.jpg)
Υγεία στο «Περίμενε» και Διακρίσεις Λόγω… Ηλικίας
Το μόνιμο άγχος των κατοίκων δεν είναι άλλο από την υγειονομική περίθαλψη.
«Δεν υπάρχει εδώ σχεδιασμός για γιατρό;» είναι η εύλογη απορία κάθε επισκέπτη. Οι ελπίδες των ντόπιων αυτή την περίοδο κρέμονται από την πολυαναμενόμενη έλευση ενός έμπειρου γενικού παθολόγου, ο οποίος έχει υπηρετήσει ξανά στο νησί και «έχει σώσει κόσμο». Η άφιξή του θεωρείται σανίδα σωτηρίας, αφού, όπως λένε χαρακτηριστικά, «αν έρθει αυτός, είμαστε εξασφαλισμένοι».
Την ίδια ώρα, τα ιατρικά μηχανήματα στο τοπικό ιατρείο —ακόμα και οδοντιατρικά— κάθονται και «σκουριάζουν» λόγω έλλειψης προσωπικού. Όταν προκύπτει έκτακτο περιστατικό, η λύση είναι η διακομιδή με το σκάφος του ΕΚΑΒ («Μανούσος») προς τη Σητεία (3 ώρες) ή την Κάρπαθο (1,5 ώρα), η οποία πλέον διαθέτει και αξονικό τομογράφο.
Το πιο πικρό παράπονο των κατοίκων, ωστόσο, αποτυπώνεται με μια δόση μαύρου χιούμορ σχετικά με την πρόσβαση σε ελικόπτερο για αεροδιακομιδή καθώς υπάρχει η αίσθηση ότι αυτή έχει ηλικιακά κριτήρια. «Άμα ακούσουν ότι ο άρρωστος είναι 80 χρονών, λένε “δεν ερχόμαστε, είμαστε ανειλημμένοι τώρα”», λένε οι ντόπιοι, συμπληρώνοντας χαμογελώντας πικρά ότι στο νησί πρέπει να αλλάζουν ταυτότητες και να δηλώνουν όλοι κάτω από 60 για να έχουν ελπίδα διάσωσης.
Στο ίδιο μήκος κύματος λίγο πολύ, ο Αντιδήμαρχος Πολιτικής Προστασίας του νησιού, κ. Γιάννης Νικολάου, επιβεβαιώνει την εγγενή αυτή αδυναμία, τονίζοντας πως η υγεία παραμένει το υπ’ αριθμόν ένα πρόβλημα: «Πρώτο και κύριο είναι το πρόβλημα της υγείας. Η περίθαλψη… Έχουμε θέμα, γιατί συμβαίνει κάποιες φορές να υπάρχει ένα περιστατικό το οποίο πρέπει να μεταφερθεί και δεν είναι εύκολο, γιατί οι καιρικές συνθήκες πολλές φορές δεν το επιτρέπουνε. Τα πρωτόκολλα που έχουνε στα ΕΚΑΒ μπαίνουν εμπόδιο στη μεταφορά. Πρέπει να αλλάξουν, γιατί το ασθενοφόρο για εμάς είναι το ελικόπτερο. Δεν έχουμε άλλη επιλογή».
Το Μαρτύριο της Συγκοινωνίας και η Ανεργία των Νέων
Σύμφωνα με τους κατοίκους η σύνδεση με την υπόλοιπη Ελλάδα παραμένει μια ανοιχτή πληγή. Πολλοί εξ αυτών λένε οτι το αεροπλάνο είναι μικρό και δεν επαρκεί ή είναι ακριβό για τις καθημερινές ανάγκες. Το δε πλοίο της γραμμής αν και βελτιωμένο σε σχέση με παλαιότερα που έκανε έως και 25 ώρες, τώρα χρειάζεται περίπου 14 ολόκληρες ώρες για να φτάσει από τον Πειραιά, περνώντας από Ηράκλειο και Σητεία.
