Ο Αμερικανός πρόεδρος Τραμπ επιβεβαίωσε και πάλι την...
προθυμία του να βοηθήσει τους διαδηλωτές, αλλά αποφεύγει να διευκρινίσει ποια μορφή θα λάβει αυτή η βοήθεια.«Το Ιράν προσβλέπει στην ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ, ίσως όπως ποτέ άλλοτε. Οι ΗΠΑ είναι έτοιμες να βοηθήσουν!!!» έγραψε ο Τραμπ στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Προηγουμένως, ο Τραμπ είχε ήδη απειλήσει την ιρανική ηγεσία με στρατιωτική δράση.«Καλύτερα να μην αρχίσετε να πυροβολείτε, γιατί τότε θα αρχίσουμε να πυροβολούμε κι εμείς», ήταν το μήνυμά του προς την Τεχεράνη.
Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, χαρακτήρισε «θαρραλέο» τον ιρανικό λαό στο Χ και δεσμεύτηκε για την υποστήριξη των Ηνωμένων Πολιτειών.
«Αυτό δεν σημαίνει αποστολή χερσαίων αμερικανικών στρατευμάτων στο Ιράν, αλλά χτύπημα εκεί που πονάει, πολύ, πολύ δυνατά», δήλωσε Αμερικανός αξιωματούχος
Τα σχόλια του Τραμπ δίνουν βέβαια μεγαλύτερη ώθηση στους διαδηλωτές και ασκούν περισσότερη πίεση στο καθεστώς.
Αλλά ο Ραζ Ζίμτ, διευθυντής του Προγράμματος για το Ιράν στο Αμερικανικό Ινστιτούτο Μελετών Εθνικής Ασφάλειας, αμφισβήτησε κατά πόσον μια στρατιωτική επέμβαση των ΗΠΑ σε αυτό το στάδιο θα ενίσχυε το τρέχον κίνημα διαμαρτυρίας στο Ιράν.
Αντιφατικά αποτελέσματα
«Από τη μία πλευρά, μια στρατιωτική επίθεση που στοχεύει συγκεκριμένα περιουσιακά στοιχεία του καθεστώτος, τους Φρουρούς της Επανάστασης ή τις δυνάμεις επιβολής του νόμου, θα μπορούσε να δώσει ώθηση και να ενθαρρύνει το κίνημα διαμαρτυρίας. Από την άλλη πλευρά, μια τέτοια παρέμβαση θα μπορούσε να έχει αντιφατικά αποτελέσματα σε αυτό το στάδιο», λέει ο Ζιμτ.
Ο Αμερικανός αναλυτής πρόσθεσε ότι μια στρατιωτική επέμβαση των ΗΠΑ θα μπορούσε να λειτουργήσει αρνητικά για ορισμένους από τους πολίτες που βρίσκονται αυτή τη στιγμή στους δρόμους, ειδικά δεδομένου ότι πολλοί στόχοι που θα μπορούσαν να πληγούν από μια αμερικανική επίθεση, βρίσκονται στην καρδιά των πόλεων όπου μαίνονται οι διαδηλώσεις. Επιπλέον, θα μπορούσε να απορριφθεί από τμήματα του ιρανικού κοινού και να καθυστερήσει τη συμμετοχή ευρύτερων τμημάτων της κοινωνίας που αντιτίθενται στην ξένη παρέμβαση στις διαμαρτυρίες.
«Ο Τραμπ ίσως είναι καλύτερα να περιμένει να δει πώς θα εξελιχθεί αυτό το κύμα διαμαρτυριών, προτού προσθέσει ένα ακόμη επίπεδο αβεβαιότητας που είναι εγγενές σε οποιαδήποτε τέτοια επιχείρηση . Ωστόσο, εάν η καταστολή συνεχιστεί τις επόμενες ημέρες, μπορεί να αναγκαστεί να ενεργήσει βάσει των απειλών του προκειμένου να διατηρήσει την αξιοπιστία των ΗΠΑ», δήλωσε ο Ζίμτ.
Δεν στηρίζουν τον γιο του Σάχη
Μια μαζική αμερικανική επίθεση στο Ιράν συζητείται από την αρχή του έτους, από τότε που οι Αμερικανικές Δυνάμεις Δέλτα απήγαγαν τον Νικολάς Μαδούρο στο Καράκας. Η επιλογή παρέμεινε στο τραπέζι όταν ξεκίνησαν οι διαμαρτυρίες κατά του υψηλού κόστους ζωής στο Ιράν.
Ωστόσο, ο Τραμπ, προς το παρόν, φαίνεται να έχει επιλέξει τον ρεαλισμό αντί της ψευδαίσθησης της αλλαγής καθεστώτος: το Ιράν δεν είναι τόσο ευάλωτο όσο η Βενεζουέλα. Έχει αντισταθεί στις σκληρές κυρώσεις και είναι στρατιωτικά ισχυρό. Διαψεύδοντας τις φήμες που κυκλοφορούν τις τελευταίες ημέρες, ο πρόεδρος Τραμπ δήλωσε ότι δεν είναι διατεθειμένος να συναντηθεί με τον Ρεζά Παχλεβί, γιο του εκλιπόντος Σάχη του Ιράν.
Ο Παχλεβί ο οποίος ζει στις ΗΠΑ, δεν εγκαταλείπει τις προσπάθειες να εμφανιστεί ως εναλλακτική ηγεσία, παρά το γεγονός ότι ο Τραμπ αρνείται να τον στηρίξει. Ο Ρεζά Παχλεβί κάλεσε τους διαδηλωτές να καταλάβουν τα κέντρα των πόλεων της χώρας. Σε νέα διαδικτυακή έκκληση προς τους Ιρανούς ,ο εξόριστος ηγέτης της αντιπολίτευσης, τους προέτρεψε να «βγουν όλοι στους δρόμους». Στόχος του, είπε, ήταν να καταλάβει οριστικά τον έλεγχο των κέντρων των πόλεων. Ο Ρεζά Παχλεβί δήλωσε ότι ετοιμάζεται να επιστρέψει στη χώρα του «πολύ σύντομα».
Ο Τραμπ περιμένει να δει πώς θα εξελιχθεί η κρίση. Όσοι βρίσκονται στην κορυφή της αμερικανικής κυβέρνησης πιθανότατα συνεχίζουν να πιστεύουν ότι οι συνεχιζόμενες διαμαρτυρίες δεν είναι αρκετές για να αμφισβητήσουν την ηγεσία του Ανώτατου Ηγέτη Αλί Χαμενεΐ.
«Ο Τραμπ θέλει να κερδίσει, αλλά προτιμά μια γρήγορη νίκη, όχι μια νίκη που απαιτεί πολλές επενδύσεις και διαρκή δέσμευση, σίγουρα όχι στη Μέση Ανατολή», δήλωσε ο Άλεξ Βατάνκα, ειδικός σε θέματα Ιράν στο Ινστιτούτο Μέσης Ανατολής.
Ενίσχυση στρατιωτικής παρουσίας
Σε επιχειρησιακό επίπεδο, η Ουάσιγκτον, διατηρώντας παράλληλα στάση αναμονής, ενισχύει τη στρατιωτική της παρουσία στη Μέση Ανατολή. Τις τελευταίες ημέρες, οι στρατιωτικές επιχειρήσεις των ΗΠΑ έχουν δείξει αυξημένη αεροπορική δραστηριότητα στον Κόλπο. Μεταφέρονται αεροπλάνα ανεφοδιασμού KC-46 και KC-135 και στρατηγικά μεταγωγικά C-17 Globemaster, απαραίτητα για συνεχείς επιχειρήσεις.
Στα Στενά του Ορμούζ, υπάρχει αυξανόμενη δραστηριότητα μη επανδρωμένων αεροσκαφών, ιδιαίτερα του MQ-4C Triton, που κάνουν περιπολίες με αεροσκάφη P-8A Poseidon.
Η πιο διαδεδομένη φήμη αυτές τις μέρες είναι ότι Αμερικανοί στρατιώτες έχουν μετακινηθεί από βάσεις στη Συρία σε εκείνες στο Ιράκ, εν αναμονή μιας ιρανικής απάντησης σε πιθανή αμερικανική επίθεση. Επιπλέον, δύο αμερικανικά αεροπλανοφόρα, το Carl Vinson και το Nimitz, το καθένα με περίπου 90 αεροσκάφη, συμπεριλαμβανομένων F-35C και F/A-18,βρίσκονται στην περιοχή. Υποστηρίζονται από μονάδες εξοπλισμένες με συστήματα Aegis και στοιχεία πυραυλικής άμυνας SM-3.
Η τελευταία φορά που παρατηρήθηκε μια τέτοια στρατιωτική συγκέντρωση ήταν τον Ιούνιο του 2025, όταν οι Ηνωμένες Πολιτείες βομβάρδισαν τις πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν. Αυτή η ανάπτυξη σηματοδοτεί τόσο την επιθυμία για αποτροπή όσο και την υποστήριξη μιας χερσαίας εισβολής και αλλαγής καθεστώτος, όπως έχουν υπονοήσει ορισμένοι. Επομένως, η στρατηγική του Τραμπ, τουλάχιστον προς το παρόν, είναι η διατήρηση μιας υψηλής στρατιωτικής πίεσης χωρίς να εμπλακεί σε μια ολοκληρωτική σύγκρουση.
Τι θα κάνει το Ισραήλ
Το Ισραήλ μπαίνει επίσης στο προσκήνιο, αναλαμβάνοντας πρωτοβουλίες χωρίς πάντα να συμβουλεύεται την Ουάσινγκτον, όπως έκανε πέρυσι όταν επιτέθηκε στο Κατάρ με στόχο την αποκεφαλισμό της πολιτικής ηγεσίας της Χαμάς.
Πρόθεση του πρωθυπουργού Νετανιάχου είναι επίσης να σηματοδοτήσει στο κοινό ότι δεν βρίσκεται υπό τις εντολές του Τραμπ, όπως τον κατηγορούν οι ακροδεξιοί εταίροι τους στην κυβερνητική πλειοψηφία. Σύμφωνα με φήμες, η κυβέρνηση Νετανιάχου ενέκρινε σχέδιο για νέα επίθεση στο Ιράν και έχει θέσει τις ένοπλες δυνάμεις σε επιφυλακή. Έχει επίσης υιοθετήσει μια δημόσια ρητορική ως μέρος του ψυχολογικού πολέμου που διεξάγει εναντίον του Ιράν.
Τον περασμένο Ιούνιο, η ισραηλινή αεροπορία χτύπησε ξαφνικά την Τεχεράνη, ισχυριζόμενη ότι είχε πραγματοποιήσει «προληπτικό χτύπημα». Το ίδιο θα μπορούσε να συμβεί και τώρα. Οι εντάσεις μεταξύ Ισραήλ και Ιράν έχουν αυξηθεί ξανά τον τελευταίο μήνα λόγω των κατηγοριών του Τελ Αβίβ ότι η Τεχεράνη έχει επιταχύνει την παραγωγή βαλλιστικών πυραύλων. Και είναι γνωστό ότι τον περασμένο μήνα, κατά τη διάρκεια του τελευταίου του ταξιδιού στις ΗΠΑ, ο Νετανιάχου προσπάθησε να ενισχύσει περαιτέρω τη στρατιωτική συνεργασία με τον Τραμπ, δηλώνοντας παρασκηνιακά ότι πλησίαζε η ώρα να χτυπήσουν ξανά μαζί το Ιράν και τους πυρηνικούς σταθμούς του.
Η Τεχεράνη, από την πλευρά της, απαντά στις απειλές με απειλές και, μέσω της στρατιωτικής της ηγεσίας, έχει καταστήσει σαφές ότι δεν αποκλείει ένα προληπτικό χτύπημα εναντίον των εχθρών της.
Τώρα, το Ισραήλ περιμένει, όπως και οι ΗΠΑ. Παρακολουθεί τις εξελίξεις στην Τεχεράνη, προσπαθώντας να διαπιστώσει εάν η ιρανική ηγεσία θα καταρρεύσει ή απλώς θα αποδυναμωθεί από αυτό το νέο κύμα διαμαρτυριών.
Μιχάλης Ψύλος •
naftemporiki.gr