Σε πλήρη επανακαθορισμό των ισορροπιών εντός της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας προχωρά ο Αμερικανός Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, μετατρέποντας τη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα σε ένα προσωπικό διπλωματικό ρινγκ, όπως πολλοί φοβούνται ότι θα εξελιχθεί.
Με μια πρωτοφανή κίνηση ο Τραμπ απομόνωσε πλήρως τους παραδοσιακούς συμμάχους της Δύσης, εξαπολύοντας δριμύτατη επίθεση σε Γαλλία και Γερμανία, την ίδια ώρα που αποθέωνε δημόσια τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.
Η παραδοχή του ότι ταξίδεψε στην Τουρκία αποκλειστικά λόγω της προσωπικής του σχέσης με τον Τούρκο πρόεδρο, συνδυάστηκε με την άμεση επιβεβαίωση της Άγκυρας για την παράδοση των πρώτων πέντε μαχητικών F-35, αλλά και την παράκαμψη του Κογκρέσου από την Ουάσιγκτον για την παροχή των κινητήρων F-110 που θα εξοπλίσουν το τουρκικό μαχητικό πέμπτης γενιάς KAAN.
Ο Ντ.Τραμπ δήλωσε μεταξύ άλλων:
«Η σχέση μου με το ΝΑΤΟ έχει επιδεινωθεί. Η Γροιλανδία δεν βοηθάει τη Δανία. Και η Δανία, με τη σειρά της, δεν ξοδεύει χρήματα για να βοηθήσει τη Γροιλανδία. Ωστόσο, για τις Ηνωμένες Πολιτείες, είναι μια πολύ σημαντική γη, περιτριγυρισμένη από όλες τις πλευρές από κινεζικά και ρωσικά πλοία. Αυτό δεν θα έπρεπε να ισχύει, δεν θα έπρεπε.
Αλλά ισχύει. Η Γροιλανδία θα έπρεπε να ελέγχεται από τις Ηνωμένες Πολιτείες, όχι από τη Δανία! Αλλά δεν μας φιλοξένησαν! Συνειδητοποιείτε πόσα χρήματα έχουμε ξοδέψει σε αυτούς για να τους βοηθήσουμε με τους Ρώσους;
Αν και δεν χρειαζόταν. Θα μπορούσαμε να είχαμε αποσύρει κάθε έναν από τους στρατιώτες μας από την Ευρώπη. Γιατί, όπως γνωρίζετε, η Ευρώπη είναι εντελώς διαφορετική τώρα από ό,τι ήταν πριν από 20 χρόνια. Εντελώς διαφορετική! Και αν ήμουν στη θέση τους, θα ήμουν προσεκτικός! Ειδικά σε θέματα όπως η μετανάστευση και η ενέργεια. Διαφορετικά, η Ευρώπη θα πάψει να υπάρχει. Σας ευχαριστώ όλους!»
Ο Ντόναλντ Τραμπ άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο επανεξέτασης της πώλησης F-35 στην Τουρκία, δηλώνοντας από την Άγκυρα ότι «είναι μια απόφαση που θα λάβουμε», κατά τη συνάντησή του με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στο προεδρικό συγκρότημα Μπεστεπέ.
Παράλληλα ο Αμερικανός πρόεδρος σημείωσε:
«Ποτέ δεν ξέρεις γιατί μια σχέση είναι ξεχωριστή· κάποιοι άνθρωποι πρέπει να βρίσκονται στη ζωή σου και άλλοι όχι. Είτε συνεργάζεσαι με πολύ σκληρούς τύπους είτε δεν μπορείς να τα βγάλεις πέρα με αδύναμους ανθρώπους.
Είχαμε εκείνο το περιστατικό με τον πάστορα, ο οποίος καταδικάστηκε σε μακροχρόνια φυλάκιση. Τηλεφώνησα στον Πρόεδρο και τον απελευθέρωσε αμέσως.
Η χριστιανική κοινότητα δεν θα τον ξεχάσει. Τότε κατάλαβα πόσο καλή ήταν η χημεία μεταξύ μας. Υπάρχουν επίσης εκείνοι με τους οποίους δεν έχω καλή χημεία, και τα βγάζουμε πέρα μαζί τους με κάποιον τρόπο.
Το ΝΑΤΟ με απογοήτευσε πολύ.
Αν δεν ήταν η Τουρκία, ίσως να μην είχα ενταχθεί, αλλά πίστευα ότι έπρεπε να ενταχθώ για χάρη του φίλου μου.
Δεν ζητούσα βοήθεια για το Ιράν. Ξοδέψαμε τρισεκατομμύρια δολάρια για την προστασία της Ευρώπης. Σκεφτήκαμε ότι ίσως θα ήθελαν να μας βοηθήσουν. Η Βρετανία είπε ότι θα μας βοηθούσε μετά τον πόλεμο. Δοκίμαζα τους ανθρώπους» είπε ακόμα ο πρόεδρος των ΗΠΑ.
Για τις κυρώσεις CAATSA που εμποδίζουν την Τουρκία να πάρει τα F-35 σημείωσε:
«Θα άρουμε τις κυρώσεις, εντάξει; Δεν θέλω να χάνω χρόνο απαντώντας σε αυτό. Θα άρουμε αυτές τις κυρώσεις. Ήρθε η ώρα. Δεν θέλουμε να επιβάλλουμε κυρώσεις στους φίλους μας.
Δεν θέλω να πνίξω τον φίλο μου με κυρώσεις. Ο νέος ηγέτης της Συρίας κατάφερε επίσης να επαναφέρει τη χώρα του σε τροχιά ανάκαμψης μέσα σε ένα χρόνο.
Ήμουν ένας από αυτούς που τον ενέκριναν, μαζί με τον πρόεδρο. Κατάφερε να τα βάλει όλα σε τάξη, δεν είναι εύκολη δουλειά».
Από την πλευρά του, ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν δήλωσε ότι το ζήτημα των F-35 «δεν είναι νέο» και πως έχει συζητηθεί και στο παρελθόν με τις ΗΠΑ, υπενθυμίζοντας ότι η Άγκυρα έχει λάβει υπόσχεση για πέντε μαχητικά.
«Περιμένουμε αυτή η υπόσχεση να κινηθεί σε θετική κατεύθυνση στη διάρκεια της Συνόδου των ηγετών», ανέφερε ο Ερντογάν.
Ειδικότερα ο Τούρκος Πρόεδρος Ερντογάν δήλωσε από την πλευρά του:
«Όσον αφορά τη Γάζα, συζήτησα αυτά τα ζητήματα με τον αξιότιμο φίλο μου, και αποδίδουμε μεγάλη σημασία σε αυτή τη σύνοδο κορυφής ηγετών, ειδικά για την επίτευξη ειρήνης στην περιοχή αυτή.
Ερμηνεύουμε θετικά οποιαδήποτε απόφαση προκύψει από τη σύνοδο κορυφής, και πιστεύω ότι αυτό είναι εφικτό. Φυσικά, το F-35 δεν αποτελεί νέο ζήτημα για εμάς· το έχουμε συζητήσει με τις ΗΠΑ στο παρελθόν και μας δόθηκε η υπόσχεση για 5 αεροσκάφη.
Ο κ. Τραμπ μας έδωσε επίσης τον λόγο του, και γνωρίζω ότι στις συζητήσεις αυτής της συνόδου κορυφής εξετάζουμε θετικά την υπόσχεση που λάβαμε από αυτούς σχετικά με το F-35. Ο κ. Τραμπ τηρεί πάντα τον λόγο του σε αυτό το θέμα. Πιστεύω ότι θα προκύψει μια θετική απόφαση σχετικά με το F-35».
Ο Αμερικανός πρόεδρος έγινε δεκτός από τον Τούρκο ομόλογό του με τιμές αρχηγού κράτους, τιμητικό άγημα, κανονιοβολισμούς και υπερπτήσεις, πριν από τη διμερή συνάντηση των δύο ηγετών στο περιθώριο της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ.