Η κυβερνητική πρωτοβουλία για σημαντικές αυξήσεις στις αποδοχές των ιεραρχών άνοιξε κύκλο αντιπαραθέσεων στους κόλπους της Εκκλησίας. Ολοκληρώνεται σήμερα η δημόσια διαβούλευση.
Διαφωνίες και εντάσεις προκάλεσε στο εσωτερικό της Εκκλησίας η αύξηση των αποδοχών του Αρχιεπισκόπου, των Μητροπολιτών και των Τιτουλάριων Μητροπολιτών, καθώς και των Τιτουλάριων Επισκόπων και των Βοηθών Επισκόπων.
Παρότι η κυβέρνηση παρουσιάζει τη συγκεκριμένη ρύθμιση ως αποκατάσταση μιας μισθολογικής εκκρεμότητας πολλών ετών, η συζήτηση που άνοιξε στους κόλπους της Ιεραρχίας μόνο ομόφωνη δεν είναι. Χαρακτηριστικό είναι ότι δύο Μητροπολίτες εξέφρασαν δημόσια την αντίθεσή τους, ενώ ένας τρίτος παρενέβη υπέρ της ρύθμισης, αναδεικνύοντας τις διαφορετικές προσεγγίσεις που υπάρχουν στο εσωτερικό της Ιεραρχίας.
Από την άλλη πλευρά, υπάρχουν και ιεράρχες που υποστηρίζουν τη ρύθμιση, κάνοντας λόγο για εξορθολογισμό ενός καθεστώτος που παρέμενε αμετάβλητο επί σειρά ετών.
Τι προβλέπει το επίμαχο άρθρο
Το άρθρο 56 του σχεδίου νόμου του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών με τίτλο: «Μέτρα αντιμετώπισης της ενεργειακής κρίσης και ενίσχυσης του διαθέσιμου εισοδήματος των πολιτών, μισθολογικές και φορολογικές διατάξεις, ρυθμίσεις για τον εξωδικαστικό μηχανισμό ρύθμισης οφειλών, συνταξιοδοτικές ρυθμίσεις Δημοσίου, ρυθμίσεις για την Επιτροπή Εποπτείας και Ελέγχου Παιγνίων και βελτίωση του πλαισίου για τα παίγνια, ρυθμίσεις για την Εταιρεία Ακινήτων Δημοσίου Ανώνυμη Εταιρεία και λοιπές διατάξεις», προβλέπει:
«Στο άρθρο 145 του ν. 4472/2017 (Α΄ 74), περί αποδοχών, επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) η παρ. 1 αντικαθίσταται, β) η παρ. 3 καταργείται και το άρθρο 145 διαμορφώνεται ως εξής:
1.Οι κάθε είδους μηνιαίες αποδοχές των Αρχιερέων της Εκκλησίας της Ελλάδος καθορίζονται ως εξής:
α) Οι συνολικές μηνιαίες αποδοχές του Αρχιεπισκόπου, των Μητροπολιτών και των Τιτουλάριων Μητροπολιτών ορίζονται στο ύψος του ενενήντα τοις εκατό (90%) του ορίου της παρ. 1 του άρθρου 28 του ν. 4354/2015 (σ.σ. 5.191 ευρώ), περί ανωτάτων ορίων αποδοχών.
β) Οι συνολικές μηνιαίες αποδοχές των Τιτουλάριων Επισκόπων και των Βοηθών Επισκόπων ορίζονται σε ποσοστό εβδομήντα τοις εκατό (70%) των αποδοχών της περ. α).
2.Πέρα από τις ανωτέρω αποδοχές δεν καταβάλλεται καμία άλλη παροχή».
Πόσο αυξάνονται οι μισθοί των ιεραρχών
Οι αποδοχές των ιεραρχών αποτελούνται από τον βασικό μισθό, τα έξοδα παράστασης και επιδόματα. Σύμφωνα με το άρθρο 56 ο μισθός θα είναι ένας, χωρίς καμία επιπλέον αποδοχή και θα συνδέεται απευθείας με τις ανώτατες αποδοχές που προβλέπονται για τη θέση του Γενικού Γραμματέα υπουργείου στο Δημόσιο.
Σύμφωνα με τη διάταξη, οι συνολικές μηνιαίες μεικτές αποδοχές του Αρχιεπισκόπου, των Μητροπολιτών και των τιτουλάριων Μητροπολιτών θα αντιστοιχούν στο 90% του συγκεκριμένου ορίου. Με δεδομένο ότι το όριο αυτό ανέρχεται σε 5.191 ευρώ, το νέο ποσό διαμορφώνεται στις 4.671,90 ευρώ μεικτά τον μήνα.
Μέχρι τώρα, οι συνολικές μεικτές μηνιαίες αποδοχές του Αρχιεπισκόπου κυμαίνονταν από 2.840 έως 2.915 ευρώ, ανάλογα με το αν υπήρχε επίδομα μεταπτυχιακού ή διδακτορικού τίτλου. Με τη νέα ρύθμιση, η αύξηση υπολογίζεται από 60,27% έως 64,5%.
Ακόμη μεγαλύτερη είναι η διαφορά για τους Μητροπολίτες. Οι σημερινές μεικτές αποδοχές τους κυμαίνονταν από 2.400 έως 2.475 ευρώ μηνιαίως. Με την αύξηση στις 4.671,90 ευρώ, η αναπροσαρμογή φτάνει από 88,8% έως 94,65%. Ουσιαστικά, οι αποδοχές των Μητροπολιτών σχεδόν διπλασιάζονται και εξισώνονται με εκείνες του Αρχιεπισκόπου.
«Απέναντι» στη ρύθμιση οι Μητροπολίτες Κισσάμου και Κυθήρων
Αίσθηση προκάλεσε η παρέμβαση του Μητροπολίτη Κισσάμου και Σελίνου Αμφιλοχίου, ο οποίος εξέφρασε ανοιχτά την αντίθεσή του στη ρύθμιση. «Οι πλούσιοι επτώχευσαν και επείνασαν», ανέφερε χαρακτηριστικά, σημειώνοντας ότι σε μια εποχή κατά την οποία πολλοί πολίτες δυσκολεύονται να ανταποκριθούν ακόμη και στις βασικές τους ανάγκες, η συζήτηση για αυξήσεις στις αποδοχές των Μητροπολιτών στέλνει λάθος μήνυμα προς την κοινωνία.
Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και ο Μητροπολίτης Κυθήρων και Αντικυθήρων Σεραφείμ, ο οποίος ανακοίνωσε ότι δεν προτίθεται να αξιοποιήσει προσωπικά την αύξηση, αλλά θα διαθέτει το σχετικό ποσό για τη δημιουργία κοινωνικών δομών και τη στήριξη ευάλωτων πολιτών. Με την απόφασή του επιχείρησε να καταδείξει ότι προτεραιότητα της Εκκλησίας θα πρέπει να παραμένει η κοινωνική προσφορά και όχι η μισθολογική ενίσχυση των ιεραρχών.
Οι δύο παρεμβάσεις ήρθαν να επιβεβαιώσουν πληροφορίες που έκαναν λόγο για προβληματισμό και διαφωνίες στο εσωτερικό της Ιεραρχίας σχετικά με τη σκοπιμότητα και τη συγκυρία της κυβερνητικής πρωτοβουλίας.
Υπέρ ο Μητροπολίτης Λαρίσης
Στον αντίποδα, ο Μητροπολίτης Λαρίσης και Τυρνάβου Ιερώνυμος υπερασπίστηκε δημόσια τη ρύθμιση με άρθρο του στην εφημερίδα «Ελευθερία», υποστηρίζοντας ότι η συζήτηση διεξάγεται σε μεγάλο βαθμό με εσφαλμένα δεδομένα.
Ο ίδιος σημείωσε ότι δεν πρόκειται για «προνόμιο» που απονέμεται στους αρχιερείς, αλλά για μια προσπάθεια εξορθολογισμού του υφιστάμενου μισθολογικού καθεστώτος, το οποίο παρέμενε ουσιαστικά αμετάβλητο επί σειρά ετών. Παράλληλα, υποστήριξε ότι η δημόσια συζήτηση που έχει ανοίξει βασίζεται περισσότερο σε εντυπώσεις παρά στα πραγματικά δεδομένα που διέπουν το μισθολογικό καθεστώς των ιεραρχών.
Προβληματισμός για τη χρονική συγκυρία
Η δημόσια αντιπαράθεση που έχει ήδη ξεκινήσει δείχνει ότι η κυβερνητική πρωτοβουλία δεν αντιμετωπίζεται ενιαία ούτε καν από το σύνολο της Ιεραρχίας. Αντιθέτως, έχει αναδείξει διαφορετικές αντιλήψεις για τον ρόλο και τις αποδοχές των ανώτερων κληρικών, αλλά και για το κατά πόσο μια αύξηση που φτάνει έως και τον διπλασιασμό των αποδοχών των Μητροπολιτών μπορούσε να προωθηθεί χωρίς αντιδράσεις σε μια περίοδο έντονης κοινωνικής πίεσης.
Η συζήτηση αναμένεται να αποκτήσει και πολιτική διάσταση τις επόμενες ημέρες, καθώς ολοκληρώνεται σήμερα η δημόσια διαβούλευση (τα άρθρα 49-56 του σχετικού νομοσχεδίου έχουν συγκεντρώσει 572 σχόλια) και το νομοσχέδιο παίρνει τον δρόμο για τις αρμόδιες επιτροπές και στη συνέχεια για την Ολομέλεια της Βουλής.