Πρωτοφανές κύμα αντιδράσεων προκαλεί η αιφνιδιαστική επίσπευση των προθεσμιών στο πρόγραμμα «Σπίτι μου 2», με χιλιάδες δικαιούχους να βρίσκονται πλέον αντιμέτωποι με τον κίνδυνο να χάσουν το στεγαστικό δάνειο, τα χρήματα που έχουν ήδη καταβάλει αλλά ακόμη και να βρεθούν εκτεθειμένοι.. νομικά απέναντι στους πωλητές των ακινήτων.
Οι καταγγελίες που φτάνουν καθημερινά από υποψήφιους αγοραστές περιγράφουν μια κατάσταση ασφυκτικής πίεσης, αβεβαιότητας και οικονομικού εγκλωβισμού, ενώ στο επίκεντρο της πολιτικής αντιπαράθεσης μπαίνουν πλέον οι χειρισμοί της κυβέρνησης και ειδικότερα των αρμόδιων υπουργών, με τα ονόματα της υπουργού Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας Σοφία Ζαχαράκη και του αναπληρωτή υπουργού Οικονομικών Νίκος Παπαθανάσης να συνδέονται άμεσα με τη διαχείριση του προγράμματος.
Από την 31η Αυγούστου… στην 2α Ιουνίου
Χιλιάδες δικαιούχοι υποστηρίζουν ότι μέχρι πριν από λίγες ημέρες γνώριζαν επισήμως πως η καταληκτική ημερομηνία για τη συμβασιοποίηση των δανείων τους ήταν η 31η Αυγούστου 2026. Ωστόσο, σύμφωνα με όσα καταγγέλλουν, εδώ και περίπου μία εβδομάδα λαμβάνουν ειδοποιήσεις από τράπεζες ότι όλες οι διαδικασίες πρέπει να έχουν ολοκληρωθεί έως τις 2 Ιουνίου 2026.
Για πολλούς, οι προειδοποιήσεις αυτές έπεσαν σαν κεραυνός εν αιθρία. Δανειολήπτες που βρίσκονται στην τελική φάση συγκέντρωσης δικαιολογητικών και υπογραφής συμβολαίων ενημερώνονται αιφνιδιαστικά ότι πρέπει να επισπεύσουν τις διαδικασίες μέσα σε ελάχιστες ημέρες, ακόμη και έως τις 8 Μαΐου.
Το μεγαλύτερο σοκ, όμως, σύμφωνα με τις ίδιες μαρτυρίες, είναι ότι ακόμη και όσοι καταφέρουν να προσκομίσουν εγκαίρως τα συμβόλαια αγοραπωλησίας δεν λαμβάνουν καμία διαβεβαίωση ότι οι τράπεζες θα προλάβουν να συμβασιοποιήσουν το δάνειο εντός προθεσμίας.
Η εναλλακτική που προτείνεται: ακριβότερο τραπεζικό δάνειο
Σύμφωνα με τις καταγγελίες, σε αρκετές περιπτώσεις οι τράπεζες φέρονται να προτείνουν στους δικαιούχους να συνεχίσουν εκτός του «Σπίτι μου 2», μέσω συμβατικού στεγαστικού δανείου με σαφώς δυσμενέστερους όρους.
Το πρόγραμμα «Σπίτι μου 2» προβλέπει μηδενικό επιτόκιο για το 50% του ποσού και χαμηλό επιδοτούμενο επιτόκιο για το υπόλοιπο 50%. Αντίθετα, τα τραπεζικά προϊόντα που προτείνονται κινούνται σε επιτόκια της τάξης του 3,75% ή και υψηλότερα.
Για χιλιάδες νέους ανθρώπους και οικογένειες με χαμηλά ή μεσαία εισοδήματα, η διαφορά αυτή μεταφράζεται σε δεκάδες χιλιάδες ευρώ επιπλέον επιβάρυνσης σε βάθος χρόνου.
«Έχουμε ξοδέψει χιλιάδες ευρώ και τώρα κινδυνεύουμε να τα χάσουμε όλα»
Οι περισσότεροι δικαιούχοι έχουν ήδη αφιερώσει μήνες σε αναζήτηση κατοικίας σε μια εξαιρετικά πιεσμένη αγορά ακινήτων, με περιορισμένη διαθεσιμότητα, διογκωμένες τιμές και παλαιά ακίνητα με σημαντικά τεχνικά προβλήματα.
Παράλληλα, έχουν ήδη καταβάλει μεγάλα ποσά για:
- μηχανικούς,
- δικηγόρους,
- συμβολαιογράφους,
- μεσίτες,
- τεχνικούς ελέγχους,
- προκαταβολές,
- ίδια συμμετοχή 10%.
Σε αρκετές περιπτώσεις, σύμφωνα με όσα αναφέρουν, χρειάστηκε να δανειστούν χρήματα από συγγενείς ή γονείς για να καλύψουν την ίδια συμμετοχή.
«Το Σπίτι μου 2» και ο φόβος απώλειας κονδυλίων του Ταμείου Ανάκαμψης
Πίσω από την αιφνιδιαστική επιτάχυνση των διαδικασιών, κυβερνητικά και διοικητικά στελέχη συνδέουν το ζήτημα με τις ασφυκτικές προθεσμίες του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΤΑΑ).
Ανώτερο διοικητικό στέλεχος που ασχολείται αποκλειστικά με κοινοτικά προγράμματα υποστηρίζει ότι το πρόβλημα δεν αφορά μόνο το «Σπίτι μου 2», αλλά συνολικά την αδυναμία έγκαιρης ολοκλήρωσης έργων του ΤΑΑ.
Όπως αναφέρει, το φυσικό αντικείμενο των έργων έπρεπε κανονικά να έχει ολοκληρωθεί έως τις 31 Δεκεμβρίου 2025, ενώ οι πληρωμές να έχουν κλείσει μέχρι σήμερα.
Το ίδιο στέλεχος επιμένει ότι η πραγματική τελική ημερομηνία για το «Σπίτι μου 2» ήταν εξαρχής η 30ή Ιουνίου 2026 και όχι η 31η Αυγούστου που θεωρούσαν οι δικαιούχοι.
Ωστόσο, σε ανάρτηση του προγράμματος «Ελλάδα 2.0» στις 21 Νοεμβρίου 2025, σχετικά με τη διεύρυνση των εισοδηματικών κριτηρίων, αναφερόταν ρητά:
- παράταση υπαγωγής έως 30/5/2026,
- καταληκτική ημερομηνία σύναψης σύμβασης δανεισμού έως 31/8/2026.
Αυτό ακριβώς επικαλούνται σήμερα οι δικαιούχοι που δηλώνουν ότι ενημερώθηκαν εγγράφως για διαφορετικό χρονοδιάγραμμα.
Δικαιούχοι «με την πλάτη στον τοίχο»
Οι νέες μαρτυρίες περιγράφουν ένα σκηνικό έντονου οικονομικού και νομικού κινδύνου.
Το πρόβλημα δεν περιορίζεται μόνο στην απώλεια του δανείου ή των εξόδων που έχουν ήδη καταβληθεί. Πολλοί φοβούνται ότι αν υπογράψουν συμβόλαιο αγοραπωλησίας και τελικά δεν ολοκληρωθεί εγκαίρως το δάνειο, θα βρεθούν αντιμέτωποι με αγωγές από τους πωλητές των ακινήτων.
Η περίπτωση του Α.Κ.: «Η τράπεζα είπε ότι είναι προσωπικό μου ρίσκο»
Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του 34χρονου εργαζόμενου Α.Κ., που μαζί με τη σύντροφό του βρίσκεται ένα βήμα πριν από την αγορά διαμερίσματος στην Καλλιθέα αξίας 180.000 ευρώ.
Η τράπεζα έχει εγκρίνει δάνειο 162.000 ευρώ, ενώ το ζευγάρι έχει ήδη καταβάλει 18.000 ευρώ ίδια κεφάλαια.
Όπως καταγγέλλει:
- η τράπεζα τον ενημέρωσε ότι αν υπογράψει συμβόλαιο χωρίς να έχει εξασφαλιστεί η τελική συμβασιοποίηση του δανείου, αναλαμβάνει προσωπικά όλο το ρίσκο,
- ακόμη και μία τυπική διόρθωση στα έγγραφα μπορεί να οδηγήσει σε καθυστέρηση,
- αν χαθεί η προθεσμία, το ακίνητο θα έχει περάσει στην κυριότητά του αλλά ο ίδιος θα οφείλει το υπόλοιπο 90% του τιμήματος.
Στην περίπτωση αυτή:
- ο πωλητής θα μπορεί να στραφεί δικαστικά εναντίον του,
- ο αγοραστής θα πρέπει να βρει ιδιωτική χρηματοδότηση,
- διαφορετικά θα αντιμετωπίσει σοβαρές νομικές και οικονομικές συνέπειες.
Ο ίδιος καταγγέλλει ότι του προτάθηκε τραπεζικό δάνειο εκτός προγράμματος με επιτόκιο 3,75% για τα πρώτα επτά χρόνια.
«Νιώθω εξαπατημένος», δηλώνει, υποστηρίζοντας ότι η Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα απάντησε σε σχετικό ερώτημά του πως η αλλαγή προκύπτει από ευρωπαϊκή οδηγία.
Η περίπτωση της αναπληρώτριας εκπαιδευτικού
Ανάλογη είναι και η περίπτωση 34χρονης αναπληρώτριας εκπαιδευτικού, η οποία εργάζεται σε νησί άγονης γραμμής και επιχειρεί με τη βοήθεια του πατέρα της να αποκτήσει κατοικία στην Κυψέλη.
Για ακίνητο με εγκεκριμένο δάνειο 125.000 ευρώ, η οικογένεια καλείται να καταβάλει:
- 42.000 ευρώ ίδια κεφάλαια,
- επιπλέον χιλιάδες ευρώ σε διαδικαστικά έξοδα.
Μόνο για μηχανικούς, δικηγόρους και συμβολαιογράφους έχουν ήδη δαπανηθεί περίπου 5.000 ευρώ, ενώ το συνολικό ποσό εκτιμάται ότι θα ξεπεράσει τις 7.000-8.000 ευρώ.
Η καθυστέρηση στην έκδοση της ηλεκτρονικής ταυτότητας ακινήτου λόγω τεχνικών προβλημάτων έφερε την υπόθεση στο όριο των προθεσμιών.
Ο πατέρας της δηλώνει εξοργισμένος:
«Το Σπίτι μου 2 απευθύνεται σε ανθρώπους που δεν έχουν χρήματα να περισσεύουν. Είναι η μόνη ελπίδα να αποκτήσουν ένα σπίτι. Τώρα κινδυνεύουν να χάσουν και αυτή».
Παπαθανάσης: «Η Ελλάδα θα κριθεί στον πόντο»
Ο αναπληρωτής υπουργός Οικονομικών Νίκος Παπαθανάσης παραδέχεται ότι η χώρα βρίσκεται σε κρίσιμη καμπή για την ολοκλήρωση των προγραμμάτων του Ταμείου Ανάκαμψης.
Όπως δηλώνει:
- η προθεσμία της 31ης Μαΐου για τις υπαγωγές και της 2ας Ιουνίου για τις συμβασιοποιήσεις εντάσσεται στο πλαίσιο της αίτησης αναθεώρησης που καταθέτει η Ελλάδα,
- στόχος είναι να «κλειδώσουν» τα κονδύλια μετά την έγκριση του Ecofin,
- η Ελλάδα θα κριθεί «στον πόντο» έως τις 31 Αυγούστου.
Ο ίδιος προειδοποιεί για τεράστιες οικονομικές κυρώσεις σε περίπτωση αποτυχίας:
- 750 εκατ. ευρώ πρόστιμο για κάθε μεταρρύθμιση που δεν θα επιτευχθεί,
- 680 εκατ. ευρώ για αστοχίες στα ορόσημα απορρόφησης του δανειακού σκέλους,
- επιπλέον ποινές για έργα που δεν ολοκληρώνονται.
Παράλληλα, υποστηρίζει ότι:
- περίπου 13.500 πολίτες έχουν ήδη βρει σπίτι μέσω του προγράμματος,
- περίπου 11.000 δάνεια έχουν ήδη συμβασιοποιηθεί,
- περίπου 2.500 εγκρίσεις παραμένουν σε εκκρεμότητα.
Ξεκαθαρίζει, ωστόσο, ότι δεν πρόκειται να δοθεί παράταση.
Δεν σχεδιάζεται «Σπίτι μου 3»
Ο Νίκος Παπαθανάσης διέψευσε επίσης τα σενάρια περί νέου κύκλου του προγράμματος, δηλώνοντας ότι δεν υπάρχει σχεδιασμός για «Σπίτι μου 3».
Την ώρα που χιλιάδες δικαιούχοι βρίσκονται σε αγώνα δρόμου για να μη χάσουν τα σπίτια και τα χρήματα που έχουν ήδη επενδύσει, η κυβέρνηση εμφανίζεται αποφασισμένη να τηρήσει απαρέγκλιτα τα χρονοδιαγράμματα του Ταμείου Ανάκαμψης, υπό τον φόβο τεράστιων δημοσιονομικών κυρώσεων από την Ευρωπαϊκή Ένωση.
https://toedolio5.gr/