Η απόφαση για τη δέσμευση ηλεκτρικού χώρου για την ανάπτυξη υπεράκτιων αιολικών πάρκων προκαλεί έντονο προβληματισμό στην επιστημονική κοινότητα, με την Ομάδα Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής του ΙΝΑΤ να κάνει λόγο για επιλογές που δεν ευθυγραμμίζονται με τα διαθέσιμα επιστημονικά δεδομένα.
Σύμφωνα με την ομάδα εργασίας, η πρόσφατη υπουργική απόφαση που αφορά τη δέσμευση ισχύος 2.350 MW για υπεράκτια αιολικά πάρκα αποτελεί ένα σημαντικό βήμα για την ενεργειακή μετάβαση της χώρας, ωστόσο περιλαμβάνει χωροθετήσεις που, όπως υποστηρίζεται, παρουσιάζουν σοβαρές περιβαλλοντικές και τεχνικοοικονομικές αδυναμίες.
Οι επιστήμονες αναγνωρίζουν ότι η ανάπτυξη υπεράκτιων αιολικών αποτελεί αναγκαίο κομμάτι του ενεργειακού σχεδιασμού της Ελλάδας, σημειώνοντας ότι ορισμένες επιλογές, όπως η πρόβλεψη για την Κρήτη, κινούνται προς τη σωστή κατεύθυνση.
Ειδικότερα, η περιοχή της Ανατολικής Κρήτης χαρακτηρίζεται από την ομάδα του ΙΝΑΤ ως ιδιαίτερα κατάλληλη για πλωτά υπεράκτια αιολικά πάρκα, λόγω των ισχυρών ανέμων, των ευνοϊκών τεχνικών χαρακτηριστικών και του χαμηλότερου κόστους παραγωγής ενέργειας. Παράλληλα, επισημαίνεται ότι η διερεύνηση θέσεων κοντά στα όρια της ελληνικής ΑΟΖ με την Αίγυπτο θα μπορούσε να προσφέρει ακόμη καλύτερες ενεργειακές αποδόσεις χωρίς σημαντική οπτική ή άλλη επιβάρυνση στις παράκτιες περιοχές.
Ωστόσο, οι μεγαλύτερες αντιδράσεις αφορούν τη χωροθέτηση έργων στο Θρακικό Πέλαγος. Η ομάδα του ΙΝΑΤ υποστηρίζει ότι η επιλογή των συγκεκριμένων περιοχών παρουσιάζει σοβαρά προβλήματα, καθώς τμήματά τους βρίσκονται εντός προστατευόμενων περιοχών Natura 2000, ενώ παράλληλα εμφανίζουν χαμηλή ενεργειακή καταλληλότητα.
Όπως αναφέρεται, υπάρχουν εναλλακτικές θέσεις στην ευρύτερη περιοχή, δυτικά της Σαμοθράκης, οι οποίες δεν επηρεάζουν ευαίσθητα οικοσυστήματα και διαθέτουν καλύτερα χαρακτηριστικά για την ανάπτυξη πλωτών αιολικών εγκαταστάσεων. Για τον λόγο αυτό, οι επιστήμονες εκφράζουν απορίες για την επιλογή περιοχών με περιβαλλοντικούς περιορισμούς και χαμηλότερη οικονομική απόδοση.
Ιδιαίτερες επιφυλάξεις διατυπώνονται και για τον Πατραϊκό Κόλπο. Σύμφωνα με το ΙΝΑΤ, η συγκεκριμένη περιοχή παρουσιάζει σημαντικές τεχνικές δυσκολίες, καθώς το αιολικό δυναμικό θεωρείται περιορισμένο, ενώ το μεγάλο βάθος της θάλασσας δυσχεραίνει την εγκατάσταση σταθερών κατασκευών.
Παράλληλα, επισημαίνεται ότι η μικρή απόσταση από την ακτή ενδέχεται να δημιουργήσει έντονη οπτική επιβάρυνση, ενώ η αυξημένη ναυσιπλοΐα στην περιοχή, η γειτνίαση με προστατευόμενα οικοσυστήματα και η ανάγκη πρόσθετων υποδομών διασύνδεσης αυξάνουν το κόστος και τις περιβαλλοντικές πιέσεις.
Η επιστημονική ομάδα κάνει επίσης λόγο για διαφορετική αντιμετώπιση των κριτηρίων αξιολόγησης. Όπως υποστηρίζει, ενώ υπάρχουν περιοχές που παρουσιάζουν υψηλή συμβατότητα για υπεράκτια αιολικά πάρκα, τελικά επιλέγονται ζώνες που θα έπρεπε να είχαν αποκλειστεί εξαρχής λόγω περιβαλλοντικών ή τεχνικών περιορισμών.
Το ΙΝΑΤ ζητά την επανεξέταση των επιλογών για το Θρακικό Πέλαγος και τον Πατραϊκό Κόλπο, με βάση επιστημονικά δεδομένα, περιβαλλοντικές παραμέτρους και την προστασία του δημόσιου συμφέροντος.
Παράλληλα, προτείνει να δημοσιοποιηθούν πλήρως οι χάρτες καταλληλότητας των περιοχών και τα δεδομένα που χρησιμοποιήθηκαν για τη λήψη των αποφάσεων, ώστε η ανάπτυξη των υπεράκτιων αιολικών να πραγματοποιηθεί με διαφάνεια και ουσιαστική συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών.
Η ομάδα του ΙΝΑΤ υπογραμμίζει ότι η ενεργειακή μετάβαση προς τις θαλάσσιες ανανεώσιμες πηγές αποτελεί σημαντική ευκαιρία για τη χώρα, αλλά προϋποθέτει σωστό σχεδιασμό, αυστηρό επιστημονικό έλεγχο και αποφυγή επιλογών που μπορεί να οδηγήσουν σε περιβαλλοντικές και κοινωνικές αντιδράσεις.