Η στεγαστική κρίση εξελίσσεται σταθερά σε ένα από τα μεγαλύτερα κοινωνικά και πολιτικά προβλήματα που καλείται να διαχειριστεί η κυβέρνηση, καθώς η εκρηκτική άνοδος των ενοικίων συνεχίζει να εξαντλεί τα εισοδήματα χιλιάδων νοικοκυριών. Παρά τα προγράμματα στήριξης, τις... επιδοτήσεις και τις παρεμβάσεις που ανακοινώθηκαν τα τελευταία χρόνια, η εικόνα στην αγορά κατοικίας παραμένει ασφυκτική, ιδιαίτερα στα μεγάλα αστικά κέντρα και στις περιοχές με αυξημένη τουριστική δραστηριότητα.
Μπροστά σε αυτή την πραγματικότητα, το κυβερνητικό επιτελείο φαίνεται να στρέφεται πλέον σε μια λύση που μέχρι πρότινος βρισκόταν στο περιθώριο της δημόσιας συζήτησης: την ενεργοποίηση των χιλιάδων κλειστών διαμερισμάτων που παραμένουν εκτός αγοράς. Η λογική είναι απλή. Εφόσον η κατασκευή νέων κατοικιών απαιτεί χρόνο, κεφάλαια και χρονοβόρες αδειοδοτήσεις, η ταχύτερη παρέμβαση θα μπορούσε να προέλθει από την αξιοποίηση του υφιστάμενου στεγαστικού αποθέματος.
Το πρόβλημα είναι ότι η κυβέρνηση ανακαλύπτει τώρα κάτι που η αγορά ακινήτων επισημαίνει εδώ και χρόνια. Σε ολόκληρη τη χώρα υπάρχουν δεκάδες χιλιάδες κατοικίες που παραμένουν κλειστές είτε επειδή απαιτούν εκτεταμένες ανακαινίσεις είτε επειδή υπάρχουν κληρονομικές εκκρεμότητες, πολυϊδιοκτησίες ή φορολογικά ζητήματα που αποθαρρύνουν τους ιδιοκτήτες από το να τις διαθέσουν προς ενοικίαση.
Στο οικονομικό επιτελείο εξετάζονται πλέον νέα φορολογικά κίνητρα για όσους αποφασίσουν να ρίξουν τα κλειστά ακίνητα στη μακροχρόνια μίσθωση, καθώς και χρηματοδοτικά εργαλεία για την ανακαίνιση παλαιών διαμερισμάτων. Στόχος είναι να αυξηθεί η προσφορά κατοικιών και να περιοριστούν οι πιέσεις που δέχονται τα ενοίκια.
Ωστόσο, πίσω από τις νέες εξαγγελίες κρύβεται και μια έμμεση παραδοχή. Παρά τις κυβερνητικές παρεμβάσεις των τελευταίων ετών, η στεγαστική αγορά δεν εξισορρόπησε. Αντίθετα, σε πολλές περιοχές οι τιμές συνέχισαν να αυξάνονται με ρυθμούς πολύ ταχύτερους από την άνοδο των εισοδημάτων, καθιστώντας την εύρεση κατοικίας ολοένα δυσκολότερη για νέους, οικογένειες και χαμηλόμισθους εργαζόμενους.
Η πραγματικότητα είναι ότι η ζήτηση αυξήθηκε σημαντικά τα τελευταία χρόνια, λόγω της οικονομικής ανάκαμψης, της ανάπτυξης του τουρισμού, της εξάπλωσης των βραχυχρόνιων μισθώσεων αλλά και της επιστροφής επενδυτικού ενδιαφέροντος στην αγορά ακινήτων. Την ίδια στιγμή όμως η προσφορά δεν ακολούθησε. Ένα μεγάλο μέρος του διαθέσιμου αποθέματος παρέμεινε εκτός αγοράς, δημιουργώντας συνθήκες που ευνόησαν τη συνεχή άνοδο των τιμών.
Παράγοντες της αγοράς επισημαίνουν ότι σε πολλές περιοχές της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης ένα διαμέρισμα που βγαίνει προς ενοικίαση συγκεντρώνει μέσα σε λίγες ημέρες δεκάδες ενδιαφερόμενους. Η εικόνα αυτή δείχνει ότι το πρόβλημα δεν αφορά πλέον μόνο το ύψος των ενοικίων αλλά και τη διαθεσιμότητα κατοικιών. Με απλά λόγια, ακόμη και όσοι μπορούν να πληρώσουν συχνά δυσκολεύονται να βρουν κατάλληλο σπίτι.
Στο πλαίσιο αυτό, ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται και στο νέο Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων, μέσω του οποίου η κυβέρνηση φιλοδοξεί να αποκτήσει για πρώτη φορά σαφή εικόνα για το πόσα ακίνητα είναι πραγματικά κενά, πόσα ενοικιάζονται και ποια παραμένουν αναξιοποίητα. Χωρίς αυτή την καταγραφή, όπως παραδέχονται στελέχη της αγοράς, οποιαδήποτε παρέμβαση γίνεται ουσιαστικά στα τυφλά.
Το μεγάλο ερώτημα είναι αν τα νέα κίνητρα θα αποδειχθούν αρκετά για να αλλάξουν την εικόνα. Πολλοί ιδιοκτήτες εξακολουθούν να θεωρούν ότι το κόστος ανακαίνισης, η φορολογική επιβάρυνση και οι κίνδυνοι που συνδέονται με τις μισθώσεις λειτουργούν αποτρεπτικά. Επομένως, η επιτυχία του σχεδίου δεν θα κριθεί μόνο από το ύψος των κινήτρων αλλά και από το κατά πόσο θα αντιμετωπιστούν οι αιτίες που κρατούν τα ακίνητα κλειστά.
Για την κυβέρνηση, πάντως, ο χρόνος πιέζει. Το στεγαστικό έχει εξελιχθεί σε ζήτημα πρώτης γραμμής για χιλιάδες νοικοκυριά και η κοινωνική δυσαρέσκεια μεγαλώνει όσο τα ενοίκια συνεχίζουν να καλπάζουν. Γι’ αυτό και το «αντικλείδι» των κλειστών διαμερισμάτων θεωρείται σήμερα η πιο άμεση λύση. Το αν θα ανοίξει τελικά την πόρτα της αγοράς ή αν θα αποδειχθεί ακόμη μία αποτυχημένη προσπάθεια, μένει να φανεί στην πράξη.
https://www.topontiki.gr/