Πληθωρισμός 3,8% τον Αύγουστο, νέα άνοδος σε καύσιμα, τρόφιμα και ενοίκια
Την ίδια στιγμή, χιλιάδες δικαιούχοι περιμένουν την ενίσχυση του νέου ΕΒΥΣ, με τα αναδρομικά να προβλέπονται επίσημα από τον Μάρτιο... του 2024
Η ακρίβεια επιστρέφει με μεγαλύτερη ένταση στην καθημερινότητα των νοικοκυριών, καθώς οι τελευταίες μετρήσεις δείχνουν ότι η πίεση δεν περιορίζεται σε έναν μόνο τομέα. Ο πληθωρισμός στην Ελλάδα ανέβηκε στο 3,8% τον Αύγουστο, από 3,4% τον Ιούλιο και 2,9% έναν χρόνο νωρίτερα, ενώ οι αυξήσεις στην ενέργεια, στα καύσιμα, στα τρόφιμα και στη στέγαση συνεχίζουν να επιβαρύνουν το διαθέσιμο εισόδημα.
Η εικόνα γίνεται ακόμη πιο δύσκολη όταν εξετάσει κανείς τις επιμέρους κατηγορίες. Σε ετήσια βάση, η τιμή της βενζίνης αυξήθηκε κατά 15,3%, του πετρελαίου κίνησης κατά 30,6% και του φυσικού αερίου κατά 40,2%, ενώ τα ενοίκια συνέχισαν την ανοδική τους πορεία, καταγράφοντας αύξηση 6,2%. Στα τρόφιμα, χαρακτηριστικές είναι οι αυξήσεις στο μοσχάρι κατά 13,5%, στο αρνί και κατσίκι κατά 11,3% και στα ψάρια άλμης κατά 11,5%.
Η πίεση, επομένως, δεν αφορά πλέον μόνο την τιμή που εμφανίζεται στην αντλία. Περνά στις μετακινήσεις, στο καλάθι του σούπερ μάρκετ και στο κόστος στέγασης, δηλαδή σε δαπάνες από τις οποίες ένα νοικοκυριό δύσκολα μπορεί να «κόψει» χωρίς να επηρεάσει βασικές ανάγκες.
Όταν η βοήθεια ανακοινώνεται για αργότερα
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η συζήτηση για τα μέτρα στήριξης αποκτά μια ιδιαίτερη διάσταση. Η κυβέρνηση έχει ανακοινώσει παρεμβάσεις για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων της ακρίβειας, όμως σημαντικό μέρος της οικονομικής ενίσχυσης δεν αποτυπώνεται άμεσα στην καθημερινότητα των πολιτών. Όπως έχει επισημανθεί και σε οικονομικές αναλύσεις, αρκετές από τις παρεμβάσεις που ανακοινώθηκαν θα αρχίσουν να αποδίδουν αργότερα, ενώ οι αυξήσεις στις τιμές έχουν ήδη περάσει στα νοικοκυριά.
Σε αυτό το σημείο επανέρχεται ένα ζήτημα που αφορά τους δικαιούχους του πρώην ΤΕΒΑ και αποκτά ιδιαίτερη σημασία, ακριβώς επειδή αφορά ανθρώπους που βρίσκονται στον πυρήνα των πολιτικών κοινωνικής προστασίας.
Το πρόγραμμα επισιτιστικής βοήθειας συνεχίζεται στη νέα προγραμματική περίοδο μέσω του ΕΒΥΣ, στο πλαίσιο της Προτεραιότητας 6 του Προγράμματος «Ανθρώπινο Δυναμικό και Κοινωνική Συνοχή 2021-2027». Η ίδια η επίσημη πλατφόρμα του προγράμματος επιβεβαιώνει ότι πρόκειται για τη συνέχεια των δράσεων του ΤΕΒΑ.
Και εδώ υπάρχει μια λεπτομέρεια που δύσκολα μπορεί να αγνοηθεί.
Στο επίσημο FAQ του ΕΒΥΣ, στην ερώτηση εάν θα δοθούν αναδρομικά, η απάντηση είναι ξεκάθαρη: «Ναι. Από τον Μάρτιο του 2024.» Το ίδιο έγγραφο αναφέρει ότι το ποσό που εκτιμάται πως θα πιστώνεται κάθε μήνα στην προπληρωμένη κάρτα θα ανέρχεται κατά μέσο όρο σε 40 ευρώ, ανάλογα με τη σύνθεση του νοικοκυριού.
Δεν πρόκειται, λοιπόν, για μια γενική υπόσχεση που δεν έχει αποτυπωθεί σε επίσημο κείμενο. Η αναδρομικότητα αποτελεί πλέον ρητή αναφορά του ίδιου του προγράμματος.
Το ζήτημα είναι ότι οι δικαιούχοι εξακολουθούν να περιμένουν την εφαρμογή της.
Το «πότε» είναι πλέον το κρίσιμο ερώτημα
Η επίσημη ενημέρωση για το ΕΒΥΣ τοποθετεί τις πρώτες πληρωμές στο φθινόπωρο του 2026, χωρίς να προσδιορίζει στην ίδια ενημέρωση συγκεκριμένη ημερομηνία κατά την οποία θα πιστωθούν τα ποσά στους δικαιούχους. Την ίδια στιγμή, δημοσιεύματα των τελευταίων εβδομάδων αναφέρουν ότι η διαδικασία για τα vouchers τροφίμων βρίσκεται στην τελική ευθεία και ότι η νέα ενίσχυση θα αφορά δικαιούχους του Ελάχιστου Εγγυημένου Εισοδήματος, συμπεριλαμβανομένων περιπτώσεων με αναδρομική κάλυψη από τον Μάρτιο του 2024.
Η διαφορά ανάμεσα σε μια γενική χρονική εκτίμηση και σε μια συγκεκριμένη ημερομηνία έχει ιδιαίτερη σημασία για ένα νοικοκυριό που προσπαθεί να διαχειριστεί τις καθημερινές του υποχρεώσεις. Όταν το κόστος μετακίνησης, τροφίμων και στέγασης αυξάνεται ήδη, η αναμονή για μια κοινωνική ενίσχυση δεν είναι μια αφηρημένη διοικητική διαδικασία.
Είναι μέρος του ίδιου του προβλήματος που υποτίθεται ότι η κοινωνική πολιτική καλείται να αντιμετωπίσει.
Η ακρίβεια μετριέται τελικά στην τσέπη
Οι αριθμοί του πληθωρισμού αποτυπώνουν την τάση, αλλά δεν αποτυπώνουν από μόνοι τους το βάρος που σηκώνει κάθε οικογένεια. Ένα νοικοκυριό που χρειάζεται αυτοκίνητο για να εργαστεί δεν μπορεί να αποφύγει την αύξηση της βενζίνης. Ένας ενοικιαστής δεν μπορεί να διαπραγματευτεί κάθε μήνα την τιμή του σπιτιού του, ενώ η αγορά τροφίμων αποτελεί καθημερινή και αναπόφευκτη δαπάνη.
Γι’ αυτό και η συζήτηση για την ακρίβεια δεν μπορεί να εξαντλείται στο ύψος των μέτρων που ανακοινώνονται. Κρίνεται κυρίως από το πότε αυτά φτάνουν στην τσέπη και από το πόσο ουσιαστικά αντισταθμίζουν τις αυξήσεις που έχουν ήδη προηγηθεί.
Στην περίπτωση των δικαιούχων του πρώην ΤΕΒΑ, το ερώτημα είναι ακόμη πιο συγκεκριμένο. Το κράτος έχει ήδη αναγνωρίσει επισήμως ότι προβλέπονται αναδρομικά από τον Μάρτιο του 2024 και έχει εντάξει τη σχετική πολιτική στο νέο πλαίσιο του ΕΒΥΣ.
Αυτό που περιμένουν πλέον οι δικαιούχοι δεν είναι άλλη μία γενική αναφορά στο πρόγραμμα. Είναι ένα σαφές χρονοδιάγραμμα για το πότε θα πιστωθούν τα ποσά που τους αναλογούν.
Σε μια περίοδο που ο πληθωρισμός βρίσκεται ξανά σε ανοδική τροχιά και βασικές καθημερινές δαπάνες γίνονται ακριβότερες, η κοινωνική πολιτική κρίνεται και στην ταχύτητα με την οποία φτάνει εκεί όπου υπάρχει ανάγκη.
Γιατί όταν η βενζίνη, το ενοίκιο και το σούπερ μάρκετ ανεβαίνουν σήμερα, μια ενίσχυση που θα έρθει κάποια στιγμή στο μέλλον δεν αρκεί ως απάντηση. Και όταν υπάρχουν αναδρομικά που, σύμφωνα με την επίσημη πλατφόρμα, υπολογίζονται από τον Μάρτιο του 2024, η εύλογη απαίτηση των δικαιούχων είναι μία:
Να μάθουν πότε ακριβώς θα τα πάρουν.
https://ikoinonia.gr/