Ένα μπράβο από την Αντιπολίτευση απαιτεί ο υπουργός Ανάπτυξης Τάκης Θεοδωρικάκος για την πλατφόρμα «Poso Kanei», όταν στη μουσική σκηνή η αναζήτηση του υπεύθυνου για το φουσκωμένο «λογαριασμό» έχει γίνει viral.Η πλατφόρμα συγκρίνει τιμές προϊόντων στην Ελλάδα σε σχέση με το εξωτερικό αλλά δεν παρέχει καμία πληροφορία για τις τιμές των προϊόντων σε νησιά με χαμηλούς συντελεστές ΦΠΑ σε σχέση με την Ηπειρωτική Ελλάδα.
Η απόφαση για μειωμένο ΦΠΑ σε νησιά
Η Γενική Διεύθυνση Τελωνείων ΕΦΚ & ΦΠΑ της ΑΑΔΕ ενημερώνει τις επιχειρήσεις για μείωση κατά τριάντα τοις εκατό (30%) των συντελεστών του ΦΠΑ, με ισχύ από 1.1.2026.
Οι διευκρινίσεις που δίνονται αφορά στα νησιά Λέσβο, Κω, Σάμο και Χίο καθώς και στα νησιά της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου, της Περιφερειακής Ενότητας Έβρου (Σαμοθράκη) και του νομού Δωδεκανήσου, εφόσον έχουν πληθυσμό, σύμφωνα με την πλέον πρόσφατη απογραφή, έως είκοσι χιλιάδες (20.000) κατοίκους.
Έτσι, οι βασικοί συντελεστές 24%,13% και 6% για τις παραπάνω περιοχές μειώνονται σε 17%, σε 9% και σε 4%.
Παράδειγμα: Υποκείμενος που διαθέτει επιχείρηση υποδημάτων στην Πάτρα παραδίδει υποδήματα σε υποκείμενους στο φόρο που είναι εγκατεστημένοι στην Κω και τη Χίο, αποστέλλοντας τα αγαθά στα νησιά αυτά. Για τις παραδόσεις αυτές εφαρμόζεται η κατά 30% μείωση του συντελεστή ΦΠΑ.
«Poso kanei» στα νησιά είναι άγνωστο
Πάντως, ο υπουργός Ανάπτυξης Τάκης Θεοδωρικάκος από την Πλατεία Συντάγματος δεν έδωσε στη δημοσιότητα στοιχεία με τις λιανικές τιμές τροφίμων σε αντίστοιχες περιοχές με μειωμένους συντελεστές ΦΠΑ και πως διαμορφώνονται σε σύγκριση με περιοχές με ΦΠΑ 13%.
Έρευνα: Μειώνονται οι τιμές όταν «κουρεύεται» ο ΦΠΑ.
Στο ερώτημα αυτό απαντά έρευνα του ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ που εξετάζει τον βαθμό στον οποίο οι μεταβολές των συντελεστών ΦΠΑ μετακυλίονται στις τελικές τιμές καταναλωτή, αξιοποιώντας τη σπάνια εμπειρική βάση που προσέφεραν οι προσωρινές μειώσεις ΦΠΑ της περιόδου 2022-2023 στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Να σημειωθεί το μέτωπο μεταξύ της Κυβέρνησης και της Αντιπολίτευσης για το ΦΠΑ με την κυβέρνηση να ισχυρίζεται ότι η μείωση δεν πέρνα στους καταναλωτές.
Τα στοιχεία λένε Ναι
Έως και το 2020, ο μέσος βαθμός μετακύλισης στα επεισόδια μείωσης του ΦΠΑ ήταν περίπου 50%, αλλά από το 2021 και μετά ο μέσος βαθμός μετακύλισης ανέβηκε πάνω από το 90%, δηλαδή η μετακύλιση ήταν πλήρης.
Την τελευταία τριετία έχουν δημοσιευτεί δέκα εμπειρικές μελέτες που εξετάζουν τον βαθμό μετακύλισης της μείωσης του ΦΠΑ σε έξι χώρες, τρεις για την Ισπανία και τη Γερμανία, δύο για την Πορτογαλία, και μία για τη Σλοβακία και την Πολωνία. Το σύνολο των μελετών αυτών διαπιστώνει σχεδόν πλήρη μετακύλιση του μειωμένου ΦΠΑ στις τιμές καταναλωτή.
Έπεσαν στην Ισπανία
Συγκεκριμένα, οι «ισπανικές» έρευνες (Almunia, Martínez & Martínez, 2023 Amores, Barrios, Speitmann & Stoehlker, 2023a∙ Forteza, Prades & Roca, 2025) εξέτασαν την προσωρινή μείωση του ΦΠΑ σε βασικά τρόφιμα στην Ισπανία το 2023 ως μέτρο αντιμετώπισης του πληθωρισμού και ενίσχυσης της αγοραστικής δύναμης των νοικοκυριών.
Και οι τρεις έρευνες καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι η μετακύλιση του οφέλους από τη μείωση των συντελεστών του ΦΠΑ στις τιμές καταναλωτή ήταν πλήρης και άμεση. Ακόμα περισσότερο, η μελέτη των Forteza κ.ά. (2025) μπόρεσε να εκτιμήσει το βαθμό μετακύλισης όχι μόνο κατά τη μείωση των τιμών αλλά και κατά την αύξηση που ακολούθησε μετά την ολοκλήρωση της παρέμβασης (όταν οι συντελεστές ΦΠΑ επανήλθαν στα αρχικά επίπεδα). Το συμπέρασμά τους είναι πως κατά τη μείωση το ποσοστό μετακύλισης κινήθηκε μεταξύ 80% και 90%, ενώ κατά την αύξηση που ακολούθησε το ποσοστό μετακύλισης διαμορφώθηκε μεταξύ 50% και 75%.
Κατά συνέπεια, παρότι οι ίδιοι δεν το αναφέρουν ρητά, είναι πολύ πιθανό μετά την ολοκλήρωση της παρέμβασης οι τιμές καταναλωτή να διαμορφώθηκαν σε χαμηλότερα επίπεδα απ’ ό,τι πριν την παρέμβαση.
Νίκος Θεοδωρόπουλος
ntheo@bankingnews.gr
www.bankingnews.gr