Το έγγραφο παρουσιάστηκε τον Ιούλιο σε εκπροσώπους των κυβερνήσεων των κρατών-μελών και χαρακτηρίζει την «κατάληψη λογαριασμών με στόχο υψηλόβαθμους αξιωματούχους» ως μία από τις σημαντικότερες κυβερνοαπειλές που αντιμετωπίζει φέτος η Ένωση.
Στο στόχαστρο χάκερ που φέρονται να δρουν με την υποστήριξη ξένων κυβερνήσεων έχουν βρεθεί υψηλόβαθμοι αξιωματούχοι της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με τις επιθέσεις να επικεντρώνονται στους λογαριασμούς τους σε εφαρμογές ανταλλαγής μηνυμάτων όπως το WhatsApp και το Signal.
Σύμφωνα με εσωτερική παρουσίαση της υπηρεσίας κυβερνοάμυνας της ΕΕ, την οποία αποκαλύπτει το POLITICO, ξένες κυβερνήσεις έχουν επιχειρήσει να παραβιάσουν λογαριασμούς επικοινωνίας υψηλόβαθμων Ευρωπαίων αξιωματούχων. Το έγγραφο παρουσιάστηκε τον Ιούλιο σε εκπροσώπους των κυβερνήσεων των κρατών-μελών και χαρακτηρίζει την «κατάληψη λογαριασμών με στόχο υψηλόβαθμους αξιωματούχους» ως μία από τις σημαντικότερες κυβερνοαπειλές που αντιμετωπίζει φέτος η Ένωση.
Πρόκειται, σύμφωνα με το δημοσίευμα, για την πρώτη επίσημη παραδοχή σε επίπεδο ΕΕ ότι αξιωματούχοι της έχουν αποτελέσει στόχο κυβερνοεπιθέσεων μέσω εφαρμογών ανταλλαγής μηνυμάτων. Παράλληλα, είναι η πρώτη φορά που ευρωπαϊκή αρχή συνδέει επισήμως τέτοιου είδους επιθέσεις με ξένη κυβέρνηση.
Στο επίκεντρο το «state-sponsored spearphishing»
Οι επιθέσεις χαρακτηρίζονται στο εσωτερικό έγγραφο ως «state-sponsored spearphishing», δηλαδή στοχευμένες και ειδικά σχεδιασμένες επιχειρήσεις ηλεκτρονικού «ψαρέματος» που υποστηρίζονται από κρατικούς φορείς. Οι δράστες επιχειρούν να πείσουν συγκεκριμένα πρόσωπα να πατήσουν κακόβουλους συνδέσμους ή να ανοίξουν μολυσμένα αρχεία.
Οι χάκερ αξιοποίησαν τεχνικές «κοινωνικής μηχανικής», δημιουργώντας εξατομικευμένα μηνύματα ώστε να αυξήσουν τις πιθανότητες οι αξιωματούχοι να πέσουν στην παγίδα.
Οι προειδοποιήσεις δεν είναι καινούργιες. Νωρίτερα φέτος, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είχε ζητήσει από ορισμένα από τα πλέον υψηλόβαθμα στελέχη της να κλείσουν ομάδα στο Signal λόγω φόβων για παραβίαση των επικοινωνιών. Την ίδια περίοδο, εθνικές αρχές κυβερνοασφάλειας καλούσαν κυβερνήσεις να απομακρυνθούν από εμπορικές εφαρμογές, όπως το WhatsApp και το Signal, όταν πρόκειται για υπηρεσιακές επικοινωνίες.
Προειδοποιήσεις για ρωσική δραστηριότητα
Τον Μάρτιο, τουλάχιστον πέντε εθνικές υπηρεσίες κυβερνοασφάλειας και πληροφοριών είχαν προειδοποιήσει δημοσίως για συνεχιζόμενες εκστρατείες παραβίασης λογαριασμών στο Signal και το WhatsApp. Οι ολλανδικές υπηρεσίες πληροφοριών απέδωσαν συγκεκριμένα τη δραστηριότητα στη Ρωσία, ενώ η Γερμανία είχε προειδοποιήσει ότι στο στόχαστρο βρίσκονταν υψηλόβαθμα πρόσωπα από τον χώρο της πολιτικής, των ενόπλων δυνάμεων και της διπλωματίας, καθώς και ερευνητές δημοσιογράφοι.
Μία από τις μεθόδους που καταγράφηκαν ήταν η εμφάνιση των δραστών ως δήθεν chatbot υποστήριξης του Signal. Με αυτόν τον τρόπο επιχειρούσαν να πείσουν τους χρήστες να παραδώσουν τους κωδικούς τους, αποκτώντας στη συνέχεια πρόσβαση στους λογαριασμούς τους και, κατ’ επέκταση, σε εισερχόμενα μηνύματα και ομαδικές συνομιλίες.
Οκτώ «σημαντικά περιστατικά» μέσα στη χρονιά
Η εικόνα που περιγράφει το εσωτερικό έγγραφο αναδεικνύει ευρύτερες αδυναμίες στην κυβερνοάμυνα της ΕΕ. Σύμφωνα με την παρουσίαση, τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα έχουν αντιμετωπίσει οκτώ «σημαντικά περιστατικά» κυβερνοασφάλειας μέχρι στιγμής μέσα στη χρονιά.
Οι αρμόδιοι επισημαίνουν ως βασικό πρόβλημα το γεγονός ότι τα διαφορετικά θεσμικά όργανα της Ένωσης εξακολουθούν να χρησιμοποιούν διαφορετικές τεχνικές λύσεις κυβερνοασφάλειας, ενώ δεν υπάρχει κοινό σύστημα για την ανταλλαγή ευαίσθητων και διαβαθμισμένων εγγράφων.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ερωτηθείσα από το POLITICO για την επίμαχη παρουσίαση, αρνήθηκε να δώσει λεπτομέρειες σχετικά με τις εσωτερικές πρακτικές ασφαλείας. Από την πλευρά τους, WhatsApp και Signal δεν είχαν απαντήσει άμεσα στα αιτήματα του μέσου για σχολιασμό.
Η υπόθεση εντείνει τον προβληματισμό στις Βρυξέλλες για την ασφάλεια των επικοινωνιών των κορυφαίων στελεχών της ΕΕ, σε μια περίοδο κατά την οποία οι στοχευμένες κυβερνοεπιθέσεις και η κυβερνοκατασκοπεία αποτελούν πλέον μία από τις σημαντικότερες απειλές για τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα.