Στο ακριτικό Καστελόριζο, μια δεκαμελής οικογένεια μεγαλώνει οκτώ παιδιά, με ηλικίες από πέντε μηνών έως 15 ετών. Ο Νικόλας Μαλτέζος και η σύζυγός του, Κυριακή, έχουν επιλέξει να ζήσουν και να μεγαλώσουν τα παιδιά τους στον τόπο τους, μακριά από τις ευκολίες των μεγάλων αστικών κέντρων, αντιμετωπίζοντας το υψηλό κόστος ζωής και τις δυσκολίες της καθημερινότητας.
Η οικογένεια τράβηξε διακριτικά την προσοχή ένα κυριακάτικο πρωί στο Καστελόριζο, προς το τέλος της Θείας Λειτουργίας. Μέσα στην εκκλησία, ανάμεσα στους πιστούς, τα οκτώ παιδιά, καλοντυμένα και περιποιημένα, στέκονταν το ένα δίπλα στο άλλο και περίμεναν υπομονετικά τη σειρά τους για να μεταλάβουν. Τα μεγαλύτερα βρίσκονταν κοντά στα μικρότερα, ενώ οι γονείς φρόντιζαν με ηρεμία να είναι όλα στη θέση τους.
Πρόκειται για μια εικόνα που δύσκολα περνά απαρατήρητη, όχι μόνο επειδή σπάνια συναντά κανείς σήμερα τόσο πολυμελή οικογένεια, αλλά και επειδή αυτή ζει σε ένα από τα πιο απομακρυσμένα σημεία της Ελλάδας. Εκεί η καθημερινότητα έχει τις δικές της δυσκολίες και η παρουσία κάθε παιδιού αποκτά ιδιαίτερη σημασία για το μέλλον του τόπου.
Η συνάντηση εκείνου του πρωινού στάθηκε η αφορμή για μια συζήτηση με τους δύο γονείς, οι οποίοι μίλησαν στο Αθηναϊκό – Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων για τη ζωή τους, τις αγωνίες και τις δυσκολίες τους, αλλά και για τη χαρά που τους προσφέρει καθημερινά η μεγάλη οικογένειά τους.
Το υψηλό κόστος ζωής στο νησί
Ο Νικόλας Μαλτέζος περιγράφει χωρίς δυσκολία την πραγματικότητα που αντιμετωπίζει μια δεκαμελής οικογένεια στο Καστελόριζο. Αγαπά τον τόπο του και αναγνωρίζει ότι η ποιότητα ζωής σε ένα μικρό νησί έχει σημαντικά πλεονεκτήματα. Όταν όμως η κουβέντα φτάνει στο κόστος της καθημερινότητας, η εικόνα αλλάζει.
«Στο θέμα της διαβίωσης είναι πολύ πιο ωραία εδώ, δεν το συζητάμε. Αλλά όλα τα υπόλοιπα, τα ψώνια, είναι απλησίαστα στο Καστελόριζο», λέει χαρακτηριστικά.
Για μια οικογένεια με οκτώ παιδιά, ακόμη και οι πιο απλές ανάγκες μετατρέπονται σε έναν καθημερινό οικονομικό υπολογισμό. Τα τρόφιμα, τα ρούχα, τα σχολικά είδη και τα προϊόντα για τα μικρότερα παιδιά κοστίζουν περισσότερο, εξαιτίας της απόστασης του νησιού και των ιδιαίτερων συνθηκών τροφοδοσίας του.
Ο ίδιος είναι ο μοναδικός εργαζόμενος της οικογένειας, ενώ η Κυριακή έχει αναλάβει τη φροντίδα των οκτώ παιδιών και την οργάνωση του σπιτιού. Όπως προκύπτει από τη συζήτηση μαζί της, πρόκειται για μια ευθύνη που απαιτεί καθημερινή προσπάθεια, υπομονή και πολύ καλή οργάνωση.
Ο καθημερινός αγώνας μιας μητέρας οκτώ παιδιών
Η φωνή της Κυριακής είναι ήρεμη. Δεν προσπαθεί να παρουσιάσει τη ζωή της ως κάτι εξαιρετικό ούτε να κρύψει τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει. Μιλά απλά, όπως μια μητέρα που έχει μάθει να ανταποκρίνεται καθημερινά σε πολλές διαφορετικές ανάγκες, χωρίς να χάνει την αισιοδοξία της.
«Είναι δύσκολο, αλλά προχωράμε. Είναι και όμορφο και μοναδικό αυτό που έχουμε δημιουργήσει. Είναι η ίδια η ζωή», λέει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ.
Στην ερώτηση πώς είναι να μεγαλώνει οκτώ παιδιά, η απάντησή της αποτυπώνει ίσως καλύτερα από κάθε περιγραφή τη ζωή της οικογένειας.
«Είναι ένας αγώνας συνέχεια, ένας αγώνας, δεν το συζητώ», αναφέρει.
Ο αγώνας αυτός, όπως περιγράφει, αρχίζει από το πρωί και συνεχίζεται μέχρι το βράδυ. «Το σχολείο τους, το φροντιστήριό τους, οι δραστηριότητες, τα ρούχα, το φαγητό, όλα αυτά έχουν έναν αγώνα. Πρέπει να υπάρχει ένα αυστηρό πρόγραμμα, με όρια, για να λειτουργήσει η οικογένεια. Αλλιώς δεν λειτουργεί», εξηγεί.
Πέντε από τα οκτώ παιδιά βρίσκονται ήδη στην εκπαίδευση: ένα φοιτά στο Λύκειο, δύο στο Δημοτικό και δύο στο Νηπιαγωγείο. Τα υπόλοιπα είναι ακόμη μικρότερα, με το τελευταίο μέλος της οικογένειας να έχει συμπληρώσει μόλις πέντε μηνών ζωής.
Η Κυριακή γνωρίζει ότι η καθημερινότητα μιας πολύτεκνης οικογένειας δεν μπορεί να λειτουργήσει χωρίς συνεργασία, πειθαρχία και αλληλοβοήθεια. Έχει μάθει να βρίσκει λύσεις εκεί όπου άλλοι ίσως θα έβλεπαν μόνο εμπόδια.
Στην εκκλησία, ακόμη και το καροτσάκι του μωρού είχε οργανωθεί με τρόπο που εξυπηρετούσε τις ανάγκες της οικογένειας: πάνω του ήταν γαντζωμένο ένα ειδικό καλαθάκι, στο οποίο μεταφερόταν το μικρότερο μέλος. Πώς αλλιώς θα μπορούσαν οι δύο γονείς να μετακινήσουν με ασφάλεια οκτώ παιδιά; Πρόκειται για μικρές πρακτικές λύσεις που μπορεί να περνούν απαρατήρητες, αλλά για μια μητέρα οκτώ παιδιών είναι πολύτιμες.
«Αν δεν ζεις κάτι, δεν μπορείς να σκεφτείς πώς να το κάνεις», λέει χαρακτηριστικά.
Και προσθέτει μια φράση που μοιάζει να συνοψίζει τη φιλοσοφία της: «Αν βλέπεις τη ζωή θετικά, μπορείς να τη φτιάξεις με καλό τρόπο».
Δεν απουσιάζουν η κούραση, οι αγωνίες ή οι δυσκολίες. Η ίδια, ωστόσο, έχει επιλέξει να αντιμετωπίζει την καθημερινότητά της με αισιοδοξία και να βρίσκει μέσα σε αυτήν τη χαρά της οικογένειας.
Οκτώ παιδιά σε ένα νησί που παλεύει να κρατήσει τους νέους του
Η ιστορία του Νικόλα και της Κυριακής Μαλτέζου αποκτά μεγαλύτερη βαρύτητα αν τη δει κανείς μέσα από την πραγματικότητα του Καστελόριζου. Σε ένα μικρό ακριτικό νησί, όπου η παραμονή των νέων αποτελεί διαρκή πρόκληση, μια οικογένεια με οκτώ παιδιά είναι κάτι περισσότερο από μια ασυνήθιστη εικόνα. Είναι μια ζωντανή παρουσία που συνδέεται άμεσα με την ανάγκη ο τόπος να συνεχίσει να έχει παιδιά στα σχολεία του, νέους ανθρώπους και προοπτική για το μέλλον.
Ο Νικόλας αναφέρει ότι στο νησί ζει και μία ακόμη οικογένεια με πέντε παιδιά, η οποία εγκαταστάθηκε εκεί λόγω της εργασίας του πατέρα. Όπως επισημαίνει, ωστόσο, δεν είναι καθόλου εύκολο για μια πολύτεκνη οικογένεια να επιλέξει το Καστελόριζο ως μόνιμο τόπο κατοικίας.
«Είναι δύσκολο μια πολύτεκνη οικογένεια να μείνει εδώ πέρα. Γιατί όλα είναι με καπέλο. Ό,τι και να πάρεις», τονίζει.
Πίσω από τη διαπίστωση αυτή βρίσκεται ένα ευρύτερο πρόβλημα. Το υψηλό κόστος ζωής, οι περιορισμένες επαγγελματικές επιλογές και η απόσταση από τα μεγαλύτερα αστικά κέντρα δημιουργούν συνθήκες που συχνά λειτουργούν αποτρεπτικά για τους νέους ανθρώπους.
Ο ίδιος θεωρεί ότι η Πολιτεία οφείλει να στηρίξει περισσότερο όσους επιμένουν να ζουν στα μικρά νησιά. Για τα πρόσφατα ψηφισμένα μέτρα οικονομικής στήριξης, εκτιμά ότι θα αποτελέσουν σημαντική βοήθεια για τους κατοίκους του Καστελόριζου.
«Θα είναι μια μεγάλη ανάσα για τα σπίτια και τις οικογένειες στο Καστελόριζο. Όχι μόνο για μένα που έχω τόσα παιδιά, αλλά για οποιονδήποτε κάτοικο του νησιού», σημειώνει.
Το μέλλον των παιδιών και το κίνητρο για να μείνουν οι νέοι
Όταν η συζήτηση φτάνει στο μέλλον των παιδιών του, ο Νικόλας δεν κρύβει ότι θα ήθελε να συνεχίσουν τη ζωή τους στον τόπο τους. Γνωρίζει, όμως, ότι μια τέτοια απόφαση δεν μπορεί να επιβληθεί. Αν κάποιο από τα παιδιά του θελήσει να φύγει για σπουδές ή για να αναζητήσει καλύτερη επαγγελματική προοπτική, δεν σκοπεύει να σταθεί εμπόδιο.
«Δεν είμαστε όλοι οι άνθρωποι το ίδιο», λέει, αναγνωρίζοντας ότι κάθε παιδί θα πρέπει να επιλέξει τον δικό του δρόμο.
Αυτό που τον απασχολεί περισσότερο είναι να υπάρχουν οι προϋποθέσεις, ώστε η παραμονή στο Καστελόριζο να αποτελεί πραγματική επιλογή και όχι μια διαρκή δοκιμασία.
«Πρέπει να υπάρξει ένα κίνητρο για να παραμείνει ένας νέος στο νησί», επισημαίνει.
Εξηγεί, μάλιστα, ότι χωρίς θέσεις εργασίας, χωρίς επαγγελματικές δυνατότητες και χωρίς ουσιαστική οικονομική στήριξη, είναι δύσκολο να ζητήσει κανείς από έναν νέο άνθρωπο να μείνει σε έναν τόσο απομακρυσμένο τόπο. Η τοποθέτησή του δεν είναι μια θεωρητική διαπίστωση για τη νησιωτικότητα, αλλά η αγωνία ενός πατέρα οκτώ παιδιών που σκέφτεται από σήμερα το αύριο της οικογένειάς του.
Μια εικόνα που μένει στη μνήμη
Η συζήτηση με τον Νικόλα και την Κυριακή Μαλτέζου ολοκληρώνεται, αλλά η εικόνα εκείνης της Κυριακής στο Καστελόριζο παραμένει: οκτώ παιδιά μέσα στην εκκλησία, καλοντυμένα και ήσυχα, να περιμένουν υπομονετικά να κοινωνήσουν, και δίπλα τους δύο γονείς που προσπαθούν καθημερινά να τους προσφέρουν όσα χρειάζονται, σε έναν τόπο όπου τίποτε δεν είναι πάντα εύκολο.
Η οικογένεια δεν ζητά να γίνει παράδειγμα για τους άλλους ούτε παρουσιάζει τη ζωή της ως ιστορία χωρίς προβλήματα. Μιλά ανοιχτά για τις δυσκολίες, για το κόστος της καθημερινότητας, για τον αγώνα της μητέρας μέσα στο σπίτι και για την ανάγκη να στηριχθούν ουσιαστικά οι οικογένειες που ζουν στα ακριτικά νησιά.
Υπάρχει όμως και η άλλη πλευρά: η χαρά ενός σπιτιού γεμάτου παιδιά, με φωνές, γέλια και μικρές και μεγάλες στιγμές, και η ικανοποίηση δύο γονιών που, παρά την κούραση, συνεχίζουν να αντιμετωπίζουν τη ζωή με αισιοδοξία.
Στο Καστελόριζο, όπου οι αποστάσεις από την υπόλοιπη Ελλάδα είναι μεγάλες αλλά οι ανθρώπινες σχέσεις παραμένουν κοντινές, ο Νικόλας και η Κυριακή μεγαλώνουν οκτώ παιδιά και, μαζί τους, οκτώ διαφορετικά όνειρα. Κανείς δεν γνωρίζει ποια πορεία θα ακολουθήσει το καθένα: αν θα μείνουν στο νησί, αν θα φύγουν για σπουδές ή αν κάποτε θα επιστρέψουν για να δημιουργήσουν τις δικές τους οικογένειες. Οι γονείς τους γνωρίζουν ότι σήμερα, παρά τις αντιξοότητες, έχουν επιλέξει να χτίσουν τη ζωή τους εκεί.
Ίσως αυτή να είναι η πιο δυνατή εικόνα από το ακριτικό Καστελόριζο: όχι μόνο η ελληνική σημαία που κυματίζει στην άκρη της χώρας ούτε τα πολύχρωμα σπίτια που αντικρίζουν τη θάλασσα, αλλά οκτώ παιδιά που μεγαλώνουν σε αυτόν τον τόπο. Παιδιά που, με την παρουσία τους και μόνο, θυμίζουν ότι το μέλλον των μικρών νησιών εξαρτάται πρώτα απ’ όλα από τους ανθρώπους που επιλέγουν να ζουν σε αυτά.
https://www.ieidiseis.gr/