Τα δρομολόγια είναι άβολα (όπως η άφιξη στις 5:00 το πρωί της Τρίτης), αναγκάζοντας τις οικογένειες και τους ηλικιωμένους να μετακινούνται μόνο για «έκτακτες ανάγκες», κυρίως για να επισκεφτούν γιατρούς στην Κρήτη ή τη Ρόδο. «Πώς αντέχει ένας άνθρωπος, ένα παιδί, μια οικογένεια θα φύγει», εξομολογείται με απογοήτευση ένας κάτοικος.
Αν και οι ακτοπλοϊκές και αεροπορικές συγκοινωνίες βρίσκονται αυτή τη στιγμή σε σχετικά καλό σημείο, η έλλειψη αναπτυξιακής προοπτικής γεννά ένα εξίσου σοβαρό αδιέξοδο, αυτό της απασχόλησης. Όπως υπογραμμίζει ο κ. Νικολάου, πέρα από την υγεία, η έλλειψη εργασίας διώχνει τα νιάτα από τον τόπο τους: «Το κυριότερο πρόβλημα είναι η εργασία για τους νέους. Δεν υπάρχουνε δουλειές, και αναγκάζονται και φεύγουν».
Στο Μάτι του Κυκλώνα: Το Καλώδιο GSI και οι Τουρκικές Προκλήσεις
Πέρα όμως από την καθημερινή επιβίωση, η Κάσος βρίσκεται ξανά στην πρώτη γραμμή της επικαιρότητας λόγω του Great Sea Interconnector (GSI). Το μεγαλεπήβολο έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Κρήτης – Κύπρου μπαίνει στην πιο κρίσιμη φάση του, καθώς το γαλλικό ερευνητικό πλοίο Abeille Marengo βρίσκεται σε κατάσταση άμεσου απόπλου από το λιμάνι του Ηρακλείου για να ξεκινήσει τις βυθομετρικές έρευνες την Δευτέρα. Η έκδοση της ελληνικής NAVTEX, η οποία καλύπτει τις έρευνες μέχρι τον Μάρτιο του 2027, προκάλεσε την άμεση αντίδραση της Άγκυρας μέσω αντι-NAVTEX, η οποία αμφισβητεί την ελληνική δικαιοδοσία και επαναφέρει στο προσκήνιο το παράνομο Τουρκολιβυκού μνημονίου.
Η Αθήνα ξεκαθαρίζει σε όλους τους τόνους ότι δεν πρόκειται να ζητήσει τουρκική άδεια για την άσκηση των κυρίαρχων δικαιωμάτων της, με τις Ένοπλες Δυνάμεις να βρίσκονται σε απόλυτη επιχειρησιακή ετοιμότητα στην περιοχή. Σήμερα, οι Κασιώτες παρακολουθούν την έναρξη του πλου του γαλλικού σκάφους με την Τουρκία να προσπαθεί να εργαλειοποιήσει ξανά την κατάσταση για να γκριζάρει την περιοχή.
«Το θέμα με το καλώδιο δεν σας προβληματίζει ιδιαίτερα;» ρωτάμε τους κατοίκους. Η απάντηση κρύβει βαθιά πολιτική επίγνωση και αγωνία: «Να καταποντιστεί η Κάσος; Ωραία είναι; Την Κάσο την μπλέκουν στα δικά τους, κατάλαβες; Λένε, “ορίστε η Κάσος”, τη χρησιμοποιούν. Σε λίγο θα βγαίνεις έξω και θα λένε ότι εδώ είναι… τουρκολιβυκό».
Από την πλευρά της, η δημοτική αρχή καταγράφει τον προβληματισμό αλλά εκπέμπει ένα ισχυρό μήνυμα εθνικής αυτοπεποίθησης, αντλώντας δύναμη από την ιστορική κληρονομιά του νησιού. Ο Αντιδήμαρχος κ. Νικολάου σημειώνει: «Βλέπετε ότι οι δραστηριότητες, ο κόσμος είναι κανονικά χωρίς κανένα πρόβλημα. Σίγουρο όμως, όταν ακούς καθημερινά την Κάσο στα κανάλια για το θέμα με το καλώδιο, υπάρχει κάποιος προβληματισμός. Δεν φοβόμαστε, δεν έχουμε κανένα θέμα, γιατί πιστεύουμε ότι πίσω από μας υπάρχει το κράτος, το οποίο έχει υποχρέωση να μας προστατεύσει. Άλλωστε η Κάσος έχει πληρώσει στο παρελθόν τον πατριωτισμό της και την προάσπιση του εδάφους της με ένα ολοκαύτωμα. Οπότε δεν μας επιτρέπει η ιστορία μας να φοβόμαστε».
Παράλληλα, απευθύνει έκκληση για εθνική ομοψυχία, ζητώντας από το πολιτικό σύστημα να αφήσει κατά μέρος τις κομματικές αντιπαραθέσεις: «Η πατρίδα πρέπει να συνεχίσει, όταν είναι για το καλό του τόπου, να κάνει αυτό το έργο. Το λυπηρό είναι ότι βλέπουμε όλους τους πολιτικούς να μη συμφωνούν. Κάποια στιγμή πρέπει να σκύψουν πάνω από το πρόβλημα για τα νησιά και την παραμεθόριο και να το λύσουν μια και καλή, και να μην εμπλέκουν τους μικροκομματισμούς σε τέτοια θέματα. Θα πρέπει να έχουν μια κοινή γραμμή».
Ρημαγμένη Παραγωγή και Εσωτερικά Βέλη
Η παρακμή του νησιού, βέβαια, δεν έρχεται μόνο από έξω. Είναι ορατή και στην οικονομική δραστηριότητα. Εκεί που άλλοτε τα θερμοκήπια του νησιού έσφυζαν από ζωή παράγοντας ντόπιες ντομάτες, αγγούρια και κολοκύθια, σήμερα αντικρίζει κανείς σκουριασμένα σίδερα και εγκατάλειψη. Οι προσπάθειες παλαιότερων δημοτικών αρχών να οργανώσουν την παραγωγή έπεσαν στο κενό λόγω βανδαλισμών και έλλειψης κρατικής μέριμνας ή επιδοτήσεων. «Είναι να κλαίμε και να γελάμε», σχολιάζουν, στρέφοντας τα βέλη τους και στη νυν δημοτική αρχή.
Ωστόσο, η κριτική των Κασιωτών δεν περιορίζεται μόνο στους «τρίτους». Αρκετοί είναι εκείνοι που, με διάθεση αυτοκριτικής, στρέφουν το βλέμμα στο εσωτερικό της ίδιας της τοπικής κοινωνίας.
Πολλοί κάτοικοι αποδίδουν την τρέχουσα κατάσταση και την οικονομική αποτελμάτωση στις επιλογές του κάθε κατοίκου ξεχωριστά, αναγνωρίζοντας ότι η έλλειψη συλλογικής ευθύνης για τη διαχείριση της τοπικής παραγωγής και των κοινών υποδομών λειτούργησε εξίσου διαβρωτικά με την κρατική αδιαφορία.
«Εδώ θα Πεθάνω»
Παρά τις αντιξοότητες, τις χαμηλές συντάξεις, τις τουρκικές φρεγάτες στον ορίζοντα και το αίσθημα της γεωγραφικής απομόνωσης, η αγάπη για το νησί παραμένει ακλόνητη. Όταν η κουβέντα φτάνει στο αν σκέφτονται να εγκαλείψουν τον τόπο τους, η απάντηση μιας ντόπιας μάνας είναι κατηγορηματική, γεμάτη περηφάνια και συγκίνηση: «Είναι δυνατόν μάνα της Κάσου να λυποψυχησει; Εδώ γεννήθηκα, εδώ θα πεθάνω».
Η Κάσος παραμένει ένα «ηρωικό νησί». Όχι μόνο για το ένδοξο ιστορικό της παρελθόν, αλλά γιατί οι άνθρωποί της συνεχίζουν να φυλάνε Θερμοπύλες καθημερινά, ζητώντας από το κράτος τα αυτονόητα: έναν γιατρό για να μην πεθαίνουν αβοήθητοι, μια συγκοινωνία καλύτερη, θέσεις εργασίας για τη νέα γενιά και την εθνική αξιοπρέπεια που τους αναλογεί.
https://www.tanea.gr/