18 Νοε 2026

Εκτός σχεδίου δόμηση: Χιλιάδες περιουσίες στον αέρα – Η κυβέρνηση αφήνει την «καυτή πατάτα» για μετά τις εκλογές

 

Σε μια ιδιότυπη πολεοδομική και οικονομική ομηρεία εξακολουθούν να βρίσκονται χιλιάδες ιδιοκτήτες εκτός σχεδίου ακινήτων, καθώς η κυβέρνηση αδυνατεί να δώσει οριστική λύση στο ζήτημα της αναγνώρισης των κοινόχρηστων δρόμων, από το οποίο εξαρτάται σε πολλές περιπτώσεις η δυνατότητα οικοδόμησης.

Το πρόβλημα έχει πλέον αποκτήσει έντονες κοινωνικές διαστάσεις. Ακίνητα που επί δεκαετίες θεωρούνταν αξιοποιήσιμα βρίσκονται αντιμέτωπα με σοβαρούς περιορισμούς, ενώ οι ιδιοκτήτες τους αδυνατούν να γνωρίζουν με βεβαιότητα εάν μπορούν να χτίσουν, να πουλήσουν ή να αξιοποιήσουν την περιουσία τους.

Το γεγονός ότι ένα γήπεδο έχει έκταση τεσσάρων στρεμμάτων δεν αρκεί από μόνο του για να θεωρηθεί οικοδομήσιμο. Καθοριστικό ρόλο διαδραματίζει η ύπαρξη προσώπου σε νόμιμα αναγνωρισμένο κοινόχρηστο δρόμο. Και εδώ ακριβώς βρίσκεται η μεγάλη εκκρεμότητα: χιλιάδες δρόμοι που χρησιμοποιούνται επί χρόνια δεν έχουν αποκτήσει τον απαιτούμενο επίσημο χαρακτηρισμό.

Προς τετράμηνη παράταση η τακτοποίηση αυθαιρέτων - Media

Νομοθετικές παρεμβάσεις χωρίς οριστική λύση

Η κυβέρνηση προχώρησε μόλις την περασμένη εβδομάδα, στην ψήφιση νέων πολεοδομικών ρυθμίσεων, που περιλαμβάνουν και τη διαδικασία αναγνώρισης δημοτικών και κοινοτικών οδών. Με τις νέες διατάξεις προβλέπεται η δυνατότητα αναγνώρισης συγκεκριμένων δρόμων μέσω Προεδρικού Διατάγματος, ύστερα από πρόταση του υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας και γνώμη του αρμόδιου πολεοδομικού συμβουλίου. Ωστόσο, η θεσμοθέτηση της διαδικασίας δεν σημαίνει αυτομάτως ότι λύθηκε το πρόβλημα της οικοδομησιμότητας.

Η Επιστημονική Υπηρεσία της Βουλής έχει επισημάνει την ανάγκη πρόσθετων διευκρινίσεων για την εφαρμογή των νέων διατάξεων. Παράλληλα, σύμφωνα με το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, οι μελέτες καταγραφής του υφιστάμενου οδικού δικτύου έχουν ολοκληρωθεί και βρίσκονται στο στάδιο του ελέγχου.

Το ΥΠΕΝ επιδιώκει να αποστείλει στο Συμβούλιο της Επικρατείας, μέχρι το τέλος του 2026, σχέδιο Προεδρικού Διατάγματος που θα καθορίζει τα κριτήρια αναγνώρισης των δρόμων. Ακόμη όμως και αν τηρηθεί αυτό το χρονοδιάγραμμα, δεν συνεπάγεται άμεση άρση της αβεβαιότητας για τους ιδιοκτήτες.

Ο φόβος του πολιτικού κόστους και οι εκλογές

Η μεγαλύτερη πολιτική διάσταση της υπόθεσης αφορά τον χρόνο λήψης των οριστικών αποφάσεων. Σύμφωνα με σημερινό ρεπορτάζ των «Νέων», η κυβέρνηση εμφανίζεται απρόθυμη να ανοίξει πλήρως το ζήτημα πριν από τις εκλογές, καθώς η οριστική αναγνώριση του οδικού δικτύου ενδέχεται να αποκαλύψει ότι χιλιάδες ακίνητα δεν πληρούν τις προϋποθέσεις οικοδόμησης.

Μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να οδηγήσει σε σημαντική υποχώρηση της εμπορικής αξίας ορισμένων ιδιοκτησιών, προκαλώντας αντιδράσεις. Έτσι, διαμορφώνεται η εικόνα μιας κυβέρνησης που επιλέγει τις ενδιάμεσες ρυθμίσεις, αλλά αποφεύγει να αναλάβει το πλήρες πολιτικό κόστος της οριστικής διευθέτησης.

Αυτή η εκτίμηση, πάντως, δεν αποτελεί επισήμως ανακοινωμένη κυβερνητική επιλογή. Το πρόβλημα είναι ότι η παράταση της εκκρεμότητας δεν είναι ουδέτερη. Όσο δεν ξεκαθαρίζει το καθεστώς, τόσο παραμένουν εγκλωβισμένες περιουσίες και επενδυτικές αποφάσεις.

Προστασία του περιβάλλοντος ή διαρκής ανασφάλεια;

Η υπόθεση αναδεικνύει και μια βαθύτερη αντίφαση της ελληνικής πολεοδομικής πολιτικής. Από τη μία πλευρά, η χώρα έχει ανάγκη από ουσιαστικό χωροταξικό σχεδιασμό, περιορισμό της άναρχης εκτός σχεδίου δόμησης και προστασία του φυσικού περιβάλλοντος.

Από την άλλη, η προστασία του περιβάλλοντος δεν μπορεί να αποτελεί άλλοθι για μια διαρκή διοικητική ασάφεια, που αφήνει τους πολίτες χωρίς σαφείς κανόνες για την περιουσία τους. Η Πολιτεία οφείλει να καθορίσει πού επιτρέπεται η δόμηση και πού όχι, με ενιαία κριτήρια, διαφάνεια και ασφάλεια δικαίου. Η συζήτηση αποκτά πρόσθετο ενδιαφέρον τη στιγμή που η κυβέρνηση προωθεί και τη μεταφορά των πολεοδομικών αρμοδιοτήτων από τους δήμους στην κεντρική διοίκηση.

Το ερώτημα είναι πώς μια περισσότερο συγκεντρωτική διοίκηση θα λύσει προβλήματα που το ίδιο το κράτος αφήνει σε εκκρεμότητα επί χρόνια.

https://www.topontiki.gr/