Η εκτός σχεδίου δόμηση στην Ελλάδα, όπως την γνωρίζαμε επί δεκαετίες, πνέει τα λοίσθια. Με το νέο Χωροταξικό Πλαίσιο, η κυβέρνηση επιχειρεί μια βίαιη αναδιάρθρωση που μετατρέπει την τουριστική αξιοποίηση της γης από λαϊκό δικαίωμα σε προνόμιο για λίγους.
Το «φράγμα» των 16 στρεμμάτων: Μύκονος, Σαντορίνη και τα «κάστρα» που πέφτουν
Η πιο δραματική αλλαγή αφορά τις λεγόμενες «κορεσμένες» περιοχές (Κατηγορία Α), όπου η αρτιότητα εκτοξεύεται στα 16 στρέμματα. Σε τουριστικές ναυαρχίδες όπως η Μύκονος, η Σαντορίνη, η Κέρκυρα, η Ρόδος και τμήματα της Κρήτης, η πόρτα κλείνει οριστικά για τον μικρομεσαίο ιδιοκτήτη.
Σε αυτές τις περιοχές, ακόμη και ένας ιδιοκτήτης με 10 στρέμματα —που μέχρι χθες θεωρούνταν κάτοχος μιας σημαντικής περιουσίας— βλέπει την αξία του ακινήτου του να κατακρημνίζεται, καθώς δεν μπορεί πλέον να το αξιοποιήσει τουριστικά. Το κράτος αποφασίζει ότι σε αυτά τα νησιά, τουρισμός σημαίνει πλέον μόνο γιγαντιαία projects και όχι μικρά, παραδοσιακά καταλύματα.
Οι «κόκκινες» περιοχές (ενδεικτική λίστα βάσει του χωροταξικού):
1. Κυκλάδες:
• Μύκονος (Δημοτική Ενότητα Μυκονίων & Άνω Μεράς)
• Σαντορίνη (Δημοτική Ενότητα Θήρας & Οίας)
2. Κρήτη:
• Χερσόνησος Ηρακλείου (παραλιακό μέτωπο)
• Μάλια
3. Δωδεκάνησα:
• Ρόδος (Δημοτική Ενότητα Ροδίων, Ιαλυσού, Καλλιθέας)
• Κως (Δημοτική Ενότητα Κω)
4. Ιόνια Νησιά:
• Κέρκυρα (Κεντρική Κέρκυρα – παραλιακή ζώνη)
• Ζάκυνθος (περιοχή Λαγανά)
5. Χαλκιδική:
• Συγκεκριμένες ενότητες της Κασσάνδρας (π.χ. Καλλιθέα)
Η «γεωμετρία» της απαξίωσης και η παγίδα των 10 στρεμμάτων
Ακόμη και στις αναπτυσσόμενες περιοχές, όπως η Ήπειρος , η Πελοπόννησος, όπου το όριο μπαίνει στα 8 στρέμματα, η αριθμητική «τιμωρεί» τον ιδιώτη.
Ας δούμε την πραγματικότητα των αριθμών:
• Το παράδειγμα των 10 στρεμμάτων: Ένας ιδιοκτήτης με 10 στρέμματα διαθέτει 2,5 φορές περισσότερη γη από το παλαιό όριο των 4 στρεμμάτων. Παρόλα αυτά, η δόμησή του «κλειδώνει» γύρω στα 360-380 τ.μ. Η απόδοση της γης είναι φθίνουσα, καθιστώντας το κόστος αγοράς και διαμόρφωσης της έκτασης δυσανάλογο με το τελικό κέρδος.
• Το «χρυσό» 4άρι του παρελθόντος: Στον αντίποδα, οι άδειες που εκδόθηκαν έως σε οικόπεδα 4 στρεμμάτων (με 180 τ.μ. δόμηση και τα ανάλογα υπόγεια) μετατρέπονται σε «προστατευόμενο είδος». Η αξία τους εκτοξεύεται, αφού αποτελούν πλέον ένα προϊόν που δεν πρόκειται να ξαναχτιστεί ποτέ.
Από την Μπιρμπίλη στο «μπλόκο» του ΣτΕ
Η ιστορία επαναλαμβάνεται, αλλά με μια κρίσιμη διαφορά. Αν οι προσπάθειες της περιόδου Μπιρμπίλη (2010) έμειναν στα χαρτιά λόγω πολιτικού κόστους, σήμερα ο «μπαμπούλας» είναι το Συμβούλιο της Επικρατείας.
Επί υπουργίας Τίνας Μπιρμπίλη— αποφάσεις για αύξηση οικοδόμησης στα 8 στρέμματα – προσέκρουσαν στο πολιτικό κόστος και έμειναν στα χαρτιά, αυτή τη φορά ο «παίκτης» που αλλάζει τα δεδομένα είναι το Συμβούλιο της Επικρατείας. Με μια σειρά αποφάσεων που ακυρώνουν άδειες σε εκτός σχεδίου οικόπεδα, το ΣτΕ έχει δημιουργήσει ένα «τετελεσμένο» που η κυβέρνηση καλείται πλέον να νομιμοποιήσει μέσω των Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων (ΤΠΣ).
Το μήνυμα είναι σαφές: Το κράτος «μαζεύει» τη δόμηση και την κατευθύνει σε οργανωμένους υποδοχείς και σύνθετα καταλύματα άνω των 8 στρεμμάτων. Για τον μέσο Έλληνα ιδιοκτήτη, το όνειρο της τουριστικής αξιοποίησης ενός μικρού οικοπέδου τελειώνει εδώ. Η Ελλάδα του μέλλοντος θα ανήκει στους μεγάλους επενδυτές, ενώ οι μικροί θα παραμείνουν θεατές, κατέχοντας γη που θα μπορεί να «φιλοξενήσει» μόνο ελιές και αναμνήσεις.
https://www.topontiki.gr/