«Αιμορραγεί» το Δημόσιο: Kύμα φυγής στη σύνταξη –Τι συμβαίνει

 

Στις 74.838 ανήλθαν οι νέες αιτήσεις συνταξιοδότησης που υποβλήθηκαν στον e-ΕΦΚΑ στο α’ τετράμηνο (16.625 μόνο τον Απρίλιο), αριθμός που αποτελεί νέο ρεκόρ και δείχνει την πίεση που ασκείται, ξανά, στο σύστημα Κοινωνικής Ασφάλισης.

Η φετινή αυξητική πορεία των νέων αιτήσεων, ως απόρροια της μαζικής θεμελίωσης συνταξιοδοτικού δικαιώματος, αλλά και του μέτρου του εργαζόμενου – συνταξιούχου, είναι η υψηλότερη που έχει καταγραφεί.

Συγκριτικά με το 2025, οι φετινές αιτήσεις είναι κατά 11.296 περισσότερες. Ακόμα όμως και αν η σύγκριση γίνει με το 2021, έτος που καταγράφηκε ρεκόρ στο τέλος της χρονιάς, διαπιστώνεται ότι φέτος είναι περισσότερες κατά 8.120 οι αιτήσεις που έχουν υποβληθεί έως τώρα.

Σύμφωνα με την έκθεση «ΑΤΛΑΣ», οι εκκρεμότητες έχουν παραμείνει σε χαμηλά επίπεδα (13.806 οι ληξιπρόθεσμες και 13.163 οι μη ληξιπρόθεσμες), ωστόσο δεν μπορούν να γίνουν εκτιμήσεις, αν συνεχιστεί αυτή η αθρόα και μαζική υποβολή αιτήσεων. Αν παραμείνει η ίδια πορεία, τότε αναμένεται να προκύψουν πάνω από 220.000 αιτήσεις στο τέλος της χρονιάς.

Πιο αναλυτικά, τα στοιχεία της έκθεσης «ΑΤΛΑΣ» για τον Απρίλιο, αλλά και για το α’ τετράμηνο της τρέχουσας χρονιάς, δείχνουν τα εξής:

Αιτήσεις απονομής

• Τον Απρίλιο υποβλήθηκαν 16.625 νέες αιτήσεις για απονομή σύνταξης. Πάλι, περίπου οι μισές (7.710 ή 47%) αφορούσαν την καταβολή συντάξεων χηρείας, ενώ υπήρξαν και άλλες 3.365 αιτήσεις (20%) για καταβολή σύνταξης χηρείας, καθώς και 3.024 (17%) για χορήγηση σύνταξης αναπηρίας
• Σε σχέση με τον αντίστοιχο μήνα του 2025, όταν είχαν υποβληθεί 15.501 αιτήσεις, διαπιστώνεται αύξηση κατά 1.124 σε ετήσια βάση.
• Συνολικά, στο τετράμηνο Ιανουαρίου – Απριλίου, υποβλήθηκαν 74.838 νέες αιτήσεις. Σε σχέση με τις 63.542 αιτήσεις που είχαν υποβληθεί πέρσι το αντίστοιχο χρονικό διάστημα, καταγράφεται αύξηση κατά 11.296 υποβληθείσες αιτήσεις σε ένα έτος, στοιχείο που δείχνει και τη φετινή αυξητική τάση.
• Το 2021 -έτος πανδημίας- ήταν η χρονιά με τις περισσότερες ετήσιες υποβολές αιτήσεων (212.151). Τότε, στο αντίστοιχο α’ τετράμηνο είχαν υποβληθεί 66.718 νέες αιτήσεις, λιγότερες κατά 8.120 σε σχέση με τις 74.838 φετινές. Άρα, αν συνεχιστεί αυτή η τάση, τότε το 2026 αναμένεται να καταγράψει νέο ρεκόρ υποβολής αιτήσεων, με περισσότερες από 220.000 σε όλη τη χρονιά!
• Ως προς τις εκκρεμείς αιτήσεις συνταξιοδότησης, υπολογίστηκαν σε 13.806 οι ληξιπρόθεσμες (χρονικό όριο αναμονής άνω των 90 ημερών) που αφορούν την καταβολή μόνο της κύριας σύνταξης. Από αυτές, οι περισσότερες (5.806 ή 42,1%) αφορούσαν περιπτώσεις από το πρώην ΙΚΑ – ΕΤΑΜ, άρα μισθωτούς του ιδιωτικού τομέα. Μεγάλο είναι και το πλήθος των εκκρεμοτήτων (2.463 ή 17,8%) για ασφαλισμένους του πρώην ΟΑΕΕ, δηλαδή ελεύθερους επαγγελματίες.
• Σε σχέση με τον Μάρτιο, όταν οι εκκρεμότητες είχαν υπολογιστεί σε 13.163, διαπιστώνεται αύξηση κατά 643 αιτήσεις, σε έναν μήνα. Συγκριτικά, όμως, με τον περσινό Απρίλιο, όταν ήταν 16.568 οι εκκρεμότητες από ληξιπρόθεσμες αιτήσεις, προκύπτει μείωση κατά 2.762 σε ένα έτος
• Τον ίδιο μήνα, τον Απρίλιο, οι μη ληξιπρόθεσμες αιτήσεις (χρονικό όριο αναμονής μικρότερο των 90 ημερών) για απονομή κύριας σύνταξης που παρέμειναν σε εκκρεμότητα ήταν 18.812, λιγότερες κατά 1.884 σε μηνιαία βάση. Σε σχέση με τον περσινό Απρίλιο, όταν οι εκκρεμότητες ήταν 19.683, διαπιστώνεται μείωση κατά 871 αιτήσεις σε ένα έτος.

Ολοκληρωμένες

• Στις 19.583 ανήλθαν οι ολοκληρωμένες συνταξιοδοτικές αιτήσεις του Απριλίου. Σχεδόν οι μισές εξ αυτών (9.076 ή 46%) αφορούσαν συντάξεις γήρατος. Σημαντικό, ωστόσο, ήταν και το πλήθος των αιτημάτων που ολοκληρώθηκαν και αφορούσαν την καταβολή συντάξεων αναπηρίας (3.751 ή 19%) και θανάτου (3.737 ή 19%).
• Στο α’ τετράμηνο της τρέχουσας χρονιάς έχουν ολοκληρωθεί 79.031 αιτήσεις, συνολικά.

Οι λόγοι

Σύμφωνα με την ΕΝΥΠΕΚΚ, οι βασικοί λόγοι που οδηγούν ολοένα και περισσότερους εργαζόμενους στη συνταξιοδότηση είναι πέντε:

– Ο φόβος αύξησης των γενικών ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης από το 2027 ή το 2030.

– Η πιθανότητα δυσμενών αλλαγών στην εξαγορά πλασματικού χρόνου ασφάλισης.

– Η αλλαγή στον τρόπο υπολογισμού των συντάξιμων αποδοχών.

– Ο υπολογισμός των νέων συντάξεων με βάση τις αποδοχές ολόκληρου του εργασιακού βίου.

– Η δυνατότητα απασχόλησης των συνταξιούχων με ευνοϊκότερους όρους, χωρίς περικοπή 30% στη σύνταξη αλλά με ειδικό πόρο υπέρ του ασφαλιστικού συστήματος.

Η εικόνα στο Δημόσιο

Το Δημόσιο καταγράφει ανησυχητικό ποσοστό συνταξιοδοτήσεων με εκτιμώμενες 108.540 αποχωρήσεις έως το 2029. Η έξοδος οδηγείται από την επιθυμία κατοχύρωσης των υφιστάμενων ορίων ηλικίας λόγω ανησυχιών για πιθανές αυξήσεις μετά το 2027.

Οι περισσότερες συνταξιοδοτήσεις «καταγράφονται» από  τέσσερα υπουργεία: Παιδείας, Υγείας, Εθνικής Άμυνας και Προστασίας του Πολίτη.

Συνολικά, τα στοιχεία σκιαγραφούν ένα διαρκές κύμα εξόδου από το Δημόσιο, καθιστώντας επιτακτικό τον στρατηγικό σχεδιασμό προσλήψεων και ανανέωσης προσωπικού, ώστε να διασφαλιστεί η εύρυθμη λειτουργία του κρατικού μηχανισμού τα επόμενα χρόνια.

Αναλυτικότερα, οι οκτώ βασικές κατηγορίες ασφαλισμένων στο Δημόσιο που διατηρούν δικαίωμα συνταξιοδότησης ακόμη και πριν από το 62ο έτος είναι οι ακόλουθες:

• Υπάλληλοι που είχαν συμπληρώσει 25ετία έως το 2010 μπορούν να λάβουν πλήρη σύνταξη στα 61,6 έτη, εφόσον είχαν κλείσει το 58ο έτος και είχαν 35 χρόνια ασφάλισης έως το 2021. Αντίστοιχα ισχύει και για όσους είχαν 25ετία το 2011, αλλά με 36 συνολικά έτη έως το 2021.
• Υπάλληλοι που διορίστηκαν μετά το 1983 και είχαν 25ετία έως το 2010 μαζί με 37 έτη ασφάλισης έως το 2021 μπορούν να αποχωρήσουν το 2026 στα 60,3 έτη, εφόσον είχαν συμπληρώσει το 55ο έτος το 2020, ή στα 61,2 έτη με 37 χρόνια ασφάλισης έως το 2021.
• Γονείς δημόσιοι υπάλληλοι με 25ετία το 2011 και ανήλικο παιδί, οι οποίοι είχαν συμπληρώσει το 52ο έτος έως το 2017, κατοχυρώνουν πλήρη σύνταξη στα 58,5 έτη. Όσοι έγιναν 52 ετών το 2018 θεμελιώνουν δικαίωμα τον Αύγουστο του 2026 με όριο ηλικίας τα 60 έτη και 2 μήνες.
• Γονείς με 25ετία το 2012 και ανήλικο τέκνο το ίδιο ή το επόμενο έτος, που συμπλήρωσαν το 55ο έτος το 2018, μπορούν να αποχωρήσουν φέτος με πλήρη σύνταξη στα 61 έτη ή στα 62 έτη και 6 μήνες, αν έκλεισαν τα 55 το 2019.
• Τρίτεκνοι γονείς με 21 έτη ασφάλισης το 2011 λαμβάνουν πλήρη σύνταξη στο ηλικιακό όριο που ισχύει όταν συμπληρώνουν το 52ο έτος. Για παράδειγμα, γονέας που έγινε 52 ετών το 2018 δικαιούται πλήρη σύνταξη στα 58,5 έτη ή στα 60 έτη και 2 μήνες.
• Τρίτεκνοι γονείς με 23 έτη ασφάλισης το 2012 μπορούν να συνταξιοδοτηθούν με πλήρη σύνταξη στο όριο ηλικίας που ισχύει όταν συμπληρώνουν το 55ο έτος. Μητέρα τριών παιδιών που είχε 23 έτη το 2012 και έγινε 55 ετών το 2018 θεμελιώνει δικαίωμα πλήρους σύνταξης στα 61 έτη.
• Ασφαλισμένες με 25ετία έως το 2010 και ηλικία 55 ετών, αλλά και άνδρες με 25ετία και ηλικία 60 ετών έως το 2022, διατηρούν δικαίωμα αποχώρησης οποιαδήποτε στιγμή με μειωμένη σύνταξη.
• Άνδρες και γυναίκες δημόσιοι υπάλληλοι με 25ετία το 2011 ή το 2012 και ηλικία 56 και 58 ετών αντίστοιχα έως το 2022, έχουν επίσης τη δυνατότητα να αποχωρήσουν οποτεδήποτε επιλέγοντας μειωμένη σύνταξη.
• https://www.aftodioikisi.gr/