16 Νοε 2026

Μανώλης Κοττάκης: Ποιος κόσμος, ποιος πρωθυπουργός, ποιο πολιτικό σύστημα, ποιος λαός

 


Σε πολύ ενδιαφέροντα συμπεράσματα μπορεί να καταλήξει κανείς εάν συγκρίνει την πολιτική της κυβέρνησης για τα Ελληνοτουρκικά μέσα στην επταετία και τις δηλώσεις των αρχηγών της αντιπολίτευσης μετά τη συνάντησή τους με τον υπουργό Εξωτερικών Γιώργο Γεραπετρίτη, το Σάββατο, με τις κυοφορούμενες εξελίξεις σε παγκόσμιο επίπεδο. Που δείχνουν.. πού πάει ο κόσμος. Εχει σημασία να το δούμε αυτό γιατί μέσα από τα Ελληνοτουρκικά καθρεφτίζεται ο τρόπος που αντιλαμβάνονται τον νέο κόσμο οι πολιτικές μας, τρόπος του λέγειν, ηγεσίες.

Ή δεν τον αντιλαμβάνονται. Στο μέτρο που παρά τις αναμφισβήτητες ιδεολογικές τους διαφορές (σοσιαλιστές, αριστεροί, ακροδεξιοί) στην ουσία ταυτίζονται με την κυβέρνηση σε μία εξωτερική πολιτική που θα κλείσει την Ελλάδα στα 6 μίλια στο Αιγαίο και σε τμήμα της Μεσογείου, θα ικανοποιήσει πάγιες επιδιώξεις συμμάχων, πέραν της γείτονος, και θα επιμείνει να αγνοεί πλήρως τους επερχόμενους παγκόσμιους συσχετισμούς.

Ετσι θα καταλάβουμε και ποιοι διεκδικούν την εξουσία για το μέλλον ή ποιοι διεκδικούν ρόλο σε αυτήν ως συμπληρωματική δύναμη, από τα έδρανα της αντιπολίτευσης! Θα διακρίνουμε τους υποψήφιους πρωθυπουργούς της Ουάσινγκτον, τους υποψήφιους πρωθυπουργούς του Βερολίνου και τους πολιτικούς, αν υπάρχουν τέτοιοι, που επενδύουν στην πολυκεντρικότητα και στον πολυπολισμό του νέου κόσμου. Τάσσονται με τη Δύση μεν, αλλά χωρίς να γυρίζουν την πλάτη τους στις αναδυόμενες δυνάμεις. Ας γίνουμε σαφείς.

Πρώτο δεδομένο: Η κυβέρνηση Μητσοτάκη προωθεί με συνέπεια μέσα στην επταετία τη συρρίκνωση του Ελληνισμού και της εθνικής του κυριαρχίας στο Αρχιπέλαγος. Την αποκοπή της ηπειρωτικής από τη νησιωτική Ελλάδα. Αγνοώντας ότι τα νησιά είναι η νοητή συνέχεια της πρώτης μέσα στη θάλασσα. Εργάζεται συστηματικά για την οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών με τη γείτονα στη βάση των οικονομικών deals. Δίδεται η εντύπωση εδώ και πολλά χρόνια ότι δεν οριοθετούνται θαλάσσιες ζώνες, αλλά προμήθειες, οικονομικά συμφέροντα. Δίνεται η εντύπωση ότι δεν διαπραγματεύονται κράτη, αλλά εταιρίες. Πρόχειρη αναδρομή μάς δείχνει την εθνική μας διολίσθηση μέσα στον χρόνο:

• Το 2019 επιβλήθηκαν πρώτη φορά επί αυτής της κυβέρνησης το τουρκολιβυκό μνημόνιο και αργότερα η «Γαλάζια Πατρίδα» που αμφισβητεί το σύνολο της ελληνικής αποκλειστικής οικονομικής ζώνης και υφαλοκρηπίδας στο Αιγαίο και στη Μεσόγειο.

• Το 2020 στην κρίση του «Oruc Reis» το τουρκικό ερευνητικό έφτασε ανεμπόδιστα μόλις 6,5 μίλια έξω από το Καστελόριζο και δύο υπουργοί αυτής της κυβέρνησης διακήρυξαν ότι «τα 12 μίλια είναι εθνικισμός».

• Το 2020 η Τουρκία κατέθεσε με συντεταγμένες τα εξωτερικά όρια της υφαλοκρηπίδας της στον ΟΗΕ! Η Ελλάδα δεν τα κατέθεσε ούτε τα έχει καταθέσει ακόμα!

• Το 2023 υπογράψαμε τη Διακήρυξη των Αθηνών που είναι η συνέχεια της Μαδρίτης και του Ελσίνκι, καθώς υποχρεώνει την Ελλάδα να συνεννοείται με την Τουρκία πριν κάνει οτιδήποτε στο Αιγαίο, για να μην εκληφθεί αυτό ως «μονομερής ενέργεια».

• Το 2024 η Τουρκία θεώρησε μονομερή ενέργεια την έρευνα του ιταλικού ερευνητικού έξω από την Κάσο γιατί δεν την ενημερώσαμε (!) και με στρατιωτική κλιμάκωση, με την πλήρη αποχή της Ελλάδος από την υπεράσπιση εθνικού χώρου στο πεδίο, το έδιωξε από οριοθετημένη περιοχή τη στιγμή που πραγματοποιούσε έρευνα σε διεθνή ύδατα. Το μήνυμα ήταν σαφές: Εξω από τα 5 μίλια θα μας ρωτάτε για να δώσουμε το OK! Απαντήσαμε «ναι».

• Το 2025 η Ελλάδα ανακοίνωσε δύο θαλάσσια πάρκα με τα οποία κλείστηκε στα 6 μίλια, ενώ η Τουρκία ανακοίνωσε δύο δικά της θαλάσσια πάρκα, στα οποία εφάρμοσε την πολιτική της «Γαλάζιας Πατρίδας» και επεκτάθηκε ανεμπόδιστα στα διεθνή ύδατα.

• Το 2026 επικυρώθηκε και γραπτώς, με τη ρηματική διακοίνωση πλέον, ότι η Ελλάδα για οποιαδήποτε έρευνα κάνει στα διεθνή ύδατα έξω από τα 6 μίλια πρέπει να ρωτά την Τουρκία.

Συνέβη, μάλιστα, το πρωτοφανές στη διπλωματική ιστορία, να αναγνωρίσει αυτό το δικαίωμα στην Τουρκία τρίτο κράτος. Η Γαλλία στο δικό μας όνομα. Η συνέχεια θα είναι η δημιουργία ενός μόνιμου μηχανισμού συνδιαχείρισης στο Αιγαίο, όπως τον υπαινίχθηκε ο ίδιος ο πρωθυπουργός με τη φράση «ευρύτερη φόρμουλα», η έναρξη των διαπραγματεύσεων για την οριοθέτηση αποκλειστικής οικονομικής ζώνης, η υποκατάσταση των Αμερικανών από τους Γάλλους στις διαπραγματεύσεις και η δημιουργία ενός ενιαίου οικονομικού χώρου Ελλάδας – Γαλλίας – Τουρκίας εντός του οποίου το κρίσιμο θα είναι η μοιρασιά των deals μεταξύ ελληνικών, γερμανικών, γαλλικών και τουρκικών εταιριών και, δευτερευόντως, η κυριαρχία μας, η οποία τείνει προς συρρίκνωση.

Το αίτημα της εποχής είναι μια μικρότερη Ελλάδα στη Μεσόγειο, και αυτό υπηρετείται με υπομονή τα τελευταία επτά χρόνια από την κυβέρνηση με την ανοχή της αντιπολίτευσης. Εγκαταλείπουμε ανεπαισθήτως κυριαρχία σταγόνα σταγόνα χωρίς να το καταλαβαίνει κανείς. Εχουν μάλιστα το θράσος οι υφυπουργοί Εξωτερικών μας, όπως ο Χατζηβασιλείου, να ονομάζουν την πολιτική των υποχωρήσεων «αβροφροσύνη». Κάποια στιγμή θα τους πιάσουν τα οπίσθια οι Τούρκοι, για λόγους ενημέρωσης και αβροφροσύνης, κι αυτοί θα ζητήσουν ως αντάλλαγμα για τη θωπεία… να μην τους κατεβάσουν το παντελόνι! Μια απλή ενημέρωση θα είναι και αυτή!

Δεύτερο δεδομένο: Σχεδόν όλη η αντιπολίτευση, με εξαίρεση τον Κουτσούμπα, τη Δούρου και τον Νατσιό, είναι ενσωματωμένη σε αυτή την αμερικανογαλλική πολιτική των 6 μιλίων. Αν κάνετε τον κόπο να διαβάσετε τις δηλώσεις των αρχηγών μετά την ενημέρωση που τους έκανε ο υπουργός Εξωτερικών, θα διαπιστώσετε ότι αυτοί που χαλάνε τον κόσμο για την τελευταία λεπτομέρεια κάθισαν «κυρίες», «πρόσκοποι», απέναντι στον υπουργό Εξωτερικών.

Με το «σεις» και με το «σας». Αλλος γιατί δίνει λόγο στον γερμανικό παράγοντα, με τον οποίο έχουν άριστες σχέσεις οι γείτονες, άλλη γιατί σπούδασε σε αμερικανικό πανεπιστήμιο και η εξωτερική πολιτική δεν είναι το δυνατό της σημείο, άλλος γιατί τα βρίσκει με την κυβέρνηση κάτω από το τραπέζι, σπανίως προφέρει το όνομα «Γεραπετρίτης» και γι’ αυτό αρνήθηκε να ενημερωθεί από τον υπουργό Εξωτερικών (την κοπάνησε) , γενικώς οι δηλώσεις που ακολούθησαν είναι αναντίστοιχες με τη συγκλονιστικότητα των ημερών. Αν ζούσε ο Ανδρέας Παπανδρέου, κάποιον θα τον είχε πάρει με τις πέτρες. Δεν χρειάζεται να προσωποποιήσω, αρκούν η επισήμανση και η υπογράμμιση ότι με εξαίρεση δύο τρία πρόσωπα όλοι οι υπόλοιποι είναι ενσωματωμένοι. Τους εξέθεσε με το χθεσινό άρθρο του στην «Καθημερινή» έως και ο καθηγητής Ροζάκης.

Η στάση τους αυτή βεβαίως έχει και εσωτερικές πολιτικές συνέπειες, καθώς έδωσαν την ευκαιρία στον Αντώνη Σαμαρά, που προηγήθηκε αυτών με δήλωσή του, να δείξει ότι είναι ο μόνος που μπορεί να θέτει σοβαρά ερωτήματα σε αυτή την περίοδο και να διεκδικεί την αντισυστημική πατριωτική ψήφο, αλλά το θέμα ξεπερνά την τρέχουσα συγκυρία. Και τους τρέχοντες εσωτερικούς συσχετισμούς. Το γεγονός είναι ότι και η αντιπολίτευση είναι πλήρως ενσωματωμένη στον ξένο παράγοντα. Το ζήτημα αυτό δεν μετράται σε ψήφους και τετραετίες, αλλά με βάση την ευθύνη έναντι του έθνους σε βάθος ιστορικού χρόνου. Το πολιτικό σύστημα δεν έχει μόνο την ευθύνη να παραδώσει την Ελλάδα χωρίς χρέη στην επόμενη γενιά. Εχει την ευθύνη να την παραδώσει τουλάχιστον και στα ίδια όρια επικρατείας όπως αυτά διαμορφώθηκαν έπειτα από οκτώ αλλαγές συνόρων, με τελευταία το 1947. «Πατρίδα ουκ ελάττω παραδώσω», αυτή είναι η ευθύνη του.

Τρίτο δεδομένο: Σε μια εποχή που κόσμος μετατοπίζεται ανατολικά, εκεί όπου συγκεντρώνονται η οικονομική ισχύς και η τεχνολογική πρόοδος, το πολιτικό μας σύστημα, εξαρτημένο από τις σπουδές του, τις αγάπες του και τις προτιμήσεις του, επιμένει να αγκαλιάζει μόνο το ένα ημισφαίριο του κόσμου. Και να το υπηρετεί. Και να γυρίζει την πλάτη του στο άλλο μισό. Σε σημείο που οι παγκόσμιες εξελίξεις σε λίγο θα το ξεπεράσουν. Εδώ τα θέματα δεν προσεγγίζονται με όρους συμπάθειας και αντιπάθειας, αλλά με όρους πραγματισμού. Χθες στον διεθνή Τύπο υπήρχαν δημοσιεύματα για τη νέα Γιάλτα μεταξύ της Αμερικής, της Ρωσίας και της Κίνας, καθώς και για τον ρόλο που παίζουν στον νέο κόσμο η Ινδία και η Ινδονησία. Με αυτούς το πολιτικό μας σύστημα, πλην εξαιρέσεων, όχι μόνο δεν ασχολείται, αλλά τους κηρύσσει και ως εχθρούς.

Μυωπία

Η μυωπία λοιπόν στα θέματα της εξωτερικής πολιτικής δεν ακουμπά μόνο στα Ελληνοτουρκικά. Επεκτείνεται στη θέαση του νέου κόσμου. Και λυπούμαι να πω ότι μαζί με τον κύριο Μητσοτάκη, του οποίου η αντίληψη για τον κόσμο ξεπερνιέται σταδιακά και σε λίγο θα είναι ξεπερασμένος άρα και επικίνδυνος για τη χώρα ακόμα κι αν εκλεγεί, ξεπερνιούνται σταδιακά και ο Ανδρουλάκης, και ο Τσίπρας, και η Ζωή, και άλλοι. Η εξίσωση των Ελληνοτουρκικών είναι μια πρώτης τάξεως ευκαιρία μόνο για να δούμε την ιστορικότητα της ηγεσίας μας. Πόσο καταλαβαίνει δηλαδή την ιστορικότητα των καιρών και αναλόγως τοποθετείται. Είναι μια ευκαιρία να δούμε την ανάλυσή της.

Επιλέγει, κλασικά και εικονογραφημένα, τις προσλαμβάνουσές της, τον δρόμο που έμαθε. Αλλά ο δρόμος αυτός σε λίγο θα είναι ο παράδρομος. Ανοίγουν άλλες λεωφόροι, τις οποίες όχι απλώς υποτιμούμε, αλλά έχουμε και τον μεγαλοϊδεατισμό να θέλουμε να τις πολεμήσουμε. Ενα θέμα είναι να μπορεί να καταλάβει η ηγεσία μας ότι το Αιγαίο είναι η φυσική άμυνα της ηπειρωτικής Ελλάδας, και η συνδιαχείριση του Αρχιπελάγους με την Αγκυρα δημιουργεί τεράστιο ζήτημα εθνικής ασφαλείας για την πατρίδα μας στο μέλλον. Ενα άλλο θέμα όμως είναι να αντιλαμβάνεται και κυρίως να θέλει να καταλάβει πού πάει ο νέος κόσμος, για να τοποθετήσει την Ελλάδα σε αυτόν! Την ώρα που όλοι μιλάνε με όλους, εμείς θέλουμε να μιλάμε μόνο με την απερχόμενη παρακμή. Υπό αυτήν την έννοια το καλώδιο είναι και μία ευλογία. Μπορεί να προκαλέσει υπό προϋποθέσεις ηλεκτροσόκ στο εκλογικό σώμα και να το ξυπνήσει από τον λήθαργο.