Νέος γύρος διαπραγματεύσεων ξεκινά ανάμεσα στην αγορά και τις αρμόδιες αρχές για να συγκρατηθούν οι τιμές μέχρι το τέλος του έτους, την ώρα όμως που οι πρώτες ανατιμήσεις έχουν ήδη αρχίσει να χτυπούν ξανά τα ράφια.
Στο επίκεντρο βρίσκεται η δεύτερη φάση της λεγόμενης «συμφωνίας κυρίων», η οποία θα καλύψει Νοέμβριο και Δεκέμβριο. Μέχρι στιγμής έχουν δηλωθεί περίπου 500 κωδικοί προϊόντων, κυρίως τροφίμων, που θα πωλούνται φθηνότερα.
Το πρόβλημα; Οι μειώσεις που έχουν συμφωνηθεί μέχρι τώρα κινούνται περίπου στο 5%.
5% κάτω εδώ, έως 8% πάνω εκεί
Την ίδια στιγμή που προετοιμάζονται οι νέες μειώσεις, η αγορά περιμένει μέχρι το τέλος Οκτωβρίου ανατιμήσεις 7%-8% σε περίπου 300 κωδικούς γαλακτοκομικών προϊόντων.
Στη λίστα βρίσκονται γιαούρτια, τυριά και άλλα προϊόντα καθημερινής κατανάλωσης, ενώ αυξήσεις αναμένονται επίσης σε χλωρίνες, κύβους μαγειρικής και κουβερτούρες.
Η εικόνα δημιουργεί μια προφανή αντίφαση για τον καταναλωτή: από τη μία ανακοινώνονται μειώσεις λίγων ποσοστιαίων μονάδων σε συγκεκριμένα προϊόντα και από την άλλη έρχονται μεγαλύτερες αυξήσεις σε άλλα βασικά είδη.
Πολύ μικρότερες οι μειώσεις από την πρώτη φάση
Η σύγκριση με την πρώτη φάση της συμφωνίας είναι επίσης αποκαλυπτική.
Σήμερα υπάρχουν περίπου 1.740 ενεργοί κωδικοί που συμμετέχουν στην προηγούμενη συμφωνία, με μειώσεις που σε αρκετές περιπτώσεις φτάνουν ή ξεπερνούν το 20%.
Αντίθετα, οι περίπου 500 κωδικοί που έχουν δηλωθεί μέχρι στιγμής για Νοέμβριο και Δεκέμβριο συνοδεύονται από πολύ χαμηλότερη μέση μείωση, περίπου 5%.
Οι αρμόδιες αρχές πιέζουν προμηθευτές και σούπερ μάρκετ να αυξήσουν τόσο τον αριθμό των προϊόντων όσο και το βάθος των εκπτώσεων.
Ζάχαρη +14,7% και σιτάρι στα ύψη
Οι επιχειρήσεις από την πλευρά τους επικαλούνται αυξημένο ενεργειακό κόστος και νέες πιέσεις στις διεθνείς τιμές τροφίμων.
Η τιμή του σιταριού έχει ανέβει στα υψηλότερα επίπεδα από τον Αύγουστο του 2023, ενώ η ζάχαρη βρίσκεται 14,7% ακριβότερα σε σχέση με πέρσι.
Αυτό σημαίνει ότι η πίεση περνά ξανά στο κόστος παραγωγής και στη συνέχεια στα ράφια, την ώρα που η ενεργειακή κρίση έχει αρχίσει να επηρεάζει ολόκληρη την αλυσίδα εφοδιασμού.
Φόβος και για τις ντομάτες
Συναγερμός υπάρχει και για τα οπωροκηπευτικά.
Οι μεγάλες ζημιές στις καλλιέργειες της Κρήτης έχουν προκαλέσει ανησυχία για τις τιμές της ντομάτας, καθώς η Κρήτη καλύπτει περίπου το μισό της θερμοκηπιακής παραγωγής της χώρας.
Ήδη καταγράφονται οι πρώτες αυξήσεις στις χονδρικές τιμές, ενώ το πρόβλημα μπορεί να περάσει και σε αγγούρια, πιπεριές, μελιτζάνες και κολοκυθάκια.
Και μετά… καλάθι Χριστουγέννων με -25%
Μπροστά σε αυτή την εικόνα, σχεδιάζεται και νέα παρέμβαση για την εορταστική περίοδο.
Το σχέδιο προβλέπει ένα νέο χριστουγεννιάτικο καλάθι με βασικά τρόφιμα και προϊόντα που θα προσφέρονται με μειώσεις τουλάχιστον 25%.
Η πίεση προς τις μεγάλες αλυσίδες και τους προμηθευτές αναμένεται να ενταθεί όσο πλησιάζουν οι γιορτές, καθώς τότε η κατανάλωση αυξάνεται κατακόρυφα και το κόστος του οικογενειακού τραπεζιού γίνεται ακόμη πιο αισθητό.
Ο λογαριασμός όμως έρχεται πριν από τις γιορτές
Για τα νοικοκυριά, το κρίσιμο διάστημα δεν είναι μόνο ο Δεκέμβριος.
Οι αυξήσεις στα γαλακτοκομικά αναμένονται ήδη μέχρι το τέλος Οκτωβρίου, ενώ η άνοδος σε πρώτες ύλες και ενέργεια δημιουργεί φόβους ότι το νέο κύμα ακρίβειας δεν θα περιοριστεί σε λίγους μόνο κωδικούς.
Οι τελικές λίστες προϊόντων που θα μπουν στη δεύτερη φάση της συμφωνίας αναμένεται να οριστικοποιηθούν προς το τέλος του μήνα.