Πάνω από 12 μήνες άνεργοι 6 στους 10 πτυχιούχους –
Η ενίσχυση της απασχόλησης και όχι η αύξηση των μισθών έφερε τη βελτίωση του (συνολικού) εισοδήματος.
Τα ατομικά εισοδήματα παραμένουν καθηλωμένα.
Αλλά η συνακόλουθη (της αυξημένης απασχόλησης) πτώση της ανεργίας έχει ορισμένα κακά ποιοτικά στοιχεία: 6 στους 10 ανέργους πτυχιούχους είναι μακροχρόνια άνεργοι…
Λογικό, μετά απ’ όλα αυτά, οι νέοι να φεύγουν στο εξωτερικό (brain drain). Και η φυγή των νέων να επιτείνει το δημογραφικό πρόβλημα…
Σύμφωνα με την ετήσια Έκθεση του Ινστιτούτου Εργασίας της ΓΣΕΕ «το 2025 το πραγματικό κατά κεφαλήν ΑΕΠ στην Ελλάδα ανερχόταν σε 19.400 ευρώ , έναντι 34.110 ευρώ στην ΕΕ των 27. Η Ελλάδα βελτίωσε τη θέση της σε σχέση με το 2019, όταν το αντίστοιχο μέγεθος ήταν 17.210 ευρώ, ωστόσο η απόσταση από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο παραμένει πολύ μεγάλη. Σε μονάδες αγοραστικής δύναμης, η Ελλάδα βρίσκεται στο 68% του μέσου όρου της ΕΕ, από 66% το 2019, γεγονός που δείχνει ότι η πρόοδος είναι πολύ μικρή. Η μεγέθυνση του ΑΕΠ, επομένως, δεν έχει μετατραπεί σε ουσιαστική σύγκλιση του βιοτικού επίπεδου.
Η ελληνική οικονομία επακολουθεί να αντιμετωπίζει σοβαρό πρόβλημα πραγματικής αγοραστικής δύναμης.
Η περιορισμένη σύγκλιση αποτυπώνεται καθαρά στο πραγματικό κατά κεφαλήν ΑΕΠ. Το 2025 το πραγματικό κατή κεφαλήν ΑΕΠ στην Ελλάδα ανερχόταν σε 19.400 ευρώ, έναντι 34.110 ευρώ στην ΕΕ-27. Η Ελλάδα βελτίωσε τη θέση της σε σχέση με το 2019, όταν το αντίστοιχο μέγεθος ήταν 17.210 ευρώ. Ωστόσο, η απόσταση από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο παραμένει πολύ μεγάλη. Σε μονάδες αγοραστικής δύναμης, η Ελλάδα βρίσκεται στο 68% του μέσου όρου της ΕΕ, από 66% το 2019…
Και πού στηρίζεται η οικονομική μεγέθυνση; Στην ιδιωτική κατανάλωση… παραδοσιακά.
Το 2025 η κατανάλωση των νοικοκυριών αντιστοιχούσε στο 67,8% του ΑΕΠ στην Ελλάδα, έναντι 51,2% στην ΕΕ-27. Η απόκλιση αυτή δείχνει ότι η ελληνική μεγέθυνση επακολουθεί να στηρίζεται υπέρμετρα στην κατανάλωση και λιγότερο σε παραγωγικές επενδύσεις και την εξαγωγική δυναμική . Η κατανάλωση μπορεί να στηρίζει βραχυπρόθεσμα τη ζήτηση, αλλά δεν μπορεί να αποτελέσει από μόνη της βάση διατηρήσιμης μεγέθυνσης. Ιδίως όταν δεν συνοδεύεται από αντίστοιχη αύξηση των πραγματικών μισθών και της εγχώριας παραγωγικής ικανότητας.
Υγεία-Παιδεία
Αλλά, γιατί η Ελλάδα έχει τόσο υψηλή ιδιωτική κατανάλωση; Έχει τόσο υψηλές δαπάνες στο… σούπερ μάρκετ;
Λόγω δύο… αφύσικων δεδομένων: την υψηλή συμμετοχή (35%) στις δαπάνες υγείας (σ.σ. χωρίς να λογίζονται τα «φακελάκια», μόνο η ιδιωτική συμμετοχή στις διαγνωστικές εξετάσεις και τα ιδιωτικά θεραπευτήρια) και τα φροντιστήρια. Την μεγαλύτερη ιδιωτική δαπάνη για πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση στον κόσμο.
Άρα, δύο σημεία τεράστιας οικονομικής αιμορραγίας για τα νοικοκυριά αποτελούν ταυτόχρονα τη βάση για τη οικονομική μεγέθυνση (ανάπτυξη).
Το δεύτερο στοιχείο οικονομικής ανάπτυξης είναι η απασχόληση. Η μείωση της ανεργίας έπαιξε σημαντικό ρόλο, καλύπτοντας τη μη αύξηση των αποδοχών.
Ωστόσο, ένα στοιχείο προκαλεί ανησυχία: Οι πτυχιούχοι άνεργοι παραμένουν για μεγάλο διάστημα εκτός αγοράς εργασίας. Το 58% των πτυχιούχων είναι άνεργοι για περισσότερους από 12 μήνες. Και δεν πρόκειται μόνο για… Θεολόγους.
Χρηστος Μεγας
https://www.ieidiseis.gr/