Ο επί 12 χρόνια ισχυρός άνδρας του καθεστώτος της Βενεζουέλας, Νικολάς Μαδούρο, ανετράπη ύστερα από επιχείρηση αστραπή των...
αμερικανικών ειδικών δυνάμεων.- Πηγή: naftemporiki.gr
Ο Αμερικανός πρόεδρος, Ντόναλντ Τραμπ, μίλησε για τις ραγδαίες εξελίξεις στην Βενεζουέλα, μετά τους βομβαρδισμούς και την σύλληψη του προέδρου Νικολάς Μαδούρο, σε συνέντευξη τύπου. Δήλωσε πως οι Ηνωμένες Πολιτείες θα «διοικήσουν» τη χώρα μέχρι να επιτευχθεί μία ασφαλής μετάβαση, ενώ είπε επίσης ότι θα στείλει μεγάλες αμερικανικές πετρελαϊκές εταιρίες στην Βενεζουέλα.
«Θα στείλουμε τις πολύ μεγάλες αμερικανικές πετρελαϊκές εταιρείες μας — τις μεγαλύτερες στον κόσμο — να επενδύσουν δισεκατομμύρια δολάρια, να επισκευάσουν τη σοβαρά κατεστραμμένη υποδομή, την πετρελαϊκή υποδομή, και να αρχίσουν να δημιουργούν έσοδα για τη χώρα.
Με την εξαγγελία για «δυναμική εμπλοκή» στην παραγωγή πετρελαίου της Βεναζουέλας, ο πρόεδρος των ΗΠΑ θα ελέγχει σε μεγάλο βαθμό την προσφορά του «μαύρου χρυσού»
Απειλές για δεύτερη επίθεση
Ο Τραμπ πρόσθεσε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι «έτοιμες να εξαπολύσουν δεύτερη και πολύ μεγαλύτερη επίθεση, αν χρειαστεί». Όπως είπε, οι ένοπλες δυνάμεις είχαν υπολογίσει ότι θα απαιτούνταν δεύτερο κύμα, όμως η πρώτη επίθεση «ήταν τόσο επιτυχημένη που πιθανότατα δεν θα χρειαστεί».
«Είμαστε όμως προετοιμασμένοι για ένα δεύτερο κύμα, ένα πολύ μεγαλύτερο κύμα, στην πραγματικότητα», προειδοποίησε.
«Θα διοικήσουμε τη Βενεζουέλα»
Ο Ντόναλντ Τραμπ δηλώνει ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα «διοικούν» τη Βενεζουέλα μέχρι να πραγματοποιηθεί μια «κατάλληλη μετάβαση».
«Θα διοικούμε τη χώρα μέχρι τη στιγμή που θα μπορέσουμε να υλοποιήσουμε μια ασφαλή, κατάλληλη και συνετή μετάβαση», είπε.
«Δεν θέλουμε να εμπλακούμε με κάποιον άλλον που θα αναλάβει. Και έχουμε την ίδια κατάσταση που είχαμε για πολλά χρόνια», πρόσθεσε.
«Οπότε, θα διοικούμε τη χώρα μέχρι τη στιγμή που θα μπορέσουμε να κάνουμε μια ασφαλή, κατάλληλη και συνετή μετάβαση».
«Θα στείλουμε τις πολύ μεγάλες αμερικανικές εταιρείες πετρελαίου μας, τις μεγαλύτερες στον κόσμο, να εισέλθουν, να ξοδέψουν δισεκατομμύρια δολάρια, να επισκευάσουν τις σοβαρά κατεστραμμένες υποδομές, τις πετρελαϊκές υποδομές, και να αρχίσουν να αποφέρουν κέρδη για τη χώρα».
Επεσήμανε επίσης ότι το αμερικανικό εμπάργκο στο πετρέλαιο της Βενεζουέλας παραμένει σε ισχύ.
Επίθεση στον Νικολάς Μαδούρο
«Ο Μαδούρο δεν θα μπορέσει ποτέ ξανά να απειλήσει έναν Αμερικανό πολίτη ή οποιονδήποτε από τη Βενεζουέλα», είπε ο Τραμπ. «Δεν θα υπάρχουν πλέον απειλές».
Υποστήριξε ότι η κυβέρνηση του Μαδούρο «άδειασε τις φυλακές και έστειλε τα χειρότερα και πιο βίαια τέρατά της στις Ηνωμένες Πολιτείες για να αφαιρέσουν αμερικανικές ζωές».
«Ήταν έμποροι ναρκωτικών. Ήταν βαρόνοι των ναρκωτικών. Έστειλαν κάθε κακό στοιχείο στις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά αυτό τελείωσε».
Επανέλαβε επίσης τους ισχυρισμούς του ότι η Βενεζουέλα «έκλεψε» αμερικανικό πετρέλαιο, λέγοντας ότι αμερικανικές επιχειρήσεις ήταν εκείνες που έχτισαν τη βιομηχανία πετρελαίου της χώρας.
Επιστροφή στο «Δόγμα Μονρόε»
«Όλες αυτές οι ενέργειες παραβίαζαν κατάφωρα τις βασικές αρχές της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής εδώ και πάνω από δύο αιώνες… από το Δόγμα Μονρόε και μετά. Κατά κάποιον τρόπο το ξεχάσαμε. Ήταν πολύ σημαντικό, αλλά το ξεχάσαμε», είπε ο Αμερικανός πρόεδρος.
«Με τη νέα μας εθνική στρατηγική ασφάλειας, η αμερικανική κυριαρχία στο Δυτικό Ημισφαίριο δεν θα αμφισβητηθεί ποτέ ξανά. Επαναβεβαιώνουμε την αμερικανική ισχύ με έναν πολύ ισχυρό τρόπο στην περιοχή μας».
«Ξανά ελεύθερος ο λαός της Βενεζουέλας»
«Ο λαός της Βενεζουέλας είναι και πάλι ελεύθερος», δήλωσε ο Τραμπ
Ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών ολοκλήρωσε την ομιλία του προς τα μέσα ενημέρωσης με τα εξής λόγια:
«Ο δικτάτορας και τρομοκράτης Μαδούρο έχει επιτέλους φύγει και ο λαός της Βενεζουέλας είναι ελεύθερος. Είναι ξανά ελεύθεροι. Ήταν πολύς ο καιρός για αυτούς, αλλά τώρα είναι ελεύθεροι. Η Αμερική είναι σήμερα ένα πιο ασφαλές έθνος… και το Δυτικό Ημισφαίριο είναι τώρα ένα πολύ πιο ασφαλές μέρος για να βρίσκεται κανείς».
«Δεν φοβόμαστε να στείλουμε στρατό»
Απαντώντας σε ερώτηση δημοσιογράφου, ο Τραμπ δήλωσε: «Δεν φοβόμαστε να στείλουμε στρατό στο έδαφος, αν χρειαστεί».
«Είχαμε στρατό στο έδαφος χθες το βράδυ, σε πολύ υψηλό επίπεδο, στην πραγματικότητα. Δεν το φοβόμαστε».
Όσον αφορά το ποιοι θα διοικούν τη Βενεζουέλα, ο πρόεδρος είπε: «Οι άνθρωποι που στέκονται ακριβώς πίσω μου — εμείς θα το διοικούμε», δείχνοντας τον υπουργό Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο, τον υπουργό Πολέμου, Πιτ Χέγκσεθ και τον στρατηγό Νταν Κέιν.
«Θα είναι σε μεγάλο βαθμό για μια περιορισμένη χρονική περίοδο».
«Θα πουλάμε μεγάλες ποσότητες πετρελαίου»
Ο Αμερικανός πρόεδρος στη συνέχεια δήλωσε ότι οι αμερικανικές πετρελαϊκές εταιρείες θα εισέλθουν στη χώρα και θα βοηθήσουν να γίνει η Βενεζουέλα πλούσια.
Επεκτάθηκε λίγο περισσότερο, λέγοντας: «Όσον αφορά άλλες χώρες που θέλουν πετρέλαιο, εμείς είμαστε στον χώρο του πετρελαίου. Θα το πουλάμε. Δεν θα πούμε ότι δεν θα το κάνουμε. Με άλλα λόγια, θα πουλάμε πετρέλαιο. Πιθανότατα σε πολύ μεγαλύτερες ποσότητες, γιατί πριν δεν μπορούσαν να παράγουν πολύ λόγω της κακής τους υποδομής. Οπότε, θα πουλάμε μεγάλες ποσότητες πετρελαίου σε άλλες χώρες, πολλές από τις οποίες το χρησιμοποιούν ήδη. Αλλά θα έλεγα ότι πολλές ακόμα θα έρθουν».
«Άδειασε» την Ματσάδο
Ο Ντόναλντ Τραμπ μόλις δήλωσε ότι εκείνος και η κυβέρνηση του δεν έχουν συνομιλήσει σήμερα με την εξόριστη ηγέτιδα της αντιπολίτευσης της Βενεζουέλας, Μαρία Κορίνα Ματσάδο. Υιοθέτησε έναν απορριπτικό τόνο απέναντι στην ερώτηση των δημοσιογράφων που είχαν συγκεντρωθεί στο Μαρ-α-Λάγκο για την τρέχουσα συνέντευξη Τύπου.
«Νομίζω ότι θα ήταν πολύ δύσκολο για εκείνη» να επιστρέψει για να ηγηθεί της Βενεζουέλας, είπε ο Αμερικανός πρόεδρος, απαντώντας σε ερώτηση δημοσιογράφου.
«Δεν έχει υποστήριξη στη Βενεζουέλα, είναι μια πολύ ευγενική γυναίκα αλλά δεν έχει υποστήριξη», πρόσθεσε.
Απειλές στον πρόεδρο της Κολομβίας
Μεταφέροντας λίγο την προσοχή στον πρόεδρο της Κολομβίας, Γκουστάβο Πέτρο, ο Ντόναλντ Τραμπ προειδοποίησε: «Πρέπει να προσέχει πολύ».
Ερωτηθείς αν παραμένει στην αρχική του δήλωση — που έκανε τις προηγούμενες εβδομάδες — απάντησε: «Ναι, νομίζω ότι παραμένω στην πρώτη μου δήλωση. Παράγει κοκαΐνη. Την στέλνουν στις Ηνωμένες Πολιτείες. Οπότε πρέπει πραγματικά να προσέχει πολύ».
Ανησυχία και για την Κούβα
Ο Ντόναλντ Τραμπ ρωτήθηκε αν η επιμονή του ότι οι ΗΠΑ θέλουν να «περιβάλλονται από σταθερότητα» εμπεριέχει και μήνυμα προς τον ηγέτη της Κούβας, Μιγκέλ Ντίας-Κανέλ.
Απάντησε: «Η Κούβα θα είναι κάτι για το οποίο τελικά θα μιλήσουμε, γιατί τώρα η Κούβα είναι ένα κράτος που αποτυγχάνει. Και θέλουμε να βοηθήσουμε τον λαό. Είναι πολύ παρόμοιο στην έννοια ότι θέλουμε να βοηθήσουμε τον λαό της Κούβας, αλλά θέλουμε επίσης να βοηθήσουμε τους ανθρώπους που αναγκάστηκαν να φύγουν από την Κούβα και ζουν σε αυτή τη χώρα».
Στη συζήτηση παρενέβη και ο Ρούμπιο, γιος εξόριστων Κουβανών. Επανέλαβε ότι «όταν ο πρόεδρος μιλά, πρέπει να τον παίρνετε στα σοβαρά». «Αν ζούσα στην Αβάνα και ήμουν στην κυβέρνηση, θα ανησυχούσα», πρόσθεσε.
Ένας πετρελαϊκός κολοσσός με καθηλωμένη παραγωγή
Η Βενεζουέλα διαθέτει περίπου 303 δισ. βαρέλια αποδεδειγμένων αποθεμάτων αργού – σχεδόν το 17% των παγκόσμιων αποθεμάτων, σύμφωνα με διεθνείς ενεργειακούς οργανισμούς.
Παρ’ όλα αυτά, η παραγωγή της παραμένει καθηλωμένη γύρω στο 1 – 1,1 εκατ. βαρέλια ημερησίως, δηλαδή λιγότερο από το 1% της παγκόσμιας προσφοράς.
Πρόκειται για εντυπωσιακή πτώση σε σχέση με το παρελθόν: τη δεκαετία του 1970 η χώρα παρήγαγε έως και 3,5 εκατ. βαρέλια την ημέρα, ενώ ακόμη και πριν από την άνοδο του Μαδούρο στην εξουσία, η παραγωγή ξεπερνούσε τα 2 εκατ. βαρέλια. Η κατάρρευση αποδίδεται σε χρόνια κακοδιαχείριση, έλλειψη επενδύσεων, διεθνείς κυρώσεις και τη σταδιακή αποσύνθεση των υποδομών της κρατικής πετρελαϊκής PDVSA.
Βαρύ πετρέλαιο, ειδική αξία
Το μεγαλύτερο μέρος των αποθεμάτων βρίσκεται στη ζώνη του Ορινόκο και αφορά βαρύ και όξινο αργό πετρέλαιο. Η εξόρυξη και επεξεργασία του είναι πιο απαιτητική, όμως το συγκεκριμένο είδος είναι κρίσιμο για προϊόντα όπως το ντίζελ, η άσφαλτος και τα καύσιμα βαριάς βιομηχανίας.
Για τις Ηνωμένες Πολιτείες, το βενεζουελάνικο πετρέλαιο έχει ιδιαίτερη σημασία: πολλά αμερικανικά διυλιστήρια έχουν σχεδιαστεί ώστε να λειτουργούν πιο αποδοτικά με βαριά μείγματα, σε αντίθεση με το ελαφρύ αμερικανικό σχιστολιθικό αργό. Αυτό εξηγεί γιατί η Βενεζουέλα παραμένει στρατηγικός στόχος στον ενεργειακό χάρτη της Ουάσιγκτον.
Το σχέδιο Τραμπ για τον ενεργειακό τομέα
Σε συνέντευξή του στο Fox News, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ έδωσε λεπτομέρειες για την επιχείρηση σύλληψης του Μαδούρο, αποκαλύπτοντας ταυτόχρονα ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες σκοπεύουν να εμπλακούν ενεργά και δυναμικά στον πετρελαϊκό τομέα της Βενεζουέλας.
Ο Τραμπ ανέφερε ότι είχε επικοινωνήσει με τον Μαδούρο περίπου μία εβδομάδα πριν από την επιχείρηση, ζητώντας του να παραδοθεί, ενώ περιέγραψε τη δράση των ειδικών δυνάμεων ως «πολύ πιο στοχευμένη και ισχυρή» από τον αρχικό σχεδιασμό. Το μήνυμα, ωστόσο, δεν ήταν μόνο στρατιωτικό: η Ουάσιγκτον διεκδικεί ρόλο-κλειδί στη διαμόρφωση της επόμενης ημέρας για τη βενεζουελάνικη ενέργεια.
Πολιτικό κενό και ρίσκο αποσταθεροποίησης
Η απομάκρυνση του Μαδούρο δεν συνεπάγεται αυτόματα σταθερότητα. Το ενδεχόμενο κενού εξουσίας, εσωτερικών συγκρούσεων ή ακόμη και εμφυλιοπολεμικής δυναμικής παραμένει ανοιχτό.
Οι ΗΠΑ αναγνωρίζουν ως νόμιμο πρόεδρο τον εξόριστο Εντμούντο Γκονσάλες, με τη στήριξη της βραβευμένης με Νόμπελ Ειρήνης Μαρία Κορίνα Ματσάδο, ωστόσο καθοριστικός παράγοντας θα είναι η στάση του στρατού, η συνοχή του κρατικού μηχανισμού και πάνω από όλα η αντίδραση των πολιτών της Βενεζουέλας.
Τι σημαίνει για τις τιμές του πετρελαίου
Παρά τη γεωπολιτική ένταση, οι διεθνείς αγορές πετρελαίου δείχνουν προς το παρόν ανεκτικότητα. Παραμένουν σε περιβάλλον υπερπροσφοράς, με τον OPEC να αυξάνει παραγωγή και τη ζήτηση να είναι συγκρατημένη. Η απώλεια ακόμη και ολόκληρης της παραγωγής της Βενεζουέλας θεωρείται ότι μπορεί να απορροφηθεί από την παγκόσμια εφοδιαστική.
Ωστόσο, η ποιότητα του βενεζουελάνικου βαρέος αργού σημαίνει ότι δεν αντικαθίσταται εύκολα από άλλα είδη αργού χωρίς επιπτώσεις στις τιμές των προϊόντων διύλισης.
Στο πλαίσιο αυτό, ο Giovanni Staunovo, στρατηγικός αναλυτής της UBS, εκτιμά ότι ο άμεσος αντίκτυπος στην αγορά «δεν είναι σαφώς εμφανής ακόμη». Σύμφωνα με τον Staunovo, παρότι είναι πολύ νωρίς για οριστικά συμπεράσματα, οι εξαγωγές και η παραγωγή της Βενεζουέλας ήταν ήδη υπό πιέσεις πριν από το πλήγμα, εξαιτίας του θαλάσσιου αποκλεισμού και των κυρώσεων, και υπάρχει κίνδυνος αυτή η τάση να συνεχιστεί. Η άποψή του είναι ότι, ακόμα κι αν υπάρξει μια μικρή αύξηση του ρίσκου στις τιμές λόγω γεωπολιτικών παραγόντων, η συνολική επίδραση στην αγορά πετρελαίου πιθανότατα θα μείνει περιορισμένη.
Η επόμενη μέρα
Ακόμη και αν υπάρξει πολιτική μετάβαση και άρση κυρώσεων, η ανάκαμψη της παραγωγής δεν θα είναι άμεση. Θα απαιτηθούν χρόνια, τεράστια κεφάλαια και βαθιά θεσμική αναδιάρθρωση. Η εμπειρία χωρών όπως η Λιβύη και το Ιράκ δείχνει ότι η βίαιη αλλαγή καθεστώτος σπάνια οδηγεί σε γρήγορη ενεργειακή σταθερότητα.
Για τη Βενεζουέλα, το πετρέλαιο παραμένει ταυτόχρονα σωσίβιο και κίνδυνος: μπορεί να αποτελέσει τη βάση μιας οικονομικής επανεκκίνησης ή τον καταλύτη νέων συγκρούσεων. Το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι αν έχει πετρέλαιο – αλλά αν διαθέτει το πολιτικό και θεσμικό πλαίσιο για να το αξιοποιήσει χωρίς να βυθιστεί στο χάος.