Η συνάντηση του Προέδρου της Δημοκρατίας με τον Ευάγγελο Βενιζέλο μόνο τυχαία δεν ήταν στην παρούσα πολιτική συγκυρία.Ιδιαίτερα όταν ο Βενιζέλος ήθελε να είναι στη θέση που κάθισε τελικά ο Κώστας Τασούλας.
Επισήμως, στο Προεδρικό Μέγαρο συζητήθηκαν οι διεθνείς... εξελίξεις και τα μεγάλα ζητήματα της εσωτερικής πολιτικής σκηνής.
Ανεπισήμως, όμως, η συγκεκριμένη συνάντηση τροφοδότησε νέες συζητήσεις για τις διεργασίες που βρίσκονται σε εξέλιξη στο παρασκήνιο και για τα πρόσωπα που θα μπορούσαν να βρεθούν στο επίκεντρο μιας μελλοντικής πολιτικής αναδιάταξης.
Ο Κωνσταντίνος Τασούλας υποδέχθηκε τον πρώην αντιπρόεδρο της κυβέρνησης, πρώην υπουργό Εξωτερικών και πρώην πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ σε μια περίοδο κατά την οποία η πολιτική συζήτηση έχει ήδη μετακινηθεί από την καθημερινότητα της κυβερνητικής διαχείρισης στην επόμενη ημέρα.
Οι συζητήσεις για τις κυβερνητικές συνεργασίες, την πολιτική σταθερότητα, τις θεσμικές ισορροπίες και το ενδεχόμενο μιας κυβέρνησης ειδικού σκοπού επανέρχονται, έστω και χωρίς να υπάρχει μέχρι στιγμής συγκεκριμένη δημόσια πρόταση.
Ο Βενιζέλος δεν είναι ένας ακόμη πρώην υπουργός που περνά την πόρτα του Προεδρικού.
Είναι ένα πρόσωπο που επέστρεψε ξανά στη δημοσιότητα, μετά από αποχή μηνών, κάνοντας συγκεκριμένες παρεμβάσεις υποστηρικτικές από τη μια στον Κυριάκο Μητσοτάκη και από την άλλη δηλώνοντας ότι θέλει να συνομιλεί με όλους, δίνοντας μια «οικουμενική» διάσταση της παρουσίας του.
Το Προεδρικό ως πεδίο πολιτικών μηνυμάτων
Η επίσημη ανακοίνωση της Προεδρίας περιορίστηκε στην αναφορά ότι οι δύο άνδρες αντάλλαξαν απόψεις για τις διεθνείς και εσωτερικές εξελίξεις.
Δεν υπήρξε αναφορά σε κυβερνητικά σχήματα, πολιτικές πρωτοβουλίες ή προσωπικούς σχεδιασμούς.
Ωστόσο, σε μια περίοδο έντονης πολιτικής κινητικότητας, ακόμη και οι θεσμικές συναντήσεις αποκτούν πρόσθετη σημασία.
Το ερώτημα δεν είναι αν ο Τασούλας και ο Βενιζέλος συμφώνησαν σε κάποιο συγκεκριμένο σχέδιο.
Κάτι τέτοιο δεν προκύπτει ούτε θα μπορούσε δημόσια.
Το ερώτημα είναι γιατί μια συνάντηση αυτού του επιπέδου αποκτά πολιτικό ενδιαφέρον σε μια συγκυρία όπου η συζήτηση για την επόμενη ημέρα έχει ανοίξει και οι ισορροπίες στο πολιτικό σύστημα παραμένουν ρευστές.
Ο Βενιζέλος διαθέτει ένα χαρακτηριστικό που τον διαφοροποιεί από αρκετούς άλλους πολιτικούς παράγοντες: έχει διατελέσει σε κορυφαίες κυβερνητικές θέσεις και γνωρίζει από πρώτο χέρι τις απαιτήσεις μιας περιόδου κρίσης.
Αυτό τον καθιστά πρόσωπο που μπορεί να συζητηθεί σε σενάρια ευρύτερης πολιτικής συνεννόησης, τουλάχιστον σε ό,τι αφορά τη ΝΔ και το ΠΑΣΟΚ.
Η κυβέρνηση ειδικού σκοπού
Στο παρασκήνιο, η ιδέα μιας κυβέρνησης ειδικού σκοπού συνδέεται με το ενδεχόμενο να προκύψει μια περίοδος κατά την οποία οι πολιτικές δυνάμεις θα αναζητήσουν μια περιορισμένη συμφωνία για συγκεκριμένες θεσμικές ή εθνικές εκκρεμότητες.
Σε μια τέτοια συζήτηση, το όνομα του Ευάγγελου Βενιζέλου θα μπορούσε να τεθεί στο τραπέζι λόγω της θεσμικής του διαδρομής και της κυβερνητικής του εμπειρίας.
Πρόκειται, ωστόσο, για πολιτικό σενάριο και όχι για επιβεβαιωμένο σχέδιο.
Δεν υπάρχει δημόσια ένδειξη ότι έχει γίνει συμφωνία, ότι έχουν ξεκινήσει επίσημες διαβουλεύσεις ή ότι ο ίδιος έχει αποδεχθεί οποιονδήποτε ρόλο.
Η απόσταση ανάμεσα στις πολιτικές συζητήσεις και σε μια πραγματική κυβερνητική λύση είναι μεγάλη.
Αυτό δεν αναιρεί ότι η συνάντηση στο Προεδρικό προσφέρει αφορμή για ερωτήματα.
Ποιοι συνομιλούν για την επόμενη ημέρα; Ποια πρόσωπα θεωρούνται θεσμικά αποδεκτά σε μια ενδεχόμενη μεταβατική περίοδο;
Και πόσο μακριά μπορεί να φτάσει η αναζήτηση συναινέσεων, εάν η πολιτική κρίση επιδεινωθεί;
Τα μηνύματα Βενιζέλου
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχουν και οι δημόσιες παρεμβάσεις του Βενιζέλου για τα ελληνοτουρκικά και το καλώδιο Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ.
Στη συνέντευξή του στην ΕΡΤ, ο πρώην υπουργός Εξωτερικών έβαλε στο επίκεντρο την ανάγκη σοβαρής εθνικής στρατηγικής, επισημαίνοντας ότι τα μεγάλα ζητήματα δεν αντιμετωπίζονται με επικοινωνιακές διακηρύξεις.
Η θέση του ήταν σαφής ως προς τα όρια του έργου: η πόντιση ενός υποθαλάσσιου καλωδίου δεν επιλύει τις ελληνοτουρκικές διαφορές, ούτε υποκαθιστά την οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ.
Παράλληλα, αναφέρθηκε στις εκκρεμότητες με την Τουρκία, τη Λιβύη και την Αλβανία, αλλά και στις δυσκολίες που έχουν καταγραφεί γύρω από την προώθηση του έργου.
Ασκώντας κριτική στον τρόπο με τον οποίο διαμορφώνεται η δημόσια συζήτηση για την εξωτερική πολιτική, ο Βενιζέλος υπογράμμισε ότι η χώρα χρειάζεται πραγματική στρατηγική συνεννόηση και όχι απλώς ένα «εθνικό μέτωπο» σε επίπεδο διακηρύξεων.
Η επισήμανση αυτή αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα σε μια περίοδο κατά την οποία η κυβέρνηση καλείται να διαχειριστεί σύνθετες γεωπολιτικές ισορροπίες.
Κριτική στην οικονομία και αιχμές
Ο πρώην πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ δεν περιορίστηκε στην εξωτερική πολιτική.
Για την οικονομία αναγνώρισε ότι έχει σημειωθεί πρόοδος, αλλά αμφισβήτησε ότι αυτή μεταφράζεται σε ουσιαστική βελτίωση της καθημερινότητας για το σύνολο της κοινωνίας.
Η ακρίβεια, η περιορισμένη αγοραστική δύναμη, οι ανισότητες και οι εργαζόμενοι που δυσκολεύονται να ανταποκριθούν στις ανάγκες τους συνθέτουν, σύμφωνα με την ανάλυσή του, μια διαφορετική εικόνα από εκείνη που αποτυπώνουν οι μακροοικονομικοί δείκτες.
Χαρακτήρισε τον πληθωρισμό την πιο σκληρή μορφή φορολόγησης, επιμένοντας ότι η αύξηση του ονομαστικού ΑΕΠ και των φορολογικών εσόδων δεν αρκεί για να αποδειχθεί ότι βελτιώνεται το βιοτικό επίπεδο.
Έθεσε, μάλιστα, την ανάγκη ενός νέου κοινωνικού, αναπτυξιακού και παραγωγικού συμβολαίου.
Οι παρεμβάσεις αυτές δείχνουν ότι ο Βενιζέλος επιδιώκει να παρεμβαίνει στη δημόσια συζήτηση με θεσμικό και πολιτικό βάρος.
Δεν συνιστούν, όμως, ανακοίνωση επιστροφής ούτε προαναγγελία κυβερνητικής υποψηφιότητας.
Το ΠΑΣΟΚ, ο Μητσοτάκης και οι επιχειρηματίες
Στη συνέντευξή του ξεκαθάρισε ότι εξακολουθεί να στηρίζει το ΠΑΣΟΚ και την ηγεσία του, θέλοντας το κόμμα να έχει όσο το δυνατόν καλύτερη πολιτική παρουσία.
Παράλληλα, αναφέρθηκε στην ανάγκη ευρύτερων συναινέσεων, ενώ στο παζλ καλούμαστε να προσθέσουμε και τα επιχειρηματικά συμφέροντα που θέλουν ένα τέτοιο σχήμα, καθώς ο Βενιζέλος πάντα είχε καλές σχέσεις μαζί τους.
Ο Πειραιάρχης
www.bankingnews.gr