Οι χρηματιστηριακές αγορές συνεχίζουν να κινούνται κοντά σε ιστορικά υψηλά, παρασυρμένες από τον ενθουσιασμό γύρω από την τεχνητή νοημοσύνη και τα εντυπωσιακά εταιρικά κέρδη. Όμως, σε μια άλλη, πολύ πιο «σοβαρή» γωνιά του χρηματοπιστωτικού συστήματος, τα μηνύματα γίνονται ολοένα πιο ανησυχητικά.
Είναι η αγορά ομολόγων — η αγορά που παραδοσιακά θεωρείται ο πιο αυστηρός και ψυχρός κριτής της οικονομικής πραγματικότητας.
Και αυτό που δείχνει σήμερα είναι ότι οι επενδυτές αρχίζουν να φοβούνται κάτι πολύ μεγαλύτερο από τη γεωπολιτική κρίση στη Μέση Ανατολή.
Οι αποδόσεις των κρατικών ομολόγων στις ΗΠΑ, τη Βρετανία, την Ιαπωνία και την Ευρώπη ανεβαίνουν απότομα, καθώς ο πόλεμος με το Ιράν και η αβεβαιότητα γύρω από τα Στενά του Ορμούζ αναζωπυρώνουν τον φόβο ενός νέου, επίμονου πληθωριστικού σοκ.
Το αμερικανικό 10ετές ομόλογο σκαρφάλωσε κοντά στο 4,6%, ενώ το 30ετές ξεπέρασε το ψυχολογικό όριο του 5% για πρώτη φορά εδώ και σχεδόν είκοσι χρόνια. Για τις αγορές, αυτές οι κινήσεις δεν είναι απλώς αριθμοί. Είναι προειδοποιήσεις.
Η αγορά βλέπει έναν κόσμο που αλλάζει
Σύμφωνα με το CNBC, ένας από τους ανθρώπους που παρακολουθούν με τη μεγαλύτερη ανησυχία αυτή τη μεταστροφή είναι ο Νταλίπ Σινγκ, πρώην αναπληρωτής σύμβουλος εθνικής ασφάλειας των ΗΠΑ και σήμερα επικεφαλής οικονομολόγος της PGIM.
Ο Σινγκ θεωρεί ότι η κρίση με το Ιράν δεν αποτελεί ένα μεμονωμένο επεισόδιο, αλλά μέρος μιας βαθύτερης δομικής αλλαγής στην παγκόσμια οικονομία. Όπως εξηγεί, τα τελευταία χρόνια η οικονομία δέχεται αλλεπάλληλα «σοκ προσφοράς» που δεν προλαβαίνουν να απορροφηθούν πριν εμφανιστεί το επόμενο: η πανδημία, ο πόλεμος στην Ουκρανία, οι δασμοί, οι περιορισμοί στη μετανάστευση και τώρα η σύγκρουση στον Περσικό Κόλπο.
Κατά τον ίδιο, αυτά τα σοκ αλληλεπικαλύπτονται και οδηγούν σε ένα νέο καθεστώς επίμονα υψηλότερου πληθωρισμού. Με άλλα λόγια, οι αγορές αρχίζουν να φοβούνται ότι η εποχή της φθηνής ενέργειας, του χαμηλού πληθωρισμού και των μηδενικών επιτοκίων ίσως να ανήκει οριστικά στο παρελθόν.
Γιατί τα ομόλογα αντιδρούν τόσο βίαια
Όταν οι επενδυτές πιστεύουν ότι ο πληθωρισμός θα παραμείνει υψηλός για μεγάλο χρονικό διάστημα, απαιτούν μεγαλύτερη απόδοση για να συνεχίσουν να δανείζουν κυβερνήσεις. Αυτό σημαίνει πτώση στις τιμές των ομολόγων και άνοδο στις αποδόσεις.
Το πρόβλημα είναι ότι οι αποδόσεις των αμερικανικών ομολόγων επηρεάζουν σχεδόν ολόκληρη την οικονομία. Το 10ετές Treasury καθορίζει σε μεγάλο βαθμό το κόστος των στεγαστικών δανείων, του επιχειρηματικού δανεισμού, των πιστωτικών καρτών και γενικότερα του χρήματος στην αγορά.
Όσο ανεβαίνουν τα yields, τόσο πιο ακριβή γίνεται η οικονομική δραστηριότητα.
Και αυτό ακριβώς φοβούνται πλέον αρκετοί επενδυτές: ότι ο συνδυασμός ακριβού πετρελαίου και υψηλών επιτοκίων μπορεί να πιέσει την ανάπτυξη πολύ περισσότερο από όσο δείχνουν σήμερα οι χρηματιστηριακοί δείκτες.
Το παράδοξο – που ίσως όμως έφτασε στο τέλος του;
Εδώ βρίσκεται και το μεγάλο παράδοξο των αγορών.
Την ώρα που η αγορά ομολόγων ουσιαστικά φωνάζει ότι ο πληθωρισμός επιστρέφει επικίνδυνα, οι μετοχές συνεχίζουν να κινούνται σαν να μην έχει αλλάξει τίποτα δραματικό. Η Wall Street παραμένει στηριγμένη στην έκρηξη της τεχνητής νοημοσύνης, στις τεράστιες επενδύσεις σε data centers και στη θεαματική κερδοφορία των τεχνολογικών κολοσσών.
Το Reuters σημειώνει ότι οι εταιρικές επιδόσεις στις ΗΠΑ εξακολουθούν να ξεπερνούν τις προσδοκίες, με τα κέρδη να καταγράφουν τη μεγαλύτερη άνοδο από το 2021. Αυτή η εικόνα κρατά ζωντανό το λεγόμενο AI trade και αποτρέπει — προς το παρόν — μια μεγαλύτερη διόρθωση.
Όμως όλο και περισσότεροι διαχειριστές κεφαλαίων αρχίζουν να πιστεύουν ότι η αγορά μετοχών αγνοεί τους κινδύνους που ήδη αποτυπώνονται στα ομόλογα.
Ορισμένοι μιλούν ανοιχτά για αποσύνδεση ανάμεσα στη Wall Street και την πραγματική οικονομία. Την Παρασκευή είχαμε ένα sell off. Κανείς δεν μπορεί να πει με βεβαιότητα εάν αυτό είναι απόδειξη πως το κλίμα αλλάζει και στις μετοχές ή μία παροδική αντίδραση.
Τα Στενά του Ορμούζ ως πληθωριστική βόμβα
Η μεγάλη ανησυχία είναι τι θα συμβεί αν η κρίση στον Περσικό Κόλπο παραταθεί για μήνες.
Τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν μία από τις σημαντικότερες ενεργειακές αρτηρίες του πλανήτη. Από εκεί διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου και τεράστιες ποσότητες LNG.
Ακόμη και μια μερική ή προσωρινή διαταραχή αρκεί για να διατηρήσει τις τιμές του πετρελαίου σε υψηλά επίπεδα για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Ο Τζακ Άμπλιν της Cresset Capital προειδοποιεί ότι αν καθυστερήσει έστω και για λίγους μήνες η πλήρης επαναλειτουργία της θαλάσσιας οδού, τότε οι αγορές μπορεί να βρεθούν μπροστά σε «ένα εντελώς νέο πληθωριστικό καθεστώς».
Και το πρόβλημα, σύμφωνα με αναλυτές, είναι ότι η αγορά ίσως ακόμη δεν έχει αποτιμήσει πλήρως αυτό το σενάριο.
Οι τιμωροί των ομολόγων
Μαζί με την άνοδο των αποδόσεων επιστρέφει και ένας παλιός όρος των αγορών: οι bond vigilantes, δηλαδή τιμωροί των ομολόγων.
Πρόκειται για τους επενδυτές που πιέζουν κυβερνήσεις και κεντρικές τράπεζες απαιτώντας ολοένα υψηλότερες αποδόσεις όταν θεωρούν ότι ο πληθωρισμός ή τα ελλείμματα ξεφεύγουν από τον έλεγχο.
Ο Σινγκ εκτιμά ότι οι αγορές βρίσκονται πλέον πολύ κοντά σε ένα τέτοιο σημείο, ειδικά στις ΗΠΑ και τη Βρετανία.
Και εδώ αρχίζει το πιο ανησυχητικό σενάριο.
Αν οι αποδόσεις κινηθούν σταθερά πάνω από το 5%, αρκετοί αναλυτές θεωρούν πιθανό ότι οι κυβερνήσεις και οι κεντρικές τράπεζες θα αναγκαστούν να παρέμβουν πιο επιθετικά για να αποτρέψουν μια ανεξέλεγκτη άνοδο του κόστους δανεισμού.
Ο ίδιος ο Σινγκ μιλά ακόμη και για το ενδεχόμενο επιστροφής σε μορφές «χρηματοπιστωτικής καταστολής» — μιας κατάστασης όπου οι αρχές επιχειρούν τεχνητά να συγκρατήσουν τις αποδόσεις για να καταστήσουν διαχειρίσιμο το χρέος.
Ο πραγματικός φόβος των αγορών
Στην ουσία, η αγορά ομολόγων δεν φοβάται μόνο τον πόλεμο στο Ιράν.
Φοβάται ότι ολόκληρο το οικονομικό μοντέλο της τελευταίας δεκαπενταετίας ίσως αλλάζει.
Έναν κόσμο με φθηνή ενέργεια, μηδενικά επιτόκια, ήπιο πληθωρισμό και αφθονία ρευστότητας διαδέχεται πιθανώς μια περίοδος πιο ακριβού χρήματος, μεγαλύτερης γεωπολιτικής αστάθειας και επίμονων πληθωριστικών πιέσεων.
Και ίσως αυτός να είναι ο λόγος που η αγορά ομολόγων αντιδρά πλέον τόσο νευρικά.
Γιατί οι επενδυτές αρχίζουν να συνειδητοποιούν ότι το πρόβλημα δεν είναι μόνο τι θα κάνει η Fed τους επόμενους μήνες.
Το πρόβλημα είναι ότι μπορεί να αλλάζει ολόκληρη η εποχή πάνω στην οποία χτίστηκε η παγκόσμια οικονομία μετά την κρίση του 2008.
https://www.naftemporiki.gr/