Πολύ σοβαρές πολιτικές ευθύνες για τις πρόσφατες καταστροφικές πυρκαγιές σε Αττική και Βοιωτία προκύπτουν από την έρευνα του Documento µε φόντο το περιβόητο πρόγραµµα AntiNero. Τι καθιστά υπεύθυνη την κυβέρνηση της Ν∆ για τον πύρινο εφιάλτη;
Η απάντηση βρίσκεται σε έγγραφα-φωτιά που βλέπουν σήµερα το φως της δηµοσιότητας και δείχνουν ότι οι αρµόδιοι στο υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας γνώριζαν ότι η υλοποίηση των δασικών έργων στην περιοχή είχε καθυστερήσει επικίνδυνα λόγω της κακοκαιρίας Byron. Μάλιστα, εστάλη επιτροπή για επιτόπιο έλεγχο εν µέσω καλοκαιριού και λίγες µόνο µέρες πριν από την πύρινη επέλαση που µετέτρεψε την περιοχή σε κόλαση επί γης…
Παράλληλα, µαρτυρίες ανθρώπων που βρέθηκαν στη φωτιά κάνουν λόγο για «βουνά» από πριονίδια που φέρεται να άφησε πίσω του το AntiNero.
Η σύσκεψη στο Μαξίµου
Αξίζει να σηµειωθεί ότι σε έκτακτη σύσκεψη την περασµένη Τετάρτη (5/8) στο Μέγαρο Μαξίµου υπό τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη έγινε γνωστό ότι από το 2022 στην περιοχή που έγινε στάχτη και αποκαΐδια έχουν δοθεί 20 εκατ. ευρώ µέσω του AntiNero. Σύµφωνα µε τα non paper της κυβέρνησης, τα έργα «λειτούργησαν αποτρεπτικά για την εξάπλωση της πυρκαγιάς στις ανατολικές και νότιες περιοχές».
Η αλήθεια –βάσει αριθµών και όχι εκτιµήσεων– είναι ότι, σύµφωνα µε την ανάλυση των δορυφορικών δεδοµένων του ευρωπαϊκού µηχανισµού Copernicus EMS, έως τις 12.16 της ∆ευτέρας είχαν καεί περίπου 30.900 στρέµµατα στην Ξηρονοµή Βοιωτίας και περίπου 102.000 στρέµµατα στο Πόρτο Γερµενό της Αττικής…
Ο κλήρος έπεσε στην Τ&Τ
Μέσω του AntiNero στην περιοχή έχουν αναλάβει και περάτωσαν έργα ουκ ολίγες εταιρείες. Ο «κλήρος» πάντως πέφτει στον τελευταίο ανάδοχο, την Τ&Τ Κατασκευές, την τελευταία εταιρεία που ανέλαβε έργα αντιπυρικής προστασίας σε δηµόσιες δασικές εκτάσεις, αρµοδιότητας των ∆ασαρχείων Αιγάλεω, Μεγάρων, Πειραιά, Λαυρίου και Πόρου, περιοχές δικαιοδοσίας δηλαδή που επλήγησαν σφοδρά από την πρόσφατη µεγάλη φωτιά.
Η σύµβαση υπογράφηκε την Πρωταπριλιά του 2025 και ανήλθε σε 5.907.994,57 ευρώ. Η εταιρεία ανέλαβε υπηρεσίες υλοτόµησης, δασοκοµίας, διαχείρισης δασών, περισυλλογής ξυλείας, µεταφορά κορµών δένδρων στο εσωτερικό του δάσους, κλάδεµα δένδρων και θάµνων, µελέτες, ψηφιακή χαρτογράφηση, εκσκαφές, οδοποιία, διάνοιξη τάφρων, επισκευές, συντήρηση και εγκατάσταση δεξαµενών, τοποθέτηση αγωγών και έργα αποχέτευσης. Με λίγα λόγια, ανέλαβε τα πάντα στα δάση της περιοχής.
Πάρκα ανεµογεννητριών
Αξίζει να σηµειωθεί ότι η συγκεκριµένη εταιρεία διαφηµίζει στην επίσηµη ιστοσελίδα της την περάτωση έργων που σχετίζονται µε πάρκα ανεµογεννητριών στην Πελοπόννησο. Επιπλέον, η Τ&Τ έχει αναλάβει έργα διαχείρισης αρδευτικού δικτύου, νερού, στερεών και υγρών αποβλήτων, οδοποιίας και «πρασίνου». Επίσης, στο portfolio της εταιρείας εντάσσονται λιµενικά και οικοδοµικά έργα.
«Στη T&T Constructions µετατρέπουµε ιδέες σε έργα που αντέχουν στον χρόνο. Από το 2006 υλοποιούµε έργα Πολιτικού Μηχανικού, ηλεκτροµηχανολογικές εγκαταστάσεις και περιβαλλοντικές υποδοµές, στηρίζουµε δηµόσιους και ιδιωτικούς πελάτες σε όλη την Ελλάδα» σηµειώνεται χαρακτηριστικά στην ιστοσελίδα της.
Καθυστερήσεις λόγω Byron
Η κακοκαιρία Byron, που χτύπησε από τις 4 έως τις 6 ∆εκεµβρίου 2025 µε ισχυρές βροχές και καταιγίδες, έφερε σηµαντικές καθυστερήσεις στην παράδοση κοµβικών έργων για το AntiNero που ανέλαβε η T&T. Πρόκειται για λογική εξέλιξη που δεν χωρά «ερωτήµατα» και «σκιές». Από την έρευνα του Documento όµως γεννώνται σηµαντικές απορίες για την πολιτική ηγεσία του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ), που φαίνεται ότι πιάστηκε στον ύπνο ή επέλεξε να κοιµάται.
Τι συνέβη; Η τελευταία έγκριση παράτασης των έργων µέχρι 31 Μαΐου δίνεται, σύµφωνα µε όσα φαίνονται στη ∆ιαύγεια, στις 6 Μαΐου 2026, δηλαδή πέντε ηµέρες αφότου άρχισε η αντιπυρική περίοδος στη χώρα! Αυτό επισηµαίνεται και στο σχετικό έγγραφο: «Εχει ξεκινήσει η τρέχουσα αντιπυρική περίοδος και για ευνόητους λόγους προστασίας του δασικού και του εν γένει φυσικού περιβάλλοντος, του δηµοσίου συµφέροντος και της δηµόσιας ασφάλειας των πολιτών και των υποδοµών, οι εργασίες πρέπει να ολοκληρωθούν το συντοµότερο δυνατό».
Καυτά ερωτήµατα
Αρα η Γενική Γραµµατεία ∆ασών του ΥΠΕΝ γνώριζε από τον Μάιο ότι στην περιοχή υπήρχε ζήτηµα και µάλιστα σοβαρό. Αραγε ενηµερώθηκε η πυροσβεστική για τα «κενά ασφαλείας»; Ενισχύθηκε η επιτήρηση των δασών στην περιοχή; Θα είχε ιδιαίτερο ενδιαφέρον να απαντηθούν τα παραπάνω ερωτήµατα.
Στο ίδιο έγγραφο σηµειώνεται επίσης ότι η καθυστέρηση της ολοκλήρωσης των εργασιών «δεν οφείλεται σε αποκλειστική υπαιτιότητα του Αναδόχου, αλλά στην κακοκαιρία Byron, η οποία έπληξε τις περιοχές χωρικής αρµοδιότητας των ∆ασαρχείων Αιγάλεω, Μεγάρων, Πειραιά και Πόρου, καθιστώντας ιδιαίτερα δυσχερή την πρόσβαση στους χώρους εκτέλεσης του έργου και δηµιουργώντας την ανάγκη εκτέλεσης πρόσθετων εργασιών». Ακόµη πιο σηµαντικό είναι ότι αναφέρεται πως «για την υλοποίηση των εν λόγω πρόσθετων εργασιών απαιτείται εύλογο χρονικό διάστηµα, δεδοµένου ότι έχει συνταχθεί σχετικός ΑΠΕ, για τον οποίο εκκρεµεί η ολοκλήρωση της διαδικασίας έγκρισης, κατόπιν των αναγκαίων διορθώσεων που ζητήθηκαν».
Το µεγάλο ερώτηµα που προκύπτει από τα παραπάνω είναι αν ολοκληρώθηκαν τελικά εργασίες…
Επιτροπή τον Ιούλιο
Οπως και να έχει, στις 28 Ιουλίου 2026, λίγες ηµέρες προτού ξεσπάσει η πυρκαγιά στην περιοχή, η Γενική ∆ιεύθυνση ∆ασών ανακοίνωσε τη συγκρότηση τριµελούς επιτροπής παραλαβής του έργου. Πρόλαβαν άραγε οι δύο δασοπόνοι και ο ένας δασοφύλακας να ελέγξουν το πλήθος έργων πριν από τον πύρινο εφιάλτη;
Από τα παραπάνω γίνεται εύκολα αντιληπτό ότι οι ευθύνες για τον έλεγχο του AntiNero σε µια περιοχή που καταστράφηκε είναι τεράστιες και βαραίνουν ευθέως τόσο τον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρο Παπασταύρου όσο και τον ίδιο τον Κυριάκο Μητσοτάκη, ο οποίος επιµένει να διαφηµίζει το αντιπυρικό έργο της κυβέρνησής του.
Οι απαντήσεις του ΥΠΕΝ
Το Documento επικοινώνησε µε τον Ευάγγελο Γκουντούφα, γενικό διευθυντή ∆ασών και ∆ασικού Περιβάλλοντος, που υπογράφει το έγγραφο της παράτασης του έργου µε τις σχετικές προειδοποιήσεις-επισηµάνσεις ως αναπληρωτής προϊστάµενος της ∆ιεύθυνσης ∆ασών. Ωστόσο, για απαντήσεις επί του ζητήµατος µας παρέπεµψε στον Στάθη Σταθόπουλο, γενικό γραµµατέα ∆ασών του ΥΠΕΝ.
Ο τελευταίος δηλώνει ότι «και τα τρία προγράµµατα του AntiNero στην περιοχή, από το 2023 µέχρι το 2025, είναι ολοκληρωµένα». Σύµφωνα µάλιστα µε τον ίδιο, το πρόγραµµα «ήταν η αιτία που σώθηκε ένα σηµαντικό µέρος δάσους και οικισµών». Τονίζει δε ότι «οι οικισµοί Αγίου Νεκταρίου, Αγίας Παρασκευής, Κρύου Πηγαδιού, το ανατολικό κοµµάτι προς Βίλια, δεν κινδύνευσαν ακριβώς επειδή είχε γίνει AntiNero και νέα ζώνη από τους αναδόχους».
Ο Στ. Σταθόπουλος προσθέτει στο Documento ότι «σε αντίθεση µε την πολύ κακή περιβαλλοντική εικόνα που παρουσιάστηκε δυστυχώς στην παραλία του Πόρτο Γερµενού, η αντίστοιχη παραλία της Ψάθας ευτυχώς δεν έχει πειραχτεί καθόλου, ακριβώς επειδή είχαν γίνει έργα». Οπως ισχυρίζεται, «θα πει κάποιος “µα τόσο µεγάλη φωτιά και τι έκανε το AntiNero; Μήπως είναι άχρηστο;”. ∆εν ισχύει αυτό. Το AntiNero δεν είναι πυροσβεστικό µέσο. Μπορεί, αν φυσήξει εκείνη την ώρα 12 µποφόρ, να σηκωθεί φωτιά 70 µέτρα, όπως έγινε το 2021 όταν οι φλόγες πέρασαν την εθνική οδό».
«Μπορεί να τύχει»
Ως προς τις καθυστερήσεις των εργασιών στην περιοχή, υπογραµµίζει ότι «δεν είναι µόνο η Τ&Τ. Μπορεί να τύχει σε οποιαδήποτε άλλη εταιρεία, που θα πρέπει για παράδειγµα µέσα σε τέσσερις µήνες να έχει καθαρίσει 5.000 στρέµµατα ή να ανοίξει 50 χιλιόµετρα δασικό δρόµο. Αν σηµειωθεί πληµµύρα και 24 µέρες, δεν µπορεί να µπει άνθρωπος µέσα στο δάσος για λόγους ασφαλείας και εξαιτίας αδυναµίας λειτουργίας µηχανηµάτων παύουν οι εργασίες. Προφανώς θα δοθεί παράταση προς το τέλος της σύµβασης σε τέτοιες περιπτώσεις».
Επιπλέον, ο Στ. Σταθόπουλος προσθέτει: «Πώς θα µπουν άνθρωποι µέσα στο δάσος όταν έχει πληµµύρα, αέρα ή τον Αύγουστο, όταν µε 45 βαθµούς δεν επιτρέπεται να γίνονται τέτοιες εργασίες; Στη συγκεκριµένη περίπτωση, λόγω της κακοκαιρίας Byron, προφανώς έπρεπε να δοθεί µία εύλογη παράταση. ∆εν έφταιγε ο εργολάβος που δεν το εκτέλεσε. ∆εν ήταν αµέλεια ως προς την εκτέλεση της σύµβασης. Ηταν λόγω ανωτέρας βίας και εν προκειµένω καιρικού φαινοµένου».
Ο γγ ∆ασών συµπληρώνει ότι «δεν υπάρχει καµία περίπτωση να παρέλαβε επιτροπή έργο το οποίο δεν έγινε». Επίσης, υπογραµµίζει ότι «η τελευταία φάση του προγράµµατος, που αφορά κυρίως τοποθετήσεις λιµνοδεξαµενών, δηλαδή τους θερινούς µήνες Ιούλιο και Αύγουστο, αποµένει για την ολοκλήρωση του AntiNero 5».
Το Documento επικοινώνησε και µε τους ανθρώπους της T&T για την υπόθεση, ωστόσο η δασολόγος που συνεργάζεται µε την εταιρεία αρνήθηκε ευγενικά να τοποθετηθεί επίσηµα και δεσµεύτηκε να το πράξει µετά τη λήξη της αντιπυρικής περιόδου. Από το ρεπορτάζ προκύπτει ότι οι εταιρείες που συµµετέχουν στο πρόγραµµα AntiNero θεωρούν, όπως και η ηγεσία του ΥΠΕΝ, ότι αν δεν είχαν γίνει τα έργα «η φωτιά θα έφτανε µέχρι την Ακρόπολη»…
Η πραγµατικότητα στο πεδίο
Αντίθετα, απλοί πολίτες που έδωσαν εθελοντικά τη µεγάλη µάχη µε τις φλόγες «δείχνουν» κάποιες από τις παρεµβάσεις του AntiNero ως υπεύθυνες για την εξάπλωση της φωτιάς στον Κιθαιρώνα. Το Documento επικοινώνησε µε έναν από τους ανθρώπους που διακινδύνευσαν τη σωµατική τους ακεραιότητα για να αναχαιτιστεί το πύρινο µέτωπο. Πρόκειται για τον Μελέτη Μαργαρίτη, ο οποίος σηµειώνει στην ανατριχιαστική καταγγελία του: «Ηµουν στις φωτιές από την Παρασκευή, πρώτα στο Πόρτο Γερµενό και το Σάββατο στον Κιθαιρώνα. Από εκεί που πέρασε το AntiNero έχει συσσωρευτεί πολύ πριονίδι, σε ορισµένα σηµεία έως και ένα µέτρο σίγουρα. ∆ύο µέρες µετά τη φωτιά το πριονίδι δεν είχε σβήσει. Συνέχεια καπνίζει και προκαλεί αναζωπυρώσεις».
Σύµφωνα µε τον ίδιο, «έτσι άρχισε και η φωτιά της τελευταίας µέρας, από αναζωπύρωση, ενώ την προηγούµενη νύχτα την είχαµε περιορίσει. Την είχαµε καταστείλει τη φωτιά. Τη ∆ευτέρα το πρωί που έγινε η αναζωπύρωση ξεκίνησε από πριονίδια που ήταν στο πλάι του δρόµου».
Ο Μ. Μαργαρίτης περιγράφει τα πριονίδια που προκύπτουν από την καταστροφή κλαδιών και κορµών σαν µπαρούτι. Λέει δε χαρακτηριστικά: «Ρίχναµε µέχρι και 200 λίτρα νερό σε τέτοια σηµεία µε ροκανίδια και παρ’ όλα αυτά συνέχιζε να βγάζει καπνούς για ώρα. ∆εν έσβηνε µε τίποτα».
Ο ίδιος, καταγγέλλει ότι «το AntiNero έχει περάσει από παντού στη συγκεκριµένη περιοχή και άφησε πίσω του πριονίδι για να… ταΐσουµε όλη την Αττική. Είναι παρατηµένο µέσα στο δάσος και σχηµατίζονται, σε µέγεθος, ολόκληρες πλατείες από αυτό το επικίνδυνο υλικό. Γύρω από το εγκαταλελειµµένο στρατόπεδο του ΝΑΤΟ στις Ερυθρές να δείτε τι γίνεται…».
Σιγή ασυρµάτου
Παράλληλα, καταγγέλλει ότι οι κάτοικοι της περιοχής έχουν εκφράσει τις ανησυχίες τους στο δασαρχείο και στην τοπική αυτοδιοίκηση, χωρίς όµως να έχει γίνει κάτι στην πράξη από τους αρµόδιους. Το Documento έστειλε επίσηµα ερωτήµατα στο ∆ασαρχείο Αιγάλεω για το AntiNero στις περιοχές της δικαιοδοσίας του και συγκεκριµένα για τη διαχείριση της δασικής βιοµάζας και τον έλεγχο των εργασιών. Ωστόσο µέχρι το απόγευµα της Παρασκευής δεν υπήρχε επίσηµη απάντηση και το δασαρχείο µάς ενηµέρωσε ότι διαβίβασε τα δηµοσιογραφικά ερωτήµατα στο υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας…