Η πρώτη καταδικαστική απόφαση σε μεγάλη υπόθεση διαφθοράς και κατάχρησης ευρωπαϊκών κονδυλίων εξέδωσε το Περιφερειακό Δικαστήριο του Ζάγκρεμπ, σε έρευνα που διενήργησε η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία (EPPO) και αφορά το Υπουργείο Πολιτισμού.. και Μέσων Ενημέρωσης της Κροατίας και τη Σχολή Γεωδαισίας του Πανεπιστημίου του Ζάγκρεμπ.Στο επίκεντρο της υπόθεσης βρίσκεται ένα φερόμενο οργανωμένο κύκλωμα διαφθοράς, στο οποίο, σύμφωνα με το κατηγορητήριο, συμμετείχαν πρώην υφυπουργός Πολιτισμού, πρώην κοσμήτορας και πρώην καθηγητής της Σχολής Γεωδαισίας, καθώς και στελέχη ιδιωτικών επιχειρήσεων.
Οι εισαγγελικές αρχές υποστηρίζουν ότι ο πρώην κοσμήτορας και ο πρώην καθηγητής χειραγώγησαν 27 διαγωνισμούς δημοσίων συμβάσεων που συνδέονταν με τέσσερα έργα συγχρηματοδοτούμενα από την Ευρωπαϊκή Ένωση, συνολικού προϋπολογισμού σχεδόν 6 εκατ. ευρώ. Σύμφωνα με το κατηγορητήριο, οι συμβάσεις κατευθύνονταν σε προεπιλεγμένες εταιρείες μέσω εικονικών ή διογκωμένων προσφορών, ενώ μέρος των ευρωπαϊκών χρημάτων κατέληγε σε παράνομα οικονομικά οφέλη.
Παράλληλα, ο πρώην υφυπουργός κατηγορείται ότι ανέθεσε στη Σχολή Γεωδαισίας το έργο αποτύπωσης των ζημιών από τους σεισμούς στην Κροατία, παρά το γεγονός ότι, σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, γνώριζε πως δεν διέθετε την απαραίτητη επιχειρησιακή δυνατότητα για την υλοποίησή του. Η ανάθεση φέρεται να ευνόησε εταιρεία που ελεγχόταν από τους δύο βασικούς κατηγορούμενους, ενώ εγκρίθηκαν ψευδείς ή υπερτιμημένες τεχνικές εκθέσεις.
Στο κάδρο πρώην υφυπουργός
Η συνολική ζημία από την υπόθεση υπολογίζεται σε περίπου 2,8 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων 1,2 εκατ. ευρώ αφορούν τον προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης, 1,4 εκατ. ευρώ τον κρατικό προϋπολογισμό της Κροατίας και περίπου 200.000 ευρώ τη Σχολή Γεωδαισίας.
Οι πρώτες καταδίκες προέκυψαν από το κατηγορητήριο που υπέβαλε η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία τον Δεκέμβριο του 2025 κατά 29 φυσικών προσώπων και μίας εταιρείας. Δέκα κατηγορούμενοι αποδέχθηκαν πλήρως τις κατηγορίες στο πλαίσιο συμφωνίας ομολογίας ενοχής.
Από αυτούς, επτά εκπροσωπούσαν εταιρείες που εξασφάλισαν τις επίμαχες συμβάσεις και, σύμφωνα με τη δικογραφία, απέδιδαν μέρος των ποσών που εισέπρατταν ως παράνομα ανταλλάγματα στους οργανωτές του κυκλώματος. Οι υπόλοιποι τρεις εκπροσωπούσαν επιχειρήσεις που υπέβαλαν εικονικές ή τεχνητά διογκωμένες προσφορές ώστε να διασφαλιστεί η ανάθεση των έργων στους προκαθορισμένους αναδόχους.
Οι δέκα καταδικασθέντες κρίθηκαν ένοχοι για συνέργεια σε κατάχρηση υπηρεσιακής εξουσίας, συνέργεια σε νομιμοποίηση εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες, παραβίαση της νομοθεσίας περί δημοσίων συμβάσεων και πλαστογραφία δημοσίων ή εμπορικών εγγράφων.
Τρεις εξ αυτών καταδικάστηκαν σε ποινές φυλάκισης από πέντε έως έντεκα μήνες, οι οποίες μετατράπηκαν σε κοινωφελή εργασία. Σε δύο επιβλήθηκαν επιπλέον χρηματικές ποινές ύψους 20.000 και 70.000 ευρώ αντίστοιχα, ενώ οι υπόλοιποι επτά έλαβαν ποινές φυλάκισης με αναστολή και, σε πέντε περιπτώσεις, πρόστιμα έως 20.000 ευρώ.
Η ποινική διαδικασία συνεχίζεται για τους υπόλοιπους 19 κατηγορούμενους, ανάμεσά τους ο πρώην υφυπουργός Πολιτισμού, ο πρώην κοσμήτορας και ο πρώην καθηγητής της Σχολής Γεωδαισίας. Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία υπενθυμίζει ότι όλοι οι κατηγορούμενοι θεωρούνται αθώοι μέχρι την έκδοση αμετάκλητης δικαστικής απόφασης.
Έρχεται η Ώρα της Κρίσεως για Ελλάδα
Η υπόθεση της Κροατίας δείχνει ότι οι έρευνες της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας (EPPO) δεν περιορίζονται στην άσκηση διώξεων, αλλά οδηγούν και στις πρώτες καταδικαστικές αποφάσεις όταν τα στοιχεία το επιτρέπουν. Για πολλούς νομικούς κύκλους, η εξέλιξη αυτή αποτελεί ένδειξη της κατεύθυνσης που ακολουθεί η EPPO στις μεγάλες υποθέσεις απάτης σε βάρος του ευρωπαϊκού προϋπολογισμού.
Η Ελλάδα βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο αντίστοιχης έρευνας για τον ΟΠΕΚΕΠΕ, γεγονός που αυξάνει το ενδιαφέρον για τις επόμενες κινήσεις της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας.
Η έρευνα για τον ΟΠΕΚΕΠΕ έχει ήδη περάσει σε ιδιαίτερα προχωρημένο στάδιο. Η EPPO έχει ζητήσει την άρση της ασυλίας εν ενεργεία βουλευτών προκειμένου να συνεχιστεί η ποινική διερεύνηση, ενώ παράλληλα εξετάζονται δεκάδες υποθέσεις που σχετίζονται με ευρωπαϊκές αγροτικές ενισχύσεις.
Παράλληλα, οι ελληνικές αρχές βρίσκονται υπό αυξημένη πίεση από τους ευρωπαϊκούς θεσμούς για την αντιμετώπιση των φαινομένων απάτης στις αγροτικές επιδοτήσεις.
Η υπόθεση έχει ήδη οδηγήσει σε πολιτικές εξελίξεις, ενώ συνεχίζονται συλλήψεις, απολογίες και νέες κλήσεις υπόπτων στο πλαίσιο της έρευνας της EPPO.
Ισχυρό προηγούμενο
Η καταδικαστική απόφαση στην Κροατία δημιουργεί ένα ισχυρό προηγούμενο σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας. Δεν σημαίνει ότι η ελληνική υπόθεση θα έχει την ίδια κατάληξη ή το ίδιο χρονοδιάγραμμα, ωστόσο καταδεικνύει ότι οι έρευνες της EPPO μπορούν να οδηγήσουν μέχρι το ακροατήριο και στην έκδοση δικαστικών αποφάσεων, εφόσον τα στοιχεία κριθούν επαρκή.
Κάθε υπόθεση, πάντως, εξετάζεται αυτοτελώς και όλοι οι εμπλεκόμενοι τεκμαίρονται αθώοι μέχρι την έκδοση αμετάκλητης δικαστικής απόφασης.
www.bankingnews.gr