότι, αν δεν χαλαρώσουν οι κανόνες, οι χώρες μπορεί να σπεύσουν ταυτόχρονα να καλύψουν τους στόχους, αυξάνοντας τη ζήτηση και δίνοντας περιθώριο στους εμπόρους να εκμεταλλευτούν τις υψηλές τιμές.
Αυτή ήταν και η δυναμική που οδήγησε τις τιμές του φυσικού αερίου πάνω από τα 300 ευρώ ανά μεγαβατώρα το 2022, καθώς οι αυστηροί στόχοι αποθήκευσης ενίσχυσαν τη ζήτηση μετά τις περικοπές προμήθειας από τη Ρωσία.
Οι αναλυτές επισημαίνουν ότι η αναπλήρωση των αποθεμάτων θα δυσκολέψει ακόμη περισσότερο λόγω του ανταγωνισμού από την Ασία, η οποία εξαρτάται περισσότερο από τις ροές φυσικού αερίου που διέρχονταν από τον Περσικό Κόλπο. Αυτό ενδέχεται να οδηγήσει σε υψηλότερες τιμές μέσα στο έτος, μειώνοντας τα κίνητρα για αποθήκευση την άνοιξη και το καλοκαίρι.
Αξιωματούχοι τονίζουν ότι η κατάσταση είναι ακόμη σε πρώιμο στάδιο. Ωστόσο, αρκετές ευρωπαϊκές κυβερνήσεις εξετάζουν ήδη τη χρήση εξαιρέσεων που επιτρέπουν χαλάρωση των στόχων αποθήκευσης, ώστε να περιοριστεί η μαζική αγορά φυσικού αερίου.
Παράλληλα, τουλάχιστον τρεις χώρες θεωρούν ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα πρέπει να προχωρήσει σε επιπλέον ευελιξία, ακόμη και με μείωση του στόχου έως και 30%, ενώ προτείνουν και έναν νέο μηχανισμό συντονισμένων αγορών σε επίπεδο ΕΕ.
Τέτοιες πολιτικές θα επέτρεπαν πιο ομαλή προετοιμασία για τον χειμώνα. «Με χαμηλότερο στόχο δεν θα ενισχύαμε τη ζήτηση για υψηλά επίπεδα αποθήκευσης ούτε θα πιέζαμε τις τιμές προς τα πάνω», δήλωσε ένας αξιωματούχος.
Η Κομισιόν δεν έχει ακόμη αποφασίσει πώς θα αντιδράσει, αν και έχει ήδη αναδείξει το ζήτημα σε πρόσφατες συναντήσεις υπουργών Ενέργειας και διπλωματών.
Δημόσια, ορισμένοι αξιωματούχοι εμφανίζονται καθησυχαστικοί. Για παράδειγμα, τα αποθέματα της Γερμανίας βρίσκονται στο 22%, όμως η υπουργός Οικονομίας Κατερίνα Ράιχε έχει υποβαθμίσει την ανησυχία.
Άλλοι, ωστόσο, εκφράζουν έντονο προβληματισμό. «Η παρούσα κατάσταση δεν είναι βιώσιμη - οι υπάρχοντες μηχανισμοί δεν διασφαλίζουν επαρκώς την ενεργειακή ασφάλεια», δήλωσε ο Σεμπάστιαν Χάινερμαν της ένωσης αποθηκών φυσικού αερίου INES.
Η ένωση Eurogas προειδοποιεί επίσης ότι οι αυστηροί κανόνες της ΕΕ για το υγροποιημένο φυσικό αέριο - το οποίο κατευθύνεται στον υψηλότερο πλειοδότη - καθιστούν την ευρωπαϊκή αγορά λιγότερο ελκυστική για τους εξαγωγείς, περιορίζοντας περαιτέρω τις πιθανότητες εξασφάλισης επαρκών προμηθειών.
Πηγή: Politico