Ένα νέο πολιτικό τοπίο δημιουργείται μετά τη δημιουργία της ΕΛΑΣ και της Ελπίδας για τη Δημοκρατία. Σύμφωνα με τη δημοσκόπηση της ALCO που δημοσιεύει σήμερα το Flash.gr.
Η δημοσκόπηση ξεκίνησε το βράδυ της Τρίτης αμέσως μετά..
Η δημοσκόπηση ξεκίνησε το βράδυ της Τρίτης αμέσως μετά..
– Μαμά, η δασκάλα μας είπε σήμερα ότι όλοι καταγόμαστε από τους πιθήκους… !
– Λοιπόν, απάντησε η μητέρα του παιδιού, εγώ δεν τα ξέρω..
Ωστόσο, τα στατιστικά στοιχεία των τελευταίων ετών δείχνουν πως το σύστημα των Πανελλαδικών «παράγει» φοιτητές και προσδοκίες, αλλά δεν αποδίδει πάντα πτυχίο και προοπτική εργασίας με ανάλογη αμοιβή. Κι αυτό, γιατί το ποσοστό των αποφοίτων επί του συνόλου των φοιτητών στην Ελλάδα παραμένει το χαμηλότερο στην Ευρώπη, με τιμή 10,1% το 2023, έναντι του ευρωπαϊκού μέσου όρου (ΕΕ27) που είναι 23,2%. Μόνο το 24,2% των φοιτητών ολοκληρώνει τις σπουδές του στον προβλεπόμενο χρόνο, λόγω του δυσβάστακτου κόστους.

Το σύστημα των Πανελλαδικών παράγει όλο και περισσότερους φοιτητές
Παρά τον μεγάλο αριθμό πτυχιούχων, η Ελλάδα βρίσκεται στις τελευταίες θέσεις του ΟΟΣΑ στην απασχόληση των νέων αποφοίτων (25-34 ετών) με ποσοστό 76,7% το 2023, απέχοντας περίπου 10 ποσοστιαίες μονάδες από τον μέσο όρο του ΟΟΣΑ. Επιπλέον, ένα σημαντικό μέρος αυτού του επιστημονικού δυναμικού μεταναστεύει στο εξωτερικό (brain drain), καθώς εκτιμάται ότι τουλάχιστον τα δύο τρίτα των Ελλήνων που εγκατέλειψαν τη χώρα μετά το 2010, ήταν κάτοχοι τίτλων Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης.
Το κόστος για την απόκτηση ενός πτυχίου στην Ελλάδα επιβαρύνει σημαντικά τον οικογενειακό προϋπολογισμό, ιδιαίτερα όταν οι σπουδές γίνονται μακριά από την μόνιμη κατοικία. Οι λόγοι είναι:

Στην πραγματικότητα, η ελληνική οικογένεια πληρώνει το πτυχίο των παιδιών της, πολύ πριν φτάσουν στις Πανελλαδικές Εξετάσεις, αφού το κόστος ξεκινά πριν από το Πανεπιστήμιο, με μεγάλα ποσά να διατίθενται σε φροντιστήρια για την προετοιμασία των Πανελλαδικών Εξετάσεων.
Μετά, τα έξοδα επιβαρύνουν στέγαση και μετακίνηση, με την έλλειψη επαρκούς φοιτητικής μέριμνας να αναγκάζει τις οικογένειες να καλύπτουν εξ ολοκλήρου τα έξοδα ενοικίασης σπιτιού και εγκατάστασης σε άλλη πόλη, γεγονός που αποτελεί σημαντικό εμπόδιο για πολλούς φοιτητές.
Αστάθμητος παράγοντας θεωρείται και η καθυστέρηση αποφοίτησης, καθώς η αργοπορία στη λήψη του πτυχίου θεωρείται από τους ίδιους τους φοιτητές ως άμεση αιτία της επιπλέον οικονομικής επιβάρυνσης.
Πέρα από τα άμεσα έξοδα (δίδακτρα σε μεταπτυχιακά, βιβλία, διαμονή), υπάρχει και το έμμεσο κόστος, δηλαδή τα εισοδήματα που «χάνει» ο φοιτητής επειδή αφιερώνει χρόνο στις σπουδές, αντί να εργάζεται.

Η Ελλάδα εξάγει μεγάλο ποσοστό του μορφωμένου ανθρώπινου δυναμικού της
Η πραγματικότητα δείχνει ότι η οικονομική αδυναμία των οικογενειών να ανταπεξέλθουν σε αυτά τα έξοδα οδηγεί πολλούς φοιτητές σε παράλληλη εργασία, η οποία με τη σειρά της συχνά επιμηκύνει περαιτέρω τον χρόνο σπουδών, δημιουργώντας έναν φαύλο κύκλο κόστους.
Πόσοι πτυχιούχοι φεύγουν στο εξωτερικό τα τελευταία 10 χρόνια και τι σημαίνει αυτό για την οικονομία της χώρας; Πρακτικά, η Ελλάδα σπουδάζει τα παιδιά της και τα στέλνει έξω να εργαστούν, καταρτισμένα και με μηδενικό κόστος για τις χώρες υποδοχής και τελικής εργασίας. Το φαινόμενο της φυγής ανθρώπινου κεφαλαίου (brain drain), ιδιαίτερα κατά την τελευταία δεκαπενταετία, αποτελεί μία από τις σοβαρότερες προκλήσεις για την ελληνική κοινωνία και οικονομία, καθώς η χώρα ουσιαστικά «εξάγει» επιστημονικό δυναμικό, το οποίο έχει εκπαιδεύσει με δικούς της πόρους.

Όλο και περισσότεροι σπουδάζουν, αλλά όλο και λιγότεροι αποφοιτούν
Ακολουθούν τα αναλυτικά στοιχεία για την έκταση του φαινομένου και τις επιπτώσεις του:
Αν και είναι δύσκολο να προσδιοριστεί ο ακριβής αριθμός λόγω της ελεύθερης κυκλοφορίας στην ΕΕ, οι εκτιμήσεις των πηγών (αναφέρονται στο τέλος του άρθρου) είναι αποκαλυπτικές:
Η μαζική έξοδος καταρτισμένων νέων έχει πολυεπίπεδες αρνητικές συνέπειες, με πρώτο και κύριο, την απώλεια δημόσιας επένδυσης: Το Κράτος χάνει τα σημαντικά ποσά που επένδυσε για την εκπαίδευση αυτών των ατόμων, (από το Σχολείο έως το Πανεπιστήμιο), ενώ η υπεραξία της εργασίας τους παράγεται πλέον σε ξένες οικονομίες. Το φαινόμενο αυτό χαρακτηρίζεται ως «αντίστροφη μεταφορά τεχνολογίας», από μία λιγότερο ανεπτυγμένη χώρα προς τις ισχυρότερες.

Τα πτυχία που πληρώνει η ελληνική οικογένεια καταλήγουν σε μεγάλο βαθμό στο… εξωτερικό
Παράλληλα, υπάρχει σημαντική επίπτωση στο ΑΕΠ και την Ανάπτυξη, καθώς η διαρροή εγκεφάλων μειώνει το μέγεθος του εργατικού δυναμικού και επιβραδύνει τον ρυθμό των επενδύσεων και της καινοτομίας. Χωρίς εξειδικευμένο προσωπικό, η χώρα αδυνατεί να μεταβεί σε ένα μοντέλο οικονομίας βασισμένο στη γνώση.
Κατ’ αντιστοιχία έρχεται η μείωση της απασχόλησης υψηλά αμειβόμενων επιστημόνων που οδηγεί σε μειωμένα συνολικά φορολογικά έσοδα και επιτείνει τα προβλήματα του ασφαλιστικού συστήματος. Τέλος, οι συνθήκες οδηγούν σταδιακά σε δημογραφική κατάρρευση, αφού η φυγή των νέων παραγωγικών ηλικιών επιδεινώνει το δημογραφικό πρόβλημα της χώρας.
Η Ελλάδα διαθέτει ένα από τα υψηλότερα ποσοστά φοιτητικού πληθυσμού στον ΟΟΣΑ. Ωστόσο, η οικονομία της αδυνατεί να απορροφήσει αυτό το δυναμικό λόγω:
Συνοψίζοντας, η Ελλάδα σπουδάζει τους νέους της με μεγάλο κόστος για την οικογένεια και το Κράτος, αλλά η αδυναμία σύνδεσης των σπουδών με την αγορά εργασίας και η έλλειψη προοπτικών, τελικά τούς ωθεί σε μεγάλο βαθμό στο εξωτερικό, στερώντας από τη χώρα το πολυτιμότερο κεφάλαιό της για το μέλλον, τους μορφωμένους νέους ανθρώπους της.
Πηγές:
Ετήσια Έκθεση για την Ποιότητα της Ανώτατης Εκπαίδευσης (2024)
Έκθεση του Κέντρου Προγραμματισμού και Οικονομικών Μελετών (02/2026)
Πρακτικά 5ου Πανελλήνιου Συνεδρίου Κοινωνιολογίας της Εκπαίδευσης
Ετήσια έκθεση του ΕΘΑΑΕ για το 2024
Ο ίδιος άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο το πολιτικό εγχείρημα...
Πυρ και μανία είναι στο Ισραήλ με τα τουρκικά νταβατζιλίκια
Η Μάκρη ή Μακρόνησος Εχινάδων είναι το πέμπτο μεγαλύτερο νησί του συμπλέγματος μετά τον Πεταλα και την...
Γ.Λακοπουλος
Όταν ο κραταιός «Πρωθυπουργός του ευρώ» μετά τη δεύτερη εκλογική νίκη του άρχισε να φθείρεται, δυνάμεις εντός και πέριξ του ΠΑΣΟΚ, του...
Σε ανακοίνωση που εξέδωσε το σωματείο εργαζομένων του νοσοκομείου «Αναγέννηση» καταγγέλλουν ότι η ενδονοσοκομειακή έξαρση της γαστρεντερίτιδας, έχει σαρώσει το νοσοκομείο και αρρωσταίνουν ο ένας μετά τον άλλον, νοσοκομειακοί, ασθενείς και συνοδοί.
Η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ (Centcom) ανακοίνωσε ότι..
Η συγκεκριμένη πανσέληνος δεν αποτελεί «Μπλε Σελήνη»,
Η ιστορία, με έναν τρόπο σχεδόν ειρωνικό και απόλυτα δίκαιο, έχει την τάση να επιστρέφει τα νομίσματα με την ίδια ακριβώς αξία. Η κραταιά Γερμανία, η χώρα που..
Αντικριστό και ρακή στην υγειά των κορόιδων, υπό τη δροσερή σκιά του Πύργου Αθηνών, απόλαυσαν το απομεσήμερο της 27ης Μαΐου οι γνωστοί πρωταγωνιστές του σκανδάλου των παράνομων επιδοτήσεων του ΟΠΕΚΕΠΕ «Φραπές» και «Χασάπης», κατά κόσμον Γιώργος Ξυλούρης και Ανδρέας Στρατάκης…